Ijtimoiy sohada amalga oshirilishi zarur bo‘lgan vazifalar ma'lum qilindi

«O‘zbekiston» xalqaro anjumanlar saroyida 7 dekabr kuni O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilingan kunning 26 yilligiga bag‘ishlangan tantanali tadbir bo‘lib o‘tdi. Unda prezident Shavkat Mirziyoyev ma'ruza qildi.

Uning bildirishicha, Harakatlar strategiyasida belgilangan vazifalarni bajarish hamda xalq bilan muloqotlarda bildirilayotgan takliflar asosida kelgusida ijtimoiy sohada qator vazifalarni amalga oshirish lozim bo‘ladi.

«Birinchidan, O‘zbekistondagi ijtimoiy himoya modelini real talablar asosida umume'tirof etilgan xalqaro standartlar darajasiga ko‘tarish zarur.

Bu borada nogironligi bo‘lgan, boquvchisini yo‘qotgan shaxslarni, ehtiyojmand va nochor oilalarni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash, jumladan, ularni arzon uylar bilan ta'minlash masalasiga alohida e'tibor qaratib kelayotganimiz barchangizga ma'lum. Joriy yilning o‘zida 21 ming 500 dan ziyod ana shunday oila arzon uy-joylar bilan ta'minlandi.

Bundan tashqari, 30 ming 500 ga yaqin nogironligi bo‘lgan shaxslarga umumiy qiymati 3,6 milliard so‘mlik protez-ortopediya buyumlari va reabilitatsiya vositalari ajratildi. Ularning 16 ming nafari reabilitatsiya markazlarida davolandi va bu maqsadlar uchun qariyb 17 milliard so‘m mablag‘ sarflandi.

Ana shunday xayrli ishlarimizni kelgusida ham tizimli ravishda davom ettiramiz, albatta.

Konstitutsiyamizda aholining muhim ijtimoiy huquqi sifatida kafolatlangan pensiya ta'minoti kelgusi yillarda ham eng dolzarb masalalardan biri bo‘lib qoladi. Jumladan, 2019 yildan boshlab pensiya to‘lovining yuqori chegarasi eng kam oylik ish haqining 8 barobaridan 10 barobariga oshiriladi va ishlayotgan pensionerlarga pensiyalar to‘la miqdorda to‘lanadi.

Ikkinchidan, tibbiyot xodimlarini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash, ularga munosib mehnat sharoitlari yaratish hamda rag‘batlantirish tizimini yanada takomillashtirish zarur.

Shifokorlik kasbini egallash oson ish emasligini, bu insondan mashaqqatli mehnat, mustahkam iroda va matonat talab etishini ortiqcha tushuntirishga hojat yo‘q, deb o‘ylayman. Lekin, shu o‘rinda savol tug‘iladi: biz tibbiyot xodimlariga yetarli sharoit yaratib berdikmi? Ularning maoshlari, mehnat sharoitlari qilayotgan xizmatlariga munosibmi? Afsuski, yo‘q.

Joriy yil 1 dekabrdan tibbiyot xodimlari oyligini oshirdik, bu – birinchi qadam. Kelgusi yilda bu borada boshlagan ishlarimizni davom ettiramiz.

Aholiga kafolatlangan tibbiy yordam ko‘rsatishni ta'minlash maqsadida kelgusida majburiy tibbiy sug‘urta tizimini joriy etishimiz kerak.

Uchinchidan, xalq ta'limi sohasidagi ta'lim standartlari va o‘qitish uslublarini ilg‘or xorijiy tajribalar asosida, o‘quvchining individual qobiliyatini ro‘yobga chiqarish nuqtai nazaridan qayta ko‘rib chiqish lozim.

Farzandlarimizning qobiliyatini ro‘yobga chiqarishga bolalikdan e'tibor berib, ularning kamoloti uchun barcha imkoniyatlarimizni safarbar etsak, yurtimizdan yana ko‘plab Beruniylar, Ibn Sinolar, Ulug‘beklar yetishib chiqadi. Men bunga ishonaman.

To‘rtinchidan, kasb-hunar kollejlari, afsuski, aksariyat hollarda real talab bo‘lmagan kasblar bo‘yicha quruq diplom beradigan dargohga aylanib qoldi.

Men hududlarga tashrif buyurganimda odamlar bilan ko‘proq muloqot qilishga harakat qilaman. Hayron qolasiz, joylarda oddiy quruvchi, traktorchi yoki mexanizator yo‘q. Ishning ko‘zini biladigan yer tuzuvchi yoki suvchi topish amrimahol. Ko‘p joylarda kollejlarni bitirgan bolalarni kerakli kasbga qayta o‘qitishga to‘g‘ri kelmoqda.

Qani, kasb tarbiyasi? Qani, mehnat bozorini o‘rganish? Afsuski, hech kim bu masala bilan jiddiy shug‘ullanmayapti.

Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bilan birga iqtisodiyotning real sektoridagi talabni kamida 10-15 yil oldin prognoz qilib, shunga qarab mutaxassis tayyorlash choralarini ko‘rishi zarur.

Beshinchidan, aholi bandligini ta'minlash va ishsizlikni kamaytirish bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan zarur choralar ko‘rishimiz lozim.

Savol tug‘iladi: mamlakatimizda haqiqiy ishsizlar soni qancha? Iqtisodiyotning norasmiy sektorida necha foiz aholi band? Xorijga ish qidirib ketganlarning soni-chi?

Biz bir narsani to‘g‘ri tushunishimiz kerak: bitta ishsiz odam – o‘nta muammo degani. Bu muammolar ishsiz odamning o‘ziga, oilasi va mahallasiga, jamiyatga keltiradigan zararini hisoblasak, masalaning naqadar jiddiy ekani yanada oydinlashadi.

Biz bu yil qabul qilgan “Har bir oila – tadbirkor” hamda “Yoshlar – kelajagimiz” dasturlari doirasida sezilarli ishlar amalga oshirilmoqda. Xalqimiz, ayniqsa, yoshlarimizning tadbirkorlik tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash, ularga o‘z biznesini yo‘lga qo‘yishi uchun katta imtiyozlar berildi. Kelgusi yilda ham biz ushbu dasturlar ijrosini qat'iy nazoratga olib, har tomonlama qo‘llab-quvvatlaymiz.

Biz yoshlarimizda tadbirkorlik tashabbusini rivojlantira olsak, ularga mablag‘lardan to‘g‘ri foydalanishni o‘rgatsak, nafaqat iqtisodiy, balki ko‘plab ijtimoiy muammolarni ham hal etgan bo‘lamiz.

Oltinchidan, qishloq joylarda yangi namunaviy loyihalar asosida arzon uy-joylar va shaharlarda ko‘p qavatli uylar qurish bo‘yicha ishlarimizni takomillashtirish kerak.

Ayrim hududlarda uylarning sifati bo‘yicha Virtual qabulxonaga odamlar shikoyat bilan murojaat qilmoqda. Aynan fuqarolarimizning talab va istaklarini inobatga olib, ehtiyojmand aholi qatlamlari uchun bunyod etilayotgan arzon uylar sonini oshirish va sifatini yaxshilash bo‘yicha yaqinda alohida dastur qabul qildik. Ushbu dastur ijrosiga mas'ul bo‘lgan mutasaddi idoralar o‘z zimmasiga yuklatilgan vazifalarni vijdonan bajarishlari va xalqimizni rozi qilishlari shart va zarur», - deydi prezident.