2018 yilning noyabr oyida Kun.uz tadbirkor Muhammadbobur Xöjayev murojaati asosida suriştiruv ötkazgandi. Bu murojaat böyiça tayyorlangan «Bir kunda 600 ming dollardan ortiq mablağ yöqotdim». Toşkentda tadbirkor qurayotgan uylar buzib taşlandi» sarlavhali maqolada tadbirkorning Mirzo Uluğbek tumani «Avayxon» mahallasi hududida qurilayotgan 3 qavatli turar-joy binosi şahar hokimi Jahongir Ortiqxöjayev nazoratida buzib taşlangani bayon qilingandi.
Ma'lum muddat ötgaç, «snos» mojarosi çet el ommaviy axborot vositalarida ham yoritildi. Muhammadbobur Xöjayev Toşkent şahri hokimini şahardagi quriliş bozorini «monopoliyaga aylantiriş»da, arzon uy qurayotgan tadbirkorni «quriliş bozoridan siqib çiqariş»da ayblagandi.
Joriy yilning 5 aprel kuni Toşkent şahar hokimligida jamoatçilik muhokamalariga sabab bölayotgan muammo yuzasidan matbuot uçun brifing bölib ötdi va unda tanganing ikkinçi tarafi ham körindi. Şahar hokimi Jahongir Ortiqxöjayev brifingda muammo yuzasidan fikrlarini aytib ötdi va investor bilan yuzma-yuz muloqot ötkazişga tayyorligini ma'lum qildi.
«Tadbirkor Muhammadbobur Xöjayevni umrimda körmaganman, gaplaşmaganman ham. Men töğrimda ommaviy axborot vositalarida har xil fikrlar bildirmoqda. Tadbirkor bilan alohida ham, ommaviy axborot vositalari oldida ham suhbatlaşişga tayyorman. Marhamat, kelsin», - degandi şahar hokimi.
Şundan söng, investor ham muloqotga oçiq ekanini bildirgandi.
«Menda unga qarşi dalillar bölgani sabab şunday fikrlar bildirişga majbur böldim. Balki, uning atrofidagi yoki mening atrofimdagilar şunday nizolardan manfaatdordir. Har xil gaplar tarqalmoqda. Şularning oldini oliş uçun meni eşitişsa, şahar hokimi Jahongir Ortiqxöjayev bilan oçiq muloqotga tayyorman», - deya javob qaytargandi investor Muhammadbobur Xöjayev.
27 aprel kuni Toşkent şahar hokimligi binosida Jahongir Ortiqxöjayev va investor Muhammadbobur Xöjayev örtasida oçiq suhbat bölib ötdi. Suhbatga ommaviy axborot vositasi vakillari ham taklif etildi.
Video: Mover (tas-ix)
Mavzuga oid
Video: Youtube
Avvaliga Jahongir Ortiqxöjayev Muhammadbobur Xöjayevga öz fikrlarini istalgan tilda bildirişi mumkinligi va uning sözini oxirigaça eşitişini ma'lum qildi.
Investor şahar hokimini tet-a-tet (alohida yuzma-yuz) şaklda suhbatlaşişga çorladi. Bunga javoban hokim heç kimdan yaşiradigan siri yöqligi va barçaning köz öngida bahslaşişga tayyorligini bildirdi.
«Mening xalqdan ham, ommaviy axborot vositalaridan ham yaşiradigan sirim yöq. Aslida deputatlar qilişi kerak bölgan işni jurnalistlar qilmoqda. Muammolarni ular yoritişmoqda. Ulardan hammamiz minnatdormiz.
Şu vaqtga qadar, istaganingizça, mahalliy va çet el ommaviy axborot vositalarida meni yomonlab çiqişlar qildingiz. Hozirgaça indamay, javob qaytarmay keldim. Siz esa andişaning otini qörqoq qöydingiz. Bugun ularning oldida oşkora gaplaşib, muammoni hal etişimiz kerak», - dedi Jahongir Ortiqxöjayev.
Investor brifing tarzida suhbatlaşişga tayyor emasligi, faqatgina muammoni tinç yöl bilan hal etmoqçiligi va uning huquqşunoslari ham bunday bahsda qatnaşişi zarurligini bildirdi. Şahar hokimi brifingdan söng, alohida ham gaplaşa olişini ma'lum qildi.
Şundan söng, bahsni investor avval ham OAV orqali aytgan gaplarini takrorladi.
«Men quriliş işlari bilan şuğullanadigan investorman. Bir muddat avval Mirzo Uluğbek tumani hokimligidan vakil bölib Elşan Azizov degan şaxs keldi. «Avayxon» mahallasida içki işlar xodimi uçun bino qurişim kerakligi, bölmasa, tumandagi binolarim buzilişga tuşişi mumkinligini aytdi. Rozi bölib içki işlar xodimlari uçun bino qurdim.
Oçiliş marosimiga boş vazir Abdulla Oripov va siz ham kelgandingiz. Keyinroq Yunusobod tumanidagi uyda röy bergan is gazi bilan boğliq voqeani asos qilib hali bitkazilmagan uç qavatli uyimni buzdirib taşladingiz», - dedi u.
Şahar hokimi «heç kimga sud qarorisiz uyni buz demagani, kerakli körsatmalarni bergani»ni aytib, «har bir holatni aniq dalillar bilan asoslab gapiriş»ni söradi va tadbirkorning qolgan mulklari qonun asosida hal etilişini aytdi.
Tadbirkor tuman va şahar hokimligidan bir neça şaxs u qurgan uylarga kelib, unga qarşi materiallar töplaşganidan şikoyat qildi. Şahar hokimi esa har bir fuqaro bilan şaxsan işlaş prezident talabi ekani va şu sababdan hokimiyat vakillari murojaat asosida öz vazifasini bajarganini tuşuntirdi.
Qayd etiş kerakki, investor şu vaqtgaça huquqni muhofaza qiluvçi organlar va sudga öz boşiga tuşgan işlar yuzasidan murojaat qilmagan. Jahongir Ortiqxöjayevning nega bunday qilmagani haqidagi savoliga u Özbekistondagi sud va huquq tizimiga işonmasligini aytib javob berdi.
Hokim bir vaqtlar investor tomonidan qurilgan, hokimiyat tomonidan uysiz kişilarga topşirilgan uylar masalasida izoh berdi.
«Birinçidan, bu uylarni hokimiyat sotib olib uysizlarga topşirmagan. Öşa hududda yaşovçi insonlarni körganimdan söng rahmim keldi. Ularga albatta yordam berişni maqsad qildim. Şu maqsadda şaxsan bir neça tadbirkorga murojaat qildim. Çunki bu masalani bitta hokimiyat hal qila olmasdi. Budjetda ham juda kam mablağ qolgandi. Bu taşabbusda «Artel» va «Akfa» kompaniyalari ham qatnaşdi. Beğaraz homiyliklari evaziga uysizlar uyli bölişdi», dedi Jahongir Ortiqxöjayev.
Ma'lum bölişiça, «Artel» va «Akfa» xodimlari uysiz çin yetimlarga uy berişda kömaklaşiş uçun Muhammadbobur Xöjayevdan 37ta uy sotib olişni rejalaştirgan. Kompaniyalar budjetidan 4,5-4,8 milliard söm atrofida mablağ ajratilgan. Lekin hujjatlarda 37ta kvartira uçun 200 million söm miqdoridagi summa körsatilgan. Investor uylarni hujjat böyiça 3-5 million sömdan sotgan. Notarius tasdiqlagan hujjatlarda summa juda past körsatilgan. Uylar narxi aslida 15-16 ming AQŞ dollari atrofidagi summadan boşlab maydoniga qarab oşib borgan. Muhammadbobur Xöjayevga qaraşli quriliş taşkiloti işçilari kompaniya xodimlariga qolgan pulni naqd pul körinişida olib kelişini aytişgan. «Artel» va «Akfa» kompaniyalari xodimlari «Çorsu» bozoridagi öşa vaqtdagi «qora bozor»dan 500 ming AQŞ dollariga yaqin valuta sotib olib, naqd pul körinişida quriliş taşkiloti rahbarlariga olib borib berişgan. Şundan söng, uylar homiylik asosida tekinga uysiz insonlarga tarqatilgan.
Toşkent şahar hokimining birinçi örinbosari Şerzod Xadjizadayevning ma'lumot berişiça, investorga qaraşli korxonalar fuqarolarga jami 720ta uy sotgan. Agar barça uy narxlari xuddi şunday narxi kamaytirilgan holda körsatilib rasmiylaştirilgan bölsa, davlatdan yaşirilgan daromad taxminan 22 milliard sömni taşkil qiladi. Bu bilan kerakli taşkilotlar şuğullanişi qöşimça qilindi.
Şu bilan birga, investor tomonidan işsiz qolgani aytilgan 600 nafar işçi ham qonunda belgilanganidek korxonaga qonuniy tartibda işga olinmagan. Aslida ular mehnat qonunçiligida belgilangan tartib asosida faoliyat yuritişi kerak bölgani eslatib ötildi.
Şuningdek, şahar hokimi investor qurgan uylarni xalqaro miqyosda faoliyat yuritadigan mutaxassislar tomonidan ekspertizadan ötkazişni taklif qildi. Muhammadbobur Xöjayev bunga rozi bölsa, ekspertiza mablağlari şahar hokimligi hisobidan qoplanişini, uylar belgilangan talablarga javob bermaydigan bölib çiqsa, öşa yerdagi fuqarolar tomonidan körilgan zararlarni qoplab beriş tadbirkor zimmasiga yuklatilişini aytdi.
«Men qonunga amal qilgan, soliqlarni öz vaqtida tölaydigan halol tadbirkorni yaxşi köraman. Unga vakolatim doirasida qölimdan kelgan barça yordamni körsatişga tayyorman. Qonunan faoliyatingizni qayta yölga qöyib davom ettirsangiz, marhamat, kömagimni ayamayman», dedi Jahongir Ortiqxöjayev.
Bahs oçiq va şaffof tarzda ötkazildi. Tadbir yakunlangaç, hokim avvalboşda va'da berganidek, tadbirkor bilan alohida yuzma-yuz suhbatlaşdi. Bu suhbat mazmuni hozirça ommaviy axborot vositalari vakillariga ma'lum qilinmadi.
