Daraxtlar tabiatning ajralmas bo‘lagi, zaminning nafas tizimidir. O‘rtacha bir daraxt o‘rtacha bir oilaning kislorodga bo‘lgan ehtiyojini qoplaydi. Demak bitta daraxtni qulatish bir oilani toza havodan mahrum qilmoq demakdir.
Bugun e'tiboringizga havola qilayotganimiz dunyoning eng yirik daraxtlari qat'iy hisobda turadi va qattiq qo‘riqlanadi. Sababi, insonning “qudratli” qo‘llari tabiatning bu mo‘jizalariga ham chang solish ehtimoli juda yuqori.
Avstraliya evkalipti. 150 metrli afsona
Hali aniq o‘lchovlar ko‘pchilikni qiziqtirmagan o‘n to‘qqizinchi asrda tasdiqlanmagan rekord qayd etilgan. 1872 yilda o‘z yurti bo‘ylab sayohatga chiqqan avstraliyalik 150 metrdan oshgan evkalipt daraxtini uchratganligini yozib qoldirgan. Ammo bu faktni aniq o‘lchovlar bilan isbotlab, rasman e'lon qilmagan. Keyinchalik yillar o‘tib, yigirmanchi asrda bu qadar baland daraxtni izlash besamar ketgan. Biroq Avstraliyaning Kvinslend hududidagi Bau-Bau tog‘ida Shoh Evkalipti aniqlangan va uning balandligi 99,4 metr ekanligini rasman tasdiqlangan.
Avstraliyaga qarashli orol bo‘lgan Tasmaniya hududida ikkinchi baland daraxt – Tsenturion nomini olgan bo‘lib, u Stiks daryosi vodiysida o‘sadi va balandligi 98,1 metrga teng.
Ammo har qancha baland bo‘lmasin bu daraxtlar kuchli o‘nlikka kira olishmagan. Kuchli o‘nlik bir hududda tarqalgan bir tur o‘rtasida shakllangan.
AQSh uchun Sekvoyya daraxtlari milliy ramz, asriy g‘ururlardan biri hisoblanadi. Cheroke hindularining yetakchisi Sekvoyye sharafiga nomlangan bu daraxtlar shu qadar e'zozlanadiki, ular yoniga kelgan sayyohlar qat'iy nazoratda turishadi.
Demak boshladik*:
10. Mendosino nomini olgan bu daraxt Kaliforniyaning Montgomeri Vuds hududida o‘sadi. Balandligi 112,20 metr, diametri – 4,19 metr.
