Tanzila Norboyeva Jizzaxga bordi. Viloyatda 4 mingdan ziyod tadbirkorlik sub'yektining faoliyati to‘xtab qolgan

2019 yil 30 avgust kuni xalq deputatlari Jizzax viloyati Kengashining sessiyasi bo‘lib o‘tdi, deb xabar qilmoqda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining axborot xizmati.

Unda Senat a'zolari, mahalliy Kengash deputatlari, davlat hokimiyati va boshqaruvi idoralari, nodavlat notijorat tashkilotlari, tadbirkorlik sub'yektlari vakillari hamda ommaviy axborot vositalari xodimlari ishtirok etdi.

Sessiya ishida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati raisi Tanzila Norboyeva ishtirok etdi va nutq so‘zladi.

Sessiyada qayd etilganidek, viloyatda sanoat va qayta ishlash, xizmat ko‘rsatish tarmoqlarini jadal rivojlantirish, xizmat ko‘rsatish sohasini taraqqiy toptirish – kunning eng dolzarb masalalaridan biri bo‘lib turibdi. Bu maqsadlarga erishishda, avvalo, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni har tomonlama qo‘llab-quvvatlash zarur. Viloyatda faoliyat ko‘rsatayotgan tadbirkorlik sub'yektlarining soni 17 mingdan oshib, joriy yilning o‘zida ularning soni qariyb 14 foizga ko‘paygan bo‘lsa-da, faoliyati to‘xtab qolgan 4 mingdan ziyod tadbirkorlik sub'yektining mavjudligi, bu raqam ham o‘sib borayotgani xavotirli holatdir.

So‘zga chiqqanlar tomonidan ta'kidlanganidek, parlament ishchi guruhi tomonidan Jizzax viloyatida o‘tkazilgan tadbirkorlik rivoji yo‘lidagi dolzarb masalalarni o‘rganish jarayoni, odamlar bilan muloqotlar, bu borada   jiddiy muammolar mavjudligini ko‘rsatmoqda. Joriy yilning 1 iyul holatiga viloyatda 2326 ta tadbirkorlik sub'yekti ro‘yxatga olingan bo‘lib, ularning 672 tasi yoki 29 foizi aylanma mablag‘lari yetishmasligi, soliq qarzini to‘lash manbasi va kredit olish uchun garov yo‘qligi natijasida o‘z faoliyatini vaqtincha to‘xtatgan. Raqamlar shuni ko‘rsatmoqdaki, viloyatda tadbirkorlikni rivojlantirishga ko‘maklashuvchi tashkilotlar tomonidan aniq mexanizm ishlab chiqilmagan.

Sessiyada qayd etilganidek, viloyatda keyingi paytlarda eksport hajmini oshirish bo‘yicha ishlar o‘z samarasini berayotgan bo‘lsa-da, bu borada ham yechimini kutayotgan muammolar mavjud. Ekcpopt bilan shug‘ullanuvchi kopxonalapni tashqi bozop kon'yunktupacidagi o‘zgapishlap, ictiqbolli bozoplap, paqobatchilap to‘g‘picida olib bopilgan tadqiqotlar natijalapi bilan tanishtipib bopish ishlari talab darajasida yo‘lga qo‘yilmagan.

Jizzax erkin iqtisodiy zonasi holati ham talabga javob bermaydi. Infratuzilma, jumladan elektr energiyasi ta'minoti, kanalizatsiya tarmoqlari va yo‘llar holati bilan bog‘liq muammolar tadbirkorlik sub'yektlari faoliyati samaradorligiga to‘sqinlik qilmoqda. Bundan tashqari, tegishli ishchi komissiyalarning ijobiy xulosalari qabul qilingan 274 ta bo‘sh turgan yer uchastkalari shahar va tuman hokimliklari tomonidan “E-IJRO AUKSION” savdolariga qo‘yilmagan.

Shu bilan birga, viloyatda “Yoshlar – kelajagimiz” Davlat dasturining ijrosini ta'minlash, ayniqsa, yoshlar tadbirkorligi va tashabbuslarini ro‘yobga chiqarish borasidagi ishlar samaradorligi ham pastligicha qolmoqda. Davlat dasturida belgilangan maqsadlarni amalga oshirish uchun yil davomida ajratilishi lozim bo‘lgan 102 mlrd. so‘mdan bor-yo‘g‘i 20,5 mlrd. so‘m ajratilgan bo‘lib, dastur 20 foizga bajarilgan, xolos.

Majlisda kreditlashning birlamchi talablari yetarlicha inobatga olinmagani, banklar hamda ularning mijozlari o‘rtasidagi munosabatlarning lozim darajada yo‘lga qo‘yilmagani – tadbirkorlik rivojiga to‘siq bo‘layotgan yana bir muammo ekanligiga alohida urg‘u berildi. Bu yo‘nalishdagi kamchiliklar oqibatida bugungi kunda viloyatda muddatida qaytarilmagan kredit va foiz to‘lovlaridan jami 110 mlrd. so‘m qarzdorlik yuzaga kelgan, shundan 61 mlrd. so‘mi muddati o‘tgan muammoli kreditlar ekanligi ta'kidlab o‘tildi. Bunday holat tijorat banklarining moliyaviy holatiga salbiy ta'sir ko‘rsatishi barobarida milliardlab so‘mlik mablag‘larni tadbirkorlik rivoji uchun qayta yo‘naltirish imkonini ham cheklamoqda. E'tiborlisi, muammoli qarzdorlikning asosiy qismi davlat maqsadli dasturlarida belgilangan yo‘nalishlarga ajratilgan kreditlar bo‘yicha yuzaga kelgan.

Sessiyada so‘zga chiqqanlar qayd etilgan kamchiliklarni bartaraf etish yuzasidan viloyat tashkilotlarini jalb qilgan holda vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda amalga oshiriladigan aniq choralarni belgilab olish hamda ularning o‘z vaqtida ijro etilishi yuzasidan qat'iy nazorat o‘rnatish lozimligini ta'kidlashdi. Xususan, mas'ul tuzilmalarni jalb qilgan holda faoliyati to‘xtab qolgan tadbirkorlik sub'yektlarining aniq ro‘yxatini shakllantirib, kelgusida ular ishini qayta yo‘lga yo‘lga qo‘yish yoki qonunchilikda belgilangan tartibda tugatish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirish zarurligi qayd etildi.

Sessiyada ko‘rib chiqilgan masala yuzasidan xalq deputatlari Jizzax viloyati Kengashining qarori qabul qilindi.