Keksalarning jamiyatdagi o‘rni va ijtimoiy faolligi yanada oshadigan bo‘ldi

27 sentabr kuni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Keksa avlod vakillarining jamiyatdagi o‘rni va ijtimoiy faolligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 816-son qarori qabul qilindi.

Qarorga muvofiq, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 1990 yil 14 dekabrdagi rezolyutsiyasi bilan e'lon qilingan “1 oktabr - Xalqaro keksalar kuni”ni har yili mamlakatimizda munosib  nishonlash maqsadida oktabr oyining birinchi haftasi “Keksalar haftaligi” etib belgilandi.

Shuningdek, hujjat bilan haftalikni yuqori saviyada tashkil etish bo‘yicha alohida chora-tadbirlar dasturi qabul qilindi.  

2019 yil 2 aprel kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Aholi muammolari bilan ishlashda mahalla institutining mavqeini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoniga muvofiq, barcha mahallalarda  “Keksalar maslahati” guruhlari tashkil etilgan edi.

Vazirlar mahkamasining yuqoridagi qarorida ushbu “Keksalar maslahati” guruhlari to‘g‘risidagi namunaviy nizomning tasdiqlanishi keksalarning muammolarini manzilli o‘rganish va bartaraf etish, keksa avlod vakillariinng boy hayotiy tajribasidan oilalar va mahallalarda ijtimoiy-ma'naviy muhitni barqarorlashtirishda keng foydalanish, ularning yurtimizda kechayotgan jadal islohotlar jarayonida faol ishtirok etishlarini ta'minlashga xizmat qiladi.

“Keksalar maslahati” guruhlarining eng faol a'zolari muntazam ravishda “Mehnat faxriysi”, “Mo‘tabar ayol” va “Mahalla iftixori” kabi ko‘krak nishonlariga tavsiya etilishi esa xayrli amallarga kuch va qanot bag‘ishlaydi.

Haftalik doirasida Adliya vazirligi, Fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari faoliyatini muvofiqlashtirish bo‘yicha respublika kengashi hamda Toshkent davlat yuridik universiteti mas'ulligida “Keksalar huquqlarini himoya qilishga oid xalqaro shartnomalar va O‘zbekiston Respublikasi normativ-huquqiy hujjatlari to‘plami”ning nashrga tayyorlanib, chop etilishi sohaga xalqaro ilg‘or tajribalarning joriy etilishi va keksa avlod vakillarining haq-huquqlarining munosib himoyalanishiga zamin yaratadi.

Haftalik doirasida keksalar hamda faxriylar uchun bayram tadbirlari tashkil etiladi. Ixtisoslashtirilgan tibbiy yordamga muhtoj qatlam uchun tor mutaxassislar hamda qishloq vrachlik punktlari va oilaviy poliklinikalarning umumiy amaliyot shifokorlaridan iborat tarkibda “Tibbiyot avtobusi” tashkil etilib, ular keksalarni chuqurlashtirilgan tibbiy ko‘rikdan o‘tkazadi.

         Haftalik davomida keksa avlod vakillarining teatr va muzeylarga, tarixiy shaharlar va ziyoratgohlarga tashriflari imtiyozli tarzda tashkil etilishi belgilangan.

“Har kuni 5 ming qadam” shiori ostida o‘tadigan piyoda yurish marafonlari ham keksalar salomatligini saqlashda muhim omil bo‘ladi.

Haftalik davomida o‘tkazilishi rejalashtirilgan “Keksalik — hayotning ajib fasli” mavzuidagi ko‘rgazma yoshu qariga keksalik komillik fasli, inson o‘z qilgan mehnatlarining mevasini, rohatini ko‘radigan davri ekanini, shuning bilan birga, umrning har dami g‘animat ekanini, har bir kunni yaxshiliklar, ezguliklar yo‘liga sarflash zarurligini eslatadi.

 “Keksalar va faxriylarga e'tibor va ularning muammolari hal etishda davlat va jamoat tashkilotlarining o‘zaro hamkorligi” mavzusida o‘tkaziladigan ilmiy-amaliy seminar yo‘nalishdagi muammolarga asosli yechim topishda qo‘l keladi.

Loyihalar orasida “Bobom, buvim va men kitobxon” shiori ostidagi kitobxonlik aksiyalari qiziqarli o‘tishini taxmin qilish mumkin. Boisi oramizda kitob mutolaasiga mehr qo‘ygan oilalar ko‘p. Ular orasidan eng kitobxonlarini aniqlash va rag‘batlantirish ishlari amalga oshiriladi. 

Qolaversa, “Muvaffaqiyatli keksalikning 50 kafolati” nomi ostida keksa avlod vakillari o‘qishi uchun tavsiya etiladigan 50 nomdagi kitoblar ham keksalikni mazmunli o‘tkazishga, ushbu davrga qadam qo‘ygan kishilarda turli ruhiy tushkunlik holatlarining oldini olishga xizmat qiluvchi muhim asos bo‘la oladi.

Mahallalarda “Keksa avlod — oilaviy ajrimlarga qarshi!”, “Biz bor joyda jinoyatga o‘rin yo‘q!” shiorlari ostidagi ma'naviy targ‘ibot tadbirlari yurtimizdagi ijtimoiy muhit barqarorligiga hissa qo‘shishi aniq.

Yana bir muhim masala - haftalik doirasida tegishli vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda keksa avlod vakillari o‘rtasida sotsiologik so‘rov o‘tkaziladi. Ushbu so‘rovda keksalarga xos umumiy va shaxsiy muammolar; hududlarda keksalarning turmush sifati va darajasi; ijtimoiy himoyaning manzilli olib borilayotgani; tibbiy-ijtimoiy xizmat ko‘rsatadigan xodimlar soni va xizmatlar sifati; keksa kishilarga ijtimoiy xizmat ko‘rsatiladigan hududiy ijtimoiy himoya infratuzilmasi samaradorligi va boshqalar nazarda tutiladi.

So‘rov natijalari keksalarga xos muammolarning oldini olish, amaldagi normativlar doirasida ko‘rsatilayotgan ijtimoiy yordam, tibbiy-ijtimoiy xizmatlarning sifati va darajasi, iqtisodiy xarajatlarning yetarliligini baholash hamda mavjud normativlarga o‘zgartirishlar kiritish ehtiyojini aniqlashga xizmat qiladi.