Bu yil bitiruvchi kurs talabasiman. O‘qishni tamomlab, qaysi yo‘lni tanlasam ekan: magistraturada tahsil olganim yaxshimi yoki bakalavr diplomi yetarmikin? Ishga joylashayotganda bu ikki darajaga ahamiyat beriladimi? Orangizda men kabi «boshi qotganlar» ko‘pchilikni tashkil etishiga ishonchim komil. Magistratura ta'limi karera o‘sishiga ijobiy ta'sir ko‘rsatadimi? O‘zi aslida, magistraturaning maqsadi nima? Mehnat bozorida qay biriga talab har qachongidan yuqori? Bu bosqich rostdan ham bizga kerakmi yoki ikki yillik umrni band qilish uchun joriy etilganmi? Ushbu maqola orqali masalaga ilmiy va amaliy jihatdan baho berishga harakat qilib ko‘ramiz.
«Magistr va bakalavrlarning mehnat maqomini tegishli qonunlar bilan belgilab olish zarur»
Rustam Xolmurodov, Samarqand davlat universiteti rektori:
— Magistraturaga tanlov juda kam. O‘tgan yili Samarqand davlat universitetiga bitta bakalavr o‘rniga 10 nafar abituriyent to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, magistraturada atigi 2tani tashkil qildi. Bunga sabab bakalavr va magistrning mehnat maqomi aniq belgilanmaganidir. 20 yil muqaddam oliy ta'limning ikki bosqichli tizimini qabul qilganmiz-u, ammo bu ikki tur diplom sohiblarining egallashi mumkin bo‘lgan lavozimlari yoki maoshlari farqini tasdiqlamaganmiz (oliy ta'lim bundan mustasno). Shuning uchun magistraturada o‘qishga qiziqish qolmagan, obro‘si past. Barcha sohalarda asosiy vazifalar magistrlarga berilsa, uning maqomini yuqoriga ko‘tara olsakkina, sifatli kadrga ega bo‘lamiz. Umumkasbiy ma'lumotgagina ega bakalavrlar va umumilmiy ma'lumotga ega magistr mutaxassislar bilan iste'molchilar talab va ehtiyojini qondirolmaymiz. Magistrlarni tayyorlashning amaldagi maqomi sifatli mutaxassisni bera olmayapti. Magistr va bakalavr diplomi sohiblarining mehnat maqomini ham tegishli qonunlar bilan belgilab olish zarur. Ushbu ta'lim turining o‘zimizga munosib modelini qabul qilmasdan turib, ta'lim-tarbiyaning barcha bosqichlarida qo‘yilgan maqsadga erishish mushkul. Afsuski, shu paytgacha oliy ta'limning bu bosqichining asl mohiyatiga munosib ahamiyat bermay, unga yengil-yelpi qarab kelinmoqda.
«Yuqori lavozimlarda ishlash uchun magistraturada o‘qish lozim, degan noto‘g‘ri qarash shakllangan»
Firdavs Saidov (OTM o‘qituvchisi)
— Bizda magistraturaga nisbatan noto‘g‘ri qarashlar shakllangan. Birinchidan, aksariyat odamlarimiz magistraturada o‘qisamgina to‘liq oliy ma'lumotli shaxs bo‘laman, deb o‘ylashadi. Ikkinchidan, magistraturada o‘qimasam karera qilolmayman, deydi. Oddiy qilib aytganda, yuqori lavozimlarda ishlash uchun magistraturada o‘qish lozim, deb hisoblanadi. Aslida, magistratura – bu ilm ekanligini tushunib yetishimiz kerak. Ilmiy izlanishlar qilish, o‘z sohasi bo‘yicha tadqiqotlar olib borish va natijada ushbu olgan ilmini oliy ta'limda amaliyotga joriy etish bu bosqichning asosiy maqsadi va vazifasi bo‘lishi kerak.
