Murojaat mualliflariga tegishliligi yuzasidan o‘rganib chiqilib, javob xatlari taqdim qilinishiga qaramasdan, ular tomonidan mavjud qonun hujjatlari talablarini to‘liq bilmaganliklari uchun, joylarda mahalliy aholi orasida mazkur holat yuzasidan tushunmovchiliklar kelib chiqishiga sabab bo‘lmoqda.
DXX Chegara qo‘shinlari matbuot markazining ma'lum qilishicha, Vazirlar Mahkamasining 2014 yil 20 oktyabrdagi 290-sonli qarori bilan tasdiqlangan “O‘simlik dunyosi obektlaridan foydalanish va o‘simlik dunyosi obektlaridan foydalanish sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan o‘tish tartibi to‘g‘risida”gi Nizomning 11-bandida, o‘simlik dunyosi obektlaridan maxsus foydalanish tasdiqlangan kvotalar doirasida amalga oshirilishi, ya'ni dorivor va oziq-ovqatbop o‘simliklarning yovvoyi turlarini va yovvoyi o‘simliklar texnik xom-ashyosini g‘amlashga kvotalar har yili Fanlar akademiyasi bilan kelishilgan holda Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi tomonidan tasdiqlanishi belgilangan.
Shuningdek, mazkur bandda, kelgusi yil uchun dorivor va oziq-ovqatbop o‘simliklarning yovvoyi turlarini va yovvoyi o‘simliklar texnik xom-ashyosini g‘amlashga kvotalar tabiatdan foydalanuvchilar tomonidan joriy yilning
1 dekabridan 30 dekabriga qadar bo‘lgan davrda bergan buyurtmanomalari asosida shakllantirilib, Fanlar akademiyasiga kelishish uchun yuboriladi. Tabiatdan foydalanuvchilarning buyurtmanomalariga asosan 1 apreldan 30 mayga qadar ushbu o‘simlik turlari zaxiralarining mavjudligi to‘g‘risidagi Fanlar akademiyasining ijobiy xulosasiga asosan, ularni g‘amlash (to‘plash) uchun qo‘shimcha kvotalar ajratilishi mumkin.
Prezidentning 2020 yil 10 apreldagi PQ-4670-son “Yovvoyi holda o‘suvchi dorivor o‘simliklarni muhofaza qilish, madaniy holda yetishtirish, qayta ishlash va mavjud resurslardan oqilona foydalanish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorining 14-bandiga muvofiq, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi Fanlar akademiyasi bilan birgalikda yo‘qolib ketish xavfi ostida bo‘lgan yovvoyi holda o‘suvchi dorivor o‘simliklar muhofazasini kuchaytirish, ularni tabiiy plantatsiyalarini barpo etish yo‘li bilan tiklash choralarini ko‘rish bo‘yicha tegishli taklifni Vazirlar Mahkamasiga kiritilishi belgilangan.
Fanlar akademiyasi tomonidan Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlari hududlarida o‘suvchi, mahalliy tilda sassiq kovrak deb yuritiladigan o‘simlik – “Ferula tadshikorum” (tojik kovragi) so‘nggi yillarda yo‘qolib ketish xavfi vujudga kelganligi sababli, 2019 yilda “Qizil kitob”ga kiritilgan.
“O‘zbekiston Respublikasining Davlat chegarasi to‘g‘risida”gi qonunning 19-moddasiga ko‘ra, chegara oldi zonasi - Davlat chegarasiga tutash hududning bir qismi bo‘lib, uning doirasida chegara oldi rejimi joriy etiladi.
