Kun.uz Bandlik va mehnat munosabatlari vaziri Nozim Husanov bilan tizimdagi yangiliklar, pandemiya şaroitida işsizlikka qarşi çora-tadbirlar, işsizlikning real körsatkiçlari haqida suhbat uyuştirdi.
– Nozim Baxtiyoroviç, yaqinda Özbekistonda işsizlar soni 2 millionga yaqinlaşgani haqida aytgandingiz. Bu raqam özgarmadimi? Umuman, işsizlik qanday körsatkiçlar böyiça va qanday davriylikda örganib boriladi?
– Oldin berilgan ma'lumotlarni tasdiqlayman. Joriy yil boşida işsizlar soni 1,4 million nafar atrofida edi. Şundan keyin pandemiya ta'sirida ayrim korxonalar faoliyatini töxtagani sababli işsizlar soni 2 million nafarga yaqinlaşdi. Bundan taşqari, xorijdagi işiga bora olmayotgan 500 ming nafarga yaqin fuqarolarimiz ham bor.
Bu körsatkiç odatda foizlarda ifoda qilinadi. Özbekistonda pandemiyaga qadar işsizlik körsatkiçi 9,3 foiz bölgan bölsa, ayni paytdagi hozirça taxminiy va birlamçi hisob-kitoblarimizga köra bu körsatkiç 14-15 foizga yetdi. Ya'ni,
5-6 foizgaça ösiş kuzatildi. Lekin ikkinçi tomonidan bugungi kunda «yaşil» hududlardagi korxonalar asta-sekin faoliyatini tiklamoqda va bu ijobiy natija bermoqda.
Xalqaro Mehnat taşkiloti metodikasi böyiça işsizlik har çorak yakunlariga köra hisob-kitob qilinadi. Vazirligimiz qoşida maxsus ilmiy markaz buni örganiş bilan şuğullanadi. Joylarda maxsus uslub va formulalar qöllangan holda mahallalar, tadbirkorlik sub'yektlarida maxsus sörovnomalar töldiriş orqali aniqlanadi. Bu xalqaro tajribalarga asoslangan.
– Şu örinda ayrim atamalarga aniqlik kiritib olsak: qanday fuqarolar işsiz deb hisoblanadi, ya'ni buning uçun qanday mezonlarga suyaniladi?
– Ayni paytda biror joyda rasman röyxatdan ötib işlamayotgan fuqaro bizning har bir hududlarda faoliyat yuritayotgan Aholi bandligiga kömaklaşiş markazlarimizga murojaat qilişlari kerak. Biz murojaatçiga böş iş örinlarini taklif qilamiz. Agar murojaatçiga mos iş topilmasa u şu ondayoq işsiz sifatida belgilanmaydi. Avval unga bepul tarzda kasb-hunar örgatişga harakat qilamiz. Ana şundan keyingina uning bazaviy bilimiga, sohasiga mos iş hududda topilmasa va boşqa qator mezonlarga mos kelsagina işsiz deb topiladi hamda işsizlik nafaqasi belgilanadi.
