«Uzoq davom etadigan uchrashuv bo‘ladi»
Putin va Lukashenko suhbatining asosiy mavsuzi Belarusdagi saylovdan keyin yuzaga kelgan to‘polon bo‘lgani haqiqatga yaqin. To‘g‘ri, ular sentyabrda ham uchrashgandi, lekin undan keyin ham ko‘p ishlar bo‘lib ketdi. Ekspertlarning fikricha, Lukashenko taxtdan qulay deb turgan vaqtda Rossiyaning siyosiy ko‘magisiz «suvdan quruq chiqolmagan» bo‘lardi.
Putinning matbuot kotibi Dmitriy Peskov bu uchrashuvni anonslar ekan, uni «uzoq davom etadigan uchrashuv» deb atagandi. Uchrashuvning OAV uchun ochiq qismi ham galstuklarsiz o‘tdi. Lukashenko Rossiyaga iqtisodiy yordam ko‘rsatgani uchun rahmat aytdi. U Rossiyaning «Sputnik V» vaksinasi dunyodagi eng samarali vaksina ekaniga ham ishonch bildirdi. Ochiq suhbat davomida ikki mamlakat o‘rtasidagi avtomobil qatnovini tiklash masalasi muhokama qilindi. Rossiya va Belarus avtoqatnovlarni yozda tiklashni rejalashtirmoqda.
3 milliard dollarlik uchrashuv?
Peskovning anonsidan keyin rus nashrlarida Lukashenko Sochidagi uchrashuvga Putindan 3 milliard dollar so‘rab borayotgani haqida yoza boshlashdi. Belarus pandemiya vaqtida ham karantin e'lon qilmadi, zavodlar ishlashda davom etdi, hatto niqob taqish majburiy bo‘lmadi va iqtisodi boshqa davlatlar kabi katta zarar ko‘rmadi. Lekin 9 avgustda bo‘lib o‘tgan prezidentlik saylovlaridan keyin mamlakatda xaos boshlandi. Butun mamlakat bo‘ylab odamlar ko‘chaga chiqib, Lukashenkoning ketishini talab qilishdi, keyinchalik zavodlarda ish tashlashlar boshlandi, mamlakat juda katta iqtisodiy zarar ko‘rdi. Shu bois Belarus sobiq ittifoq hududidagi eng barqaror iqtisodga ega davlatlardan biri bo‘lsa-da, qiyin kunlarni boshdan o‘tkaza boshladi. Bunday holatda Lukashenko Putindan iqtisodiy ko‘mak so‘rashi kutilmagan holat emas. Belarus bu mish-mishlarga javob berishga ham ulgurdi va Rossiyaga borishdan maqsad bu bo‘lmaganini aytdi.
Oldinroq Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov tomonlar o‘zaro integratsiyalashuv masalasida tez orada yakuniy qarorga kelinishini aytgandi. Shuningdek, Lukashenko xavfsizlik masalasida ham muhokamalar o‘tkazilishini ma'lum qildi.
Belarus prezidenti Putindan yoki Rossiyadan hech narsa so‘ramasligini aytgan bo‘lsa-da, uchrashuvda chindan moliyaviy masala ko‘tarilgani ehtimoli yuqori. Gap Rossiya 2011 yil AES qurilishi uchun ajratgan 10 milliard dollar kredit haqida ketmoqda. O‘shanda ajratilgan pulning 4,5 milliard dollari ishlatilgan va qolgani iqtisod qilingan. Bu ma'lumotni Rossiya davlat dumasi ham tasdiqlagan va qolgan pul Belarusdagi yirik davlat korxonalari, xususan, mashinasozlik, qishloq xo‘jaligi va tibbiyot sektoridagi korxonalarni moliyalashtirishga ishlatilishi belgilangan.
