«Kapalak bolalar» juda kuçli va qat'iy – terining murakkab kasalligiga çalingan bemorlar haqida suhbat

– Bugungi kunda bunday bolalar qanday qiyinçiliklarga duç kelmoqda?

– Qiyinçiliklar bisyor, BE bu kasallikka çalingan insonlarning ikkinçi ismidir. Ular tuğilganidan boşlab, tanasida oğriq hissi böladi, bu hatto soğlom insonning tasavvuriga siğmaydi. Bilasizmi, har kuni yaralarni boğlaş va terini parvariş qiliş uçun “kapalaklar”ga 2 soatdan 4 soatgaça vaqt ketadi. Maxsus mahsulotlarni iste'mol qilib, nozik teriga zarar yetkazmaslik uçun yumşoq tabiiy materiallardan va tikuvlari ham yumşoq bölgan kiyim kiyiş kerak. Maktabda ham “kapalak bolalar” juda ehtiyot bölişi lozim: tanaga şikast yetkazadigan öyinlarni öynamaslikka harakat qiliş, hatto döstlar bilan qöl berib salomlaşmaslik kerak.

Köpçilik bilmasdan bu kasallikni yuqumli deb hisoblaydi va BEga çalingan insonlar bilan muloqot qilişdan çöçiydi. Lekin unday emas. Bullyozli epidermoliz - terining genetik kasalligi va “meros” bölib ötadi. Qaytaraman – kasallik yuqumli emas! Şuni aytiş kerakki, qiyinçiliklarga qaramay, bizning bolalarimiz juda kuçli va qat'iylar. Ular maktabga boradi va ijodkorlik bilan şuğullanadi. Rasm çizişadi va musiqa asboblarida öynaşadi, ular samimiy bölib, e'tiborni yaxşi köradilar.

– “Kapalak bolalar” terisini parvariş qilişi uçun qanday umumiy tavsiyalar berişingiz mumkin?

– Hozirgi kunda taşkilotdagi barça bolalar va ularning qarindoşlari “kapalak bolalar”ning terisini qanday parvariş qiliş kerakligini biladilar. Ularga maslahatlar beriş butun mamlakat böylab “Kapalak bolalar” NNT mutaxassislari tomonidan amalga oşiriladi. Mening ilk tavsiyam - bemorlar terining qurişiga yöl qöymasligi zarur. “Kapalak bolalar”da yangi pufakçalar paydo bölgaç, ularni darhol oçib qayta işlaş kerak. Şundan söng, jarohatlarga maxsus vosita bölgan boğlov materiali qöllaniladi, bu boğlov vositalari teriga yopişmaydi. Bizning vasiyligimizda bölganlar terini töğri parvariş qiliş uçun barça zarur vositalar bilan ta'minlangan. Şuni aytiş kerakki, ular import qilinadigan qimmatbaho dorilardir. Berilgan boğlov vositalarining hajmi “kapalak”ning kasallik darajasiga asoslangan holda aniqlanadi.

– Yilning qaysi paytida “kapalaklar” terisini parvariş qiliş osonroq?

– BEga çalingan bemorlar uçun har mavsumning öziga xos jihatlari bor. Qişda va bahorda teriga ğamxörlik qiliş juda qulay va oson. Yoz va kuzda odamlarning harakati köp böladi, ayniqsa bolalarda va şu sabab, terining şikastlanişi kuzatilişi mumkin. Haroratning oşişi tufayli bintlar ostida bölgan teri hududlari ham terlaydi va “kapalaklar” tanasida yangi pufakçalar paydo bölişiga olib keladigan “issiqxona effekti” deb ataluvçi jarayon vujudga keladi, ikkilamçi infeksiyalar xavfi ortadi. BEga çalingan insonlar uçun eng qulay havo harorati - 22-24 daraja.

– Şifokor bunday bemorlarni davolaş uçun qanday bilim va könikmalarga ega bölişi va qanday tayyorgarlikdan ötişi kerak?

– Avvalo dermatolog bullyozli epidermolizni aniq taşxislaşni bilişi kerak. Kasallikning ayrim turlarida boğlov materiallaridan foydalaniş, aksinça, yangi pufakçalar paydo bölişiga olib kelişi mumkin. “Kapalaklar” terisini parvariş qilişning asosiy qoidalarini va har xil boğlov vositalarini qanday qilib töğri işlatiş kerakligini biliş kerak. Bularning barçasi “Kapalak bolalar” NNT şifokorlariga maxsus ta'lim dasturlari doirasida öqitiladi. Taşkilot onlayn va oflayn şakllarda seminar hamda ma'ruzalar ötkazadi. Ularda dunyoning turli mamlakatlaridan kelgan xorijiy hamkasblar bilan tajriba almaşiladi. Albatta, bu yondaşuv bizning vasiyligimizdagilarga sifatli tibbiy yordam körsatiş imkonini beradi.

– “Kapalak bolalar” NNT vasiyligiga qanday ötiş mumkinligini aytib bering. Bu qanday keçadi?

– Bizning işimizda ba'zi murakkabliklar mavjud. Ular bizning mentalitetimizdagi öziga xos xususiyatlarga boğliq. Odamlarda juda köp savollar paydo böladi: agar biz taşxis haqida hammaga aytib bersak va internetda bizni odamlar körişsa, heç kim biz bilan muloqot qilmaydi, boşqa bolalar farzandlarimizni ranjitadi, mahallada bizni e'tiborsiz qoldirişadi, deb öylaşadi. Bu fikrlar farzandlarimizning farovon hayotiga tösqinlik qiladi. Hozirda Özbekiston böyiça 272 nafar “kapalak bolalar” röyxatdan ötgan. Taşkilotimiz şaxsiy ma'lumotlarning maxfiyligini kafolatlaydi. Vasiyligimizda bölganlarning har biriga har tomonlama yordam körsatilmoqda. Biz bilan birga, BEga çalingan insonlar xuddi şu taşxis bilan yaşaydiganlar borligini va öz kuraşlarida yolğiz emasligini his qilişadi. “Kapalaklar” bir-biri haqida biladi, özaro muloqot qiladi va döstdir. Bu köproq kuç va işonç beradi. Biz vasiyligimizda bölgan “kapalak bolalar”larning hayoti osonroq va qulayroq bölişi uçun qölimizdan kelganiça harakat qilamiz.

Abror Zohidov suhbatlaşdi.

Özbekistonda «kapalak» va «baliqça» odamlar röyxati tuzilmoqda