Andijon mashinasozlik instituti texnika fanlari doktori Akbar Boymirzayev texnikalar uchun podshipniklarni chiqindi metallardan ishlashni taklif qilyapti. Uning aytishicha, bunday podshipniklar UzAuto Motors ishlab chiqarayotgan mashinalar tannarxining ma’lum miqdorda pasayishiga ta’sir qila oladi.
“Chunki shu kungacha podshipnik materiallari chet eldan import hisobiga keltirilgan. Bizning asosiy maqsadimiz – mahalliy sharoitda import o‘rnini bosuvchi materillar olish”, – deydi u.
Eng muhimi – Akbar tayyorlayotgan podshipniklar ikkilamchi, ya’ni chiqindi materiallardan olinadi. Uning aytishicha, bu – logistika xarajatlarini iqtisod qilishga olib keladi.
“Chetdan keladigan podshipnik bilan solishtirganda, – deydi Akbar, – biz ishlab chiqayotgan materiallar 2 barobar, ya’ni 50 foizga xarajatlarni kamaytiradi”.
Elektr iste’moliga bosim ortgani transformatorlarning qizib portlashiga sabab bo‘ladi. Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon filiali talabasi Shavkatjon Xudoyberdiyev bunday portlashning oldini oladigan yechim taklif qilmoqda. U ishlab chiqqan yechim elektr transformatorlarni yong‘in va portlashdan himoya qiladi. Bu tizim transformatorlar ortiqcha yuklamada qizib ketganda sovitib turadi.
“Ya’ni transformator ichki moy kabi suyuqliklari bilan sovitilayotganda po‘lat korpusiga trubkalar orqali frion yurgizamiz. Bu bilan transformator moyini to‘liq sovitamiz. Tizim to‘liq avtomatlashtirilgan”, – deydi u.
Shavkatning tushuntirishicha, transformator qizishni boshlaganda, bu haqda termodatchik motorlarga xabar beradi va tizim avtomatik ishga tushadi. Tizim to‘liq sovitilgandan keyin, dvigatellar o‘zini o‘zi o‘chiradi. Ortiqcha yuklama tushganda ham transformatorlar to‘liq ishlashda davom etadi. Va iste’molchilar to‘liq uzluksiz elektr toki bilan ta’minlanadi.
