Muhammad Alining «tug‘ilishi»
Muhammad Ali nomi (Islomni qabul qilishidan oldin - Kassius Kley) Amerikaning «Islom millati» tashkiloti bilan chambarchas bog‘liq. Bu tashkilot afro-amerikaliklarning siyosiy va diniy harakati bo‘lib, an’anaviy Islomdan farq qiladigan o‘z qadriyatlariga tayangan. Tashkilotning asosiy maqsadi Qo‘shma Shtatlar va butun dunyoda qora tanlilarning ma’naviy, ijtimoiy va iqtisodiy ahvolini yaxshilash bo‘lgan.
Muhammad Ali 1964 yilda ushbu tashkilotga rasman a’zo bo‘ladi. Kassius Kley nomidan voz kechib, Muhammad Ali ismini oladi. Dastlab uning yangi ismi bir necha jurnalist tomonidan tan olingan. Bunga javoban Ali oldingi ismi «qullarga xos» bo‘lganini aytgan, «uni men tanlamadim, bunday ismni xohlamayman», degan.
Alining urushga qarshi pozitsiyasi
1966 yilda Ali Vetnam urushida qatnashayotgan AQSh Qurolli Kuchlari safiga chaqirilishi kerak edi. Ammo bokschi armiyada xizmat qilishdan bosh tortadi. «Bu urush diniy e’tiqodimga zid, unda qatnashmayman», deydi u. Ali hatto Qurolli Kuchlar safidagi xo‘jalik ishlarida qatnashishni ham istamagan. Chaqiruv kengashiga yozgan maktubida u diniy qarashlari tufayli harbiy xizmatdan voz kechishini bildirgan.
1967 yilda Nyu-York shtatining Atletika komissiyasi harbiy xizmatni o‘tashdan bosh tortgani uchun uning boks litsenziyasini to‘xtatib qo‘yadi. Ushbu amaliyot boshqa barcha shtatlarda ham qo‘llaniladi. Natijada, Ali 4 yil davomida rasmiy janglarni o‘tkazmagan. Hatto xorijdagi musobaqalarda ham ishtirok etish huquqidan mahrum bo‘lgan.
Shu yili Ali harbiy xizmatni o‘tamasa, jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkinligi haqida rasman ogohlantiriladi. Biroq baribir o‘z fikridan qaytmaydi. Oqibatda, uning ustidan jinoyat ishi ochiladi.
1967 yil 19 iyunda sud bo‘lib o‘tadi. To‘qqiz soatlik mahkamadan so‘ng, hakamlar hay’ati Alini aybdor deb e’lon qiladi. U 5 yillik qamoqqa mahkum qilinadi va 10 ming dollar jarimaga tortiladi.
Ammo Alining advokatlari hukm ustidan apellyatsiya berishadi. Sud mahkamalari davom etar ekan, u ozodlikda qoladi. 1971 yil 28 iyunda AQSh Oliy sudi Alining ishi bo‘yicha yangi hukmni chiqaradi. Bokschi o‘z diniy qarashlari tufayli harbiy xizmatdan bosh tortishga haqli deb topiladi. Ali oqlanadi va barcha huquqlari tiklanadi. Uning yana dunyo bo‘ylab sayohat qilishiga va musobaqalarda ishtirok etishiga yo‘l ochiladi. 1972 yilda Muhammad Ali Makkaga haj qiladi.
