Ushbu maqsad uchun tanlangan asteroid «Dimorf» deb nomlanadi va sayyoramizdan 11 mln kilometr uzoqlikda joylashgan.
NASA’dagilar ta’kidlashicha, hozirda «Dimorf»ning orbitasi yerniki bilan kesishmaydi va to‘qnashuv uni sayyoramiz tomonga yo‘naltirmaydi.
To‘qnashuv Grinvich vaqti bilan soat 23:14 ga (Toshkent vaqti bilan 4:14) mo‘ljallangan. Jarayonni teleskoplar kuzatib boradi.
Yerni asteroid bilan to‘qnashuvdan jasur kosmonavtlar va yadroviy kallaklar yordamida qanday himoya qilishni Hollivud batafsil hikoya qilib bergan. Ammo buni aslida qanday amalga oshirish mumkin?
NASA mana shuni aniqlamoqchi. G‘oya asteroidga kosmik zond bilan zarba berishdan iborat.
Samo jismi orbitasini o‘zgartirish va Yer bilan to‘qnashuvining oldini olish uchun uning tezligi va harakat yo‘nalishini salgina o‘zgartirish yetarli.
«Asteroidni qayta yo‘naltirishning qo‘shaloq testi» (Double Asteroid Redirection Test, DART) missiyasi og‘irligi 570 kiloli qurilmani diametri qariyb 160 metr va tezligi soatiga 20 ming kilometrdan ortiq bo‘lgan «Dimorf»ga yo‘naltirib bu nazariyani tekshirib ko‘radi.
Zarba «Didim» deb nomlanuvchi yirikroq asteroid atrofida aylanayotgan ushbu asteroidning orbitasini o‘zgartirishi kerak.
«Dimorf»ga zarba berish oson bo‘lmaydi. DART nishonni kengligi 780 metr bo‘lgan «Didim»dan to‘qnashuvga bir soatcha qolganidagina farqlay olishi mumkin.
So‘ngra navigatsion dasturiy ta’minot kosmik kemani nishonga aniq yo‘naltirish uchun uning trayektoriyasini to‘g‘rilaydi.
«Yorug‘lik tezligi va ulkan masofa sababli kemani Yerdan turib joystik orqali boshqarish shunchaki imkonsiz. Uchuvchiga harakatlanish uchun vaqt yetishmaydi. Biz kosmik kema olgan tasvirlardan aniq nishonni ajratib beruvchi dasturiy ta’minot ishlab chiqishimizga to‘g‘ri keldi», - deydi NASA’ning DART dasturi ishtirokchisi doktor Tom Statler.
«Dimorf»ga yaqinlashish jarayonida DART Yerga soniyasiga bittadan tasvir jo‘natadi. To‘qnashuvdan so‘ng tasvir uzatish to‘xtaydi, ammo olimlar zarba oqibatlarini kuzatishni davom ettirishadi.
