27 oktyabr kuni Markaziy bank boshqaruvining asosiy stavkani yillik 15 foiz darajasida o‘zgarishsiz qoldirish to‘g‘risidagi qarori yuzasidan MB raisi ishtirokida matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi. Unda Mamarizo Nurmurodov banklarda yuzaga kelgan dollar taqchilligining kelib chiqish sabablari yuzasidan ma’lumot berdi.
«Nega hozirgi kunda banklarda aholini valuta bilan ta’minlashda qiyinchiliklar paydo bo‘ldi? Batafsilroq tushuntirishga harakat qilaman. Bizning tijorat banklarimiz, asosan, naqd valutani Rossiya banklaridan olib kelar edi. Raqamlarga to‘xtalib o‘tadigan bo‘lsak, 2021 yilda tijorat banklarimiz 2 mlrd dollar, Markaziy bank 100 mln dollar valuta olib kelgan. 2022 yilning boshida geosiyosiy vaziyat o‘zgarishi natijasida rus banklariga dollar va yevro berish to‘xtatildi. Natijada Yevropa yoki Amerika banklaridan valuta olib kelishga zarurat paydo bo‘ldi. Ushbu vaziyatda biz Markaziy bankka xos bo‘lmagan funksiya, ya’ni AQShning Federal rezerv tizimi bilan bog‘lanib, naqd valuta olib kelib, tijorat banklariga yetkazishni boshladik. Raqamlarga qaraydigan bo‘lsak, joriy yilda 12,2 mlrd dollar pul o‘tkazmalari amalga oshirilgan bo‘lsa, aholiga 6,5 mlrd dollar naqd valuta sotdik. Tasavvur qiling, qancha naqd valuta kerak. 2021 yildagi raqamlar bilan 2022 yilda paydo bo‘lgan ehtiyojga e’tibor bering. Shunday sharoitda, 7 mlrd dollar naqd valuta olib kelib, tijorat banklariga yetkazdik. Sodda qilib tushuntiradigan bo‘lsa, oldin hech qanday shartlarsiz Rossiya banklaridan valuta olib kelganmiz. Ammo Federal rezerv tizimidan valuta olishning o‘ziga xos shartlari bor. Pul o‘tkazmalari notovar shakldagi bank xizmatlariga kirib, odatda 1000 dollargacha bo‘lgan miqdorda amalga oshiriladi. Mehnat muhojirlarimiz tomonidan ham asosan shu miqdordagi summada pul o‘tkazmalari amalga oshiriladi», - dedi Nurmurodov.
Markaziy bank raisining tushuntirishicha, joriy yilda pul o‘tkazmalari miqdori o‘tgan yilga nisbatan 2,2 barobarga oshgan. G‘arb mamlakatlari banklaridan valuta olib kelish uchun ushbu pul o‘tkazmalarining haqiqatan ham mehnat muhojirlari tomonidan amalga oshirilganligiga narigi tomonni ishontirish kerak.
«Pul o‘tkazmalar tarkibini tahlil qiladigan bo‘lsak, 2021 yilgacha 1000 dollargacha bo‘lgan o‘tkazmalar umumiy pul o‘tkazmalarining 62-64 foizini tashkil etgan bo‘lsa, bugungi kunda 10 ming dollardan ko‘p o‘tkazmalar ulushi 60 foizga yetgan. Endi o‘zimizga savol beraylik, 10 ming dollardan ortiq bo‘lgan tovarsiz operatsiya bo‘lishi mumkinmi? Bo‘lishi mumkin. Faqat sanoqli. Ammo ayrim shaxslar bir oyda 20-30 marta 10 ming dollardan valuta olyapti. Bu tovar xarakteriga ega bo‘lmagan operatsiyalar», – deya ta’kidladi regulyator rahbari.
Mamarizo Nurmurodov Rossiya fuqarolari rubldagi daromadlarini O‘zbekiston orqali dollarga aylantirayotganini tasdiqladi.
