Noqonuniy muomaladan olib qo‘yilgan 300 mln so‘mlik sigaret yo‘q qilindi

23 noyabr kuni Yangihayot tumanidagi zavodlardan birida davlat bojxona xizmati organlari tomonidan noqonuniy muomaladan olib qo‘yilgan, qiymati 300 mln so‘mlik, jami 34 ming 200 quti tamaki mahsulotlarini keng jamoatchilik ishtirokida yo‘q qilish bo‘yicha navbatdagi tadbir bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda bojxona, ekologiya, sanitariya-epidemiologiya xodimlari va majburiy ijro tuzilmalari xodimlari, ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.

Ma’lum qilinishicha, Toshkent shahar va Toshkent viloyati bojxona boshqarmalarining tezkor tuzilmalari boshqa idoralar bilan hamkorlikda 4 ta holatda tamaki mahsulotlarini noqonuniy muomaladan olib qo‘ygan.

Jumladan, 30 mart kuni oldindan kuzatuvga olingan shaxs boshqaruvidagi yuk avtotransport vositasi Zangiota tumani hududida to‘xtatilib ko‘zdan kechirilganida, yukxonada xorijda ishlab chiqarilgan  va raqamli markirovka kodlariga ega bo‘lmagan, qiymati 63 mln so‘mlik 7 ming quti tamaki mahsulotlari borligi aniqlangan.

20 va 27 aprel kunlari Chilonzor tumanida o‘tkazilgan tezkor tadbirlarda avvaldan kuzatuvga olingan shaxslardan biri muqaddam noqonuniy yo‘llar bilan olib kirilgan va sifati kafolatlanmagan, qiymati 82,1 mln so‘mlik 8600 quti, yana bir shaxs esa 61,3 mln so‘mlik 5600 quti tamaki mahsulotlarini yuk mashinalariga ortayotgan vaqtida to‘xtatib qolindi.

2022 yil 21 iyul kuni Toshkent viloyati bojxonachilari tomonidan aniqlangan navbatdagi holatda esa bojxona xodimlarini chalg‘itish maqsadida qiymati 91 mln so‘mlik 4 turdagi 13 ming quti tamaki mahsulotlari yuk mashinasidagi yog‘och eshik romlari orasiga mohirlik bilan yashirilgani fosh qilingan.

Ma’lum bo‘lishicha, ashyoviy dalil tariqasida olingan, qiymati 300 mln so‘mlik, jami 34 ming 200 quti tamaki mahsulotlari xorijda ishlab chiqarilgan bo‘lib, ular raqamli markirovka kodlariga ega bo‘lmagan va aksiz markalari bilan qadoqlanmagan.

Sud hukmiga ko‘ra, yo‘q qilishi belgilangan tamaki mahsulotlari jamoatchilik guvohligida yoqib yuborildi.

“E’tibor bersak, insonlar sog‘lig‘iga yetkazadigan zarari haqida qonunchilikda belgilangan ogohlantirishlar ushbu tamaki mahsulotlarida mavjud emas. Shu jihat ham bu mahsulotlar noqonuniy olib kirilganini tastiqlaydi. Ijtimoiy tarmoqlarda chekuvchilarning mulohazalarini o‘qib turaman. Ular qalbaki tamaki mahsulotlarini chekkanida maza qilishini aytishadi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, noqonuniy olib kirilayotgan tamaki mahsulotlari tarkibida nikotin va boshqa moddalarning miqdori me’yoridan ko‘proq. Shu sababli qalbaki sigaretlar sifatliroqdek tuyuladi. Vaholanki, bularning odatiy tamaki mahsulotlariga nisbatan sog‘liqqa yetkazadigan zarari bir necha barobar yuqori”, deydi Davlat bojxona qo‘mitasi axborot xizmati rahbari v.b.

Bojxona xodimlarining ta’kidlashicha, 2022 yil 22 noyabr holatiga, bojxonachilar tomonidan huquqni muhofaza qiluvchi idoralar bilan hamkorlikda aniqlangan 314 ta huquqbuzarlik holatlarida qiymati salkam 19,2 mlrd so‘mlik 1,5 mln quti tamaki mahsulotlari ushlab qolingan.

Bu raqamlarni o‘tgan yilning shu davriga nisbatan solishtirganda, ushlab qolingan tamaki mahsulotlari 9 foizga ko‘paygan. Aniqlangan holatlarining 71 tasi bo‘yicha jinoyat ishlari qo‘zg‘atilgan.

Eslatib o‘tamiz, Vazirlar Mahkamasining 2009 yil 25 iyuldagi “Davlat daromadiga o‘tkaziladigan mol-mulkni olib qo‘yish, sotish yoki yo‘q qilib tashlash tartibi to‘g‘risida”gi 200-son qaroriga muvofiq tamaki mahsulotlari majburiy tarzda yo‘q qilib tashlanishi belgilangan. 

Qayd etish o‘rinliki, O‘zbekistonda noqonuniy mahsulot iste’mol qilish ulushi yuqoriligicha qolmoqda. Tamaki mahsulotlariga aksiz narxining muntazam oshib borishi ularni qimmat qilib, chekuvchilarni noqonuniy, arzon sigaretlarga o‘tishga undaydi.