Kun.uz muxbiri prezident murojaatnomasi va unda ko‘tarilgan eng muhim mavzular atrofida jurnalist Sharof Ubaydullayev, iqtisodchi Abdulla Abduqodirov va ta’lim masalalari bo‘yicha ekspert Bahodir G‘aniyev bilan intervyu o‘tkazdi.
— Bahodir aka, prezident murojaatnomasida eng ko‘p gapirilgan mavzulardan biri maktab, ta’lim va uning sifatini oshirish haqida bo‘ldi.
Biz sal turib uni qanday o‘nglash, bu yo‘lda qilinadigan ishlar mavzusiga ham o‘tamiz. Lekin bundan avval keling, bugun o‘zbek ta’limi, aniqrog‘i maktab ta’limi sifat jihatidan qaysi bosqichda, qaysi darajada ekaniga bir oydinlik kiritib olsak. Ya’ni siz ekspert sifatida xalq ta’limidagi muammolar kartinasini qanday ko‘rasiz, u bugun qaysi bosqichda?
— Albatta, davlat rahbarining ta’lim masalasiga katta urg‘u berib, uni yilning eng asosiy reformasi sifatida belgilashi yaxshi, lekin ma’ruzada bu bo‘yicha biror aniq taklif yoki o‘sha savolga javob ko‘rmadim. Demak ta’lim borasida davlat nima qilmoqchi ekani hali biz uchun qorong‘i masala.
Tarixga nazar solsak, ta’lim bilan nimalar qilishmadi o‘zi degan kartina ko‘z oldimizga keladi. Unda ta’lim tegilmagan, ta’lim gapirilmagan davrning o‘zi bo‘lmadi. 30 yil ichida ta’lim shu daraja transformatsiyalardan o‘tdiki, u qaysi konsepsiya asosida o‘zgartirilgani ham bir-biridan farq qiladi.
Avvalo biz sovet ta’lim tizimini 9 yil maktab, 3 yil professional ta’limga o‘tkazishga harakat qildik. Litseylar va kollejlarning o‘ziga butunlay boshqa konsepsiya asosida qaraldi.
Bundan tashqari, o‘sha davrning o‘zida ta’lim dasturlari bir necha o‘zgarishlarni boshdan kechirdi. Uning orasida ta’lim metodikalarini o‘zgartirishga harakat qilindi. Oxirgi to‘rt yilda ham darsliklarning deyarli har yili o‘zgarishi, o‘qituvchilar malaka oshirishi bo‘yicha yana yangi islohot e’lon qilinishi, 11 yillikka qaytilishi...
Ya’ni ta’lim shunchalik e’tiborsizlik bilan o‘zgartirildiki, bundan keyin ham e’tibor qilinishiga odam ishonmay qo‘ydi. Ta’lim yana reforma bo‘larkan desa odamlarda ishonch ham qolmadi. Reforma bo‘ladimi-yo‘qmi va bo‘lsa, samara beradimi-yo‘qmi?
Ta’limning o‘zidagi muammolarga qaytadigan bo‘lsak, ta’lim bugun komada. Xo‘sh, bugun uning dasturi bilan 11 yil o‘qigan bolalarning necha foizi o‘sha malakaga ega bo‘lib chiqyapti?
