Bugungi ko‘rinishdagi futbol tarixi bir asrga yaqinlashdi, demak, afsonalar ham o‘ziga yarasha ko‘p. Ammo e’tibor berganmisiz, ba’zi yulduzlarga nisbatan «futbol afsonasi» ta’rifi ishlatilmaydi. Shunchaki, afsona, deyiladi.
Misol uchun Messi yoki Ronaldu futbolni tark etsa, ularning maydondagi ajoyib harakatlarini, gollarini sog‘inamiz. Qo‘msaymiz. Ammo Maradona deganda faqat o‘sha mashhur gollari emas, fikrlarini, yuqoridagi kabi iqtiboslarini ham tushunamiz, ko‘proq eslaymiz. Shu tomondan qaraganda, Maradona nafaqat futbol afsonasi...
Bir paytlar, «Chempion» gazetasida «Moziy yulduzlari» degan ruknni yuritardim. Har hafta uzoq va yaqin o‘tmishning bir yulduzi haqida hikoya qiluvchi bu rukn qahramonlarini o‘zim tanlar, Bobbi Charlton, Bakkenbauerlardan tortib Yohan Kroyf, Platinilargacha navbati bilan yozganman.
Ammo ikki qirol - Pele va Maradona haqida hech qachon yozmaganim, o‘zimga ham qiziq tuyuladi. Bilmadim, qo‘lim bormagan. Qo‘rqqandirman. Bu ikkisi haqida juda ko‘p yozish kerakki, sahifalarga sig‘maydi. Yoki umuman yozmaslik kerak. Nima ham yozish mumkin axir, bu shaxsiyatlarning hayoti, faoliyati futboldan ham buyukroq...
Bu ikki shaxs futbol orqali tanilmadilar, aksincha, futbolning shu darajaga chiqishida muhim rol o‘ynadilar.
Diyego Maradona. Isyonkor. Doim tizimga nisbatan isyon qilib kelgan. Pele haq bo‘lishni o‘rgatgan bo‘lsa, Maradona futbol orqali, inson doim o‘z haqiqatlari uchun kurashish kerakligini ko‘rsatib bergan. Futbolni maydondan tashqariga chiqargan.
«Men narkotik qabul qilib, raqiblarga yordam berganman, tasavvur qil, agar shunday bo‘lmaganda qay darajada futbolchi bo‘lardim?» - degandi bir kuni Diyego.
Go‘yoki, bu giyohvandlikka targ‘ibotdek tuyuladi, yo‘q, unday emas. U futboldan tashqari ham hayot borligini, inson o‘z qobig‘ida, sovrin va gollar ichida, odamlarning gap-so‘zlari doirasida qolib ketmaslikka chaqirardi. Uning haqiqati shu ekan, noto‘g‘ridir, ammo siz ham o‘z haqiqatingizni toping va u uchun kurashing - mana, uning missiyasi.
Bu ikki tirik g‘oya hech qachon o‘lmaydigandek tuyulardi menga...
