Moldovada davlat tili nomi rumin tiliga o‘zgartiriladi

Konstitutsiya, qonunlar va qonunosti hujjatlarida «moldovan tili» haqidagi barcha jumlalar «rumin tili»ga o‘zgartiriladi – bu qarorni mamlakat parlamenti qabul qildi.

Foto: Getty Images

Moldova parlamenti ko‘pchilik ovoz bilan Konstitutsiya matnida, barcha qonunlar va qonunosti hujjatlarida «moldovan tili» so‘zini «rumin tili» so‘ziga rasmiy ravishda almashtirishni ma’qulladi. 16 mart, payshanba kuni hukmron «Harakat va birdamlik» (PAS) partiyasi tomonidan taklif etilgan qonun loyihasi bo‘yicha ovoz berish bo‘lib o‘tdi. U ikkinchi va yakuniy o‘qishda qabul qilindi.

Shu bilan birga, kommunistlar va sotsialistlarning muxolifatdagi fraksiyasi qonun loyihasiga qarshi chiqdi va yig‘ilishda «Moldova Konstitutsiyasi: Moldova: Moldova, moldavanlar, moldavcha» va «Xalq suveren. PAS - zolim» degan yozuvlar tushirilgan bannerlarni ko‘tarib oldi. Biroq muxolifat qonun loyihasi bo‘yicha ovoz berishni kun tartibidan chiqarishga erisha olmadi.

Ayni paytda, 2013 yilda mamlakat Konstitutsiyaviy sudi rumin tilini mamlakatning davlat tili deb tan olgan. «Mustaqillik deklaratsiyasi konstitutsiyaning ajralmas qismi hisoblanadi. Agar nomuvofiqliklar mavjud bo‘lsa, Deklaratsiya matni ustunlik qiladi. Qaror yakuniy hisoblanadi va shikoyat qilinishi mumkin emas», degandi o‘sha paytdagi sud raisi Aleksandr Tenase.

Endi kiritilgan o‘zgartirishlar Moldova qonunchiligini Konstitutsiyaviy sudning majburiy bo‘lgan, ammo ijro etilmagan ushbu qaroriga muvofiqlashtiradi. Moldova tilining alohida til yoki rumin tilining boshqa nomi ekanligi haqidagi bahslar mamlakatda mustaqillikka erishgandan beri to‘xtamagan. «Tabriklayman. Bu ovoz berish biroz kechikdi», - deya Moldova parlamenti spikeri Igor Grosuning so‘zlaridan iqtibos keltirmoqda NewsMaker Moldova nashri.

Avvalroq, 12 mart kuni Moldova poytaxti Kishinyovda namoyishchilar parlament binosiga bostirib kirishga uringan, 50 ga yaqin namoyishchi hibsga olingan edi. Moldova parlamenti spikeri Igor Grosuning aytishicha, rossiyaparast «Shor» partiyasi uyushtirgan norozilik namoyishlaridan maqsad Moldovada konstitutsiyaviy tuzumni yo‘q qilish, qonuniy hukumatni ag‘darish bo‘lib, bu mamlakatni «Rossiya ixtiyoriga» topshirishi mumkin.