“Avvalo, Tojikiston Respublikasi va Niderlandiya Qirolligi hukumatlari hamda BMTning barcha tuzilmalariga Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2023 yilgi Suv konferensiyasini birgalikda o‘tkazayotgani uchun minnatdorlik bildirmoqchiman. 2015 yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti barcha insonlar uchun yaxshiroq kelajak qurish maqsadida 17 ta Barqaror rivojlanish maqsadlarini qabul qildi. O‘zbekiston ushbu maqsadlarga erishish yo‘lida qat’iy sodiq qoladi hamda mintaqani jonlantirish, Orol dengizi suvi va ekotizimlarini saqlash tashabbusini ilgari surdi.
2017 yilda BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrish Qoraqalpog‘istonning Mo‘ynoq tumaniga tashrif buyurgan edi. “Orol fojiasi zamonamizning eng yirik ekologik halokati, inson sayyorani qanday vayron qilishiga misoldir”, degan edi u. Bir paytlar Mo‘ynoq tumani o‘n ikki respublikaga baliq mahsulotlari yetkazib berish bo‘yicha to‘rtinchi o‘rinni egallagan obod port shahri bo‘lgan. U yerda konserva zavodi, gullab-yashnagan bog‘lar bor edi, odamlarning sog‘lom farzandlari, ertangi kunidan umidlari bor edi. Keyin hamma narsa o‘zgardi. Odamlar muvozanatni buzdi. Endi uning o‘lik qirg‘og‘ida kemalar qabristoni bor. Shu o‘rinda taniqli shoir Ibrohim Yusupovning elegiyasidan bir parcha o‘qib bersam:
Tao‘lar shөgip, jyerge kirmegen shyg‘ar,
Juldyzlar hәm birden sөnbegen shyg‘ar.
Dүnya hesh o‘aqta-da kөrmegen shyg‘ar:
Bir maydanda teңiz quryp qalg‘anyn..
She’rda dengizning ko‘z ochib yumguncha sahroga aylanishi fojiasi tasvirlangan. Qoraqalpog‘istonda hamon dengizni eslab odamni yod olib yig‘lagan kabi faryod chekadilar. Suvga mo‘l dengiz faqat Nukus muzeyida osilgan rassomlarning yarqirab, jilvalanib, hayot va erkinlik baxsh etuvchi rasmlarida qolgan. U qurib bitgandagina odamlar uning qadriga yetdi. Orol dengizining inqirozi insoniyatning atrof-muhitga e’tiborsizligi oqibatlari haqida dahshatli eslatmadir. Biroq, g‘amxo‘r odamlarning sa’y-harakatlari tufayli u yana umid va yangilanish ramziga aylanmoqda. Mamlakatimiz Orol dengizi qurishining salbiy oqibatlarini bartaraf etish borasida izchil sa’y-harakatlarni amalga oshirmoqda”, dedi Saida Mirziyoyeva.
Prezident Shavkat Mirziyoyev BMT Bosh Assambleyasining 75-sessiyasida Orolbo‘yi mintaqasini ekologik innovatsiya va texnologiyalar hududi, deb e’lon qilish haqida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining maxsus rezolyutsiyasini qabul qilishni taklif etgan. Rezolyutsiya 2021 yilda 60 davlat tomonidan bir ovozdan qabul qilingan.
