Qisqagina 25 kunlik umri davomida 4 xil ko‘rinishga ega bo‘ladigan jonivor bor – avval tuxum, keyin qurt, g‘umbak va kapalak. Bu – umrida faqat tut bargi yeb, betakror ipak to‘qiydigan ipak qurti.
O‘zbekiston ipak qurti yetishtirish bo‘yicha dunyo yetakchilaridan biridir. Mamlakatimiz bu borada Hindiston va Xitoydan keyingi uchinchi o‘rinda turadi.
Ipak qurti yetishtirish – juda mashaqqatli ish. Kun.uz ipak qurti boqadigan qishloqlarda, bir nechta xonadonlarda bo‘lib, pilla yetishtirish jarayoni va uning ortidagi mehnatkashlarning oddiy hayotini ko‘rsatishga qaror qildi. Birinchi manzilimiz – Buxoro.
“Biz borayotgan joy – Ziyorat qishlog‘i. Mahalliy aholining daromadi asosan pilladan. Yiliga 4 mavsum pilla boqiladi. Birinchi mavsumda aprel oyida xonadonlarga qurt tarqatiladi, may oyida yetishtiriladi. Ikkinchi mavsum avgust va sentabrga to‘g‘ri keladi”, – deydi Shuhrat Qoryog‘diyev.
Uylarga ipak qurti qutilarda tarqatiladi. Har bir qurtga e’tibor berib boqish kerak. Xonadonlar o‘z uylarida qurtning ovqati – tut daraxtlarni yetishtiradi. Ipak qurti faqatgina tut bargi bilan oziqlanadi.
“Ertalab soat 6larda [tut chopishni] boshlaymiz. Kechqurun yana beramiz, kuniga 3-4 xo‘rak beramiz. Bargni maydalab beramiz. Bu – ularning yemishi. Ertalab soat 7da barg tashlaymiz, 12-13larda yana tashlaymiz, namozshom soat 19larda, 23larda yana tashlaymiz”, – deydi Saidqul Shonazarov.
Pilla boqadigan odamlar, ayniqsa, ayollarning qo‘llari qadoq bo‘lib ketadi. Ular kuni bilan barg terish, chopish va navbatdagi oziqlantirishga zaxira barglarni tayyorlash bilan mashg‘ul bo‘ladi.
“45 yildan beri boqaman desam ham bo‘ladi. Onamnikida ham boqib kelganman. Kelsam, qaynonam ham boqarkanlar. Shundan keyin davom etib ketdi. Qiyinchiliklarni ko‘rdingiz, biroz sovuq bo‘ldi. Yoshligida pechka yoqish kerak, ko‘proq e’tibor berish kerak. E’tibor bermasangiz, katta-kichik bo‘ladi, yarmisi qurib qoladi. Yilda bitta qutidan 120-130 kilogramm pilla beraman. Issiqligiga, barg berishga e’tibor berish kerak”,
