Bundesliganing sönggi turidagi intriga va «Bavariya» ta’qibçi rolida bölişi — oxirgi marta qaçon kuzatilgandi? «Biz yetarliça köp xatoga yöl qöydik va hozirda şunday vaziyatdamizki, bunda faqat özimizni ayblaşimiz mumkin», — dedi Tomas Tuxel. Myunxendagi faoliyati köplab savollar tuğdirayotgan murabbiy jamoa özi ğalaba qozonişidan taşqari taşqaridan ham yordam kerak bölişini — Dortmundda ham, Kyolnda ham — hamma narsa bölişi mumkinligini ta’kidladi.
Tomasning sözlari töğri bölib çiqdi. 8-daqiqada Koman töpni raqib darvozasining yuqori burçagiga yölladi va onlayn turnir jadvalida «Bavariya»ni birinçi öringa olib çiqdi. Keyin esa jamoaga taşqaridan ham yordam böla boşladi. Bir yil muqaddam 14 daqiqa içidagi uç gol bilan myunxenliklarni nokaut qilgan (3:1), keyin esa qatorasiga tört öyinda yutqazgan «Mayns» poygadagi ikkinçi favoritga muammolar tuğdirdi.
Mehmonlar avvaliga burçak jarima zarbasidan hisobni oçişdi. Keyin — jarima maydoni içida Rafael Gerreyruni yiqitişganida va VAR boş hakamga monitorga kelib vaziyatni tekşirişni tavsiya qilganida — Allerning oyoği penalti ijro etişda qaltiradi. «Asalarilar» «Mayns»ni jarima maydoniga qamab qöygandek tuyulganida, raqib qarşi hujumga çiqdi. «Borussiya»ning ikki markaziy himoyaçisi Onisivoni darvoza qarşisida böş qoldirişdi va u osonlik bilan töpni darvozaga joylab, stadiondagi muxlislar ustidan sovuq suv quydi.
Mavzuga oid
Edin Terziç yoş jamoasi heç qaçon bunday bosim ostida öynab körmaganidan kelib çiqqan holda, yuzaga kelişi mumkin bölgan muammolarni oldindan körgandek edi. Şu tufayli 40 yoşli mutaxassis öyindan oldingi matbuot anjumanida vaziyat jamoaga ortiqça ta’sir körsatmasligi kerakligi, heç qanday favqulodda çoralar körilmasligi, maydon va töp esa — bir hafta oldingi kabi ekani haqidagi oddiy gaplarni gapirdi.
Ötgan turni soğligidagi muammo tufayli ötkazib yuborgan Bellingem maydonda röy berayotgan dramani zaxira örindiğida ötirib kuzatardi. Ammo unda hali hammasi oldinda — katta ehtimol bilan, «Real»da. Öyinga birinçi bölimdayoq şoşilinç tuşirilgan Roysga esa har qança açinsa arziydi. Uning şartnomasi yana bir yilga uzaytirilganiga qaramay, Markoda endi faoliyatida ilk bor «Kumuş tovoq»ni kötariş imkoniyati boşqa bölmaydi.
34 yoşga tölayotgan bu futbolçi esa hammadan köproq bunga loyiq edi. Masalan, jamoaning boşqa faxriysi — Hummels 11 yil muqaddam «Borussiya» bilan çempion bölgandi. Qolaversa, orada «Bavariya»da ham öynab kelgan bu futbolçi oqpadar öğil maqomida, Roys esa son-sanoqsiz takliflar bölganiga qaramasdan, sariq-qoralarga sodiq qolgandi.
Şanba kuni u şer kabi kuraşdi. «Borussiya»ni ikkinçi bölimda 18 yoşli Mukoko oldinga boşladi. Lekin boşqalar ketma-ket vaziyatlarni yöqqa çiqarişdi — yoki xato tepişdi, yoki darvozabonga qarata. «Mayns» esa barçasiga navbatdagi qarşi hujumda nuqta qöyişi ham mumkin edi. Bunday holatda Dortmunddagilar faqat Kyolndagi öyinda möjiza bölişiga umid qilişi mumkin edi va bu röy berişiga bir baxya qoldi.
Tuxel boşqaruvidagi «Bavariya»ning ikkinçi bölimdagi öyini — haqiqiy falokatning özginasi edi. Jamoa katta farq bilan oldinga çiqib olmagandi, Sanening goli töp qöl bilan öynalgani tufayli bekor qilindi. Zommer juda xavfli vaziyatda, töp darvoza tösini ostiga kirayotganida qahramonlik körsatişiga töğri keldi, lekin 80-daqiqada belgilangan penalti Myunxen va Dortmunddagi kayfiyatni 180 darajaga burib yubordi.
Matnning davomi bunday «Bavariya» çempionlikka loyiq bölmagani haqida, Tuxel eplay olmagani haqida, boş direktor Oliver Kan va sport işlari direktori Xasan Salixamidjiç Yulian Nagelsmanni iste’foga çiqarib, katta xatoga yöl qöygani haqida yozilişi kerak edi. Ammo myunxença xarakter va Musialaning harakatlari bunday fikrlarni çiqindixonaga uloqtirdi, jamoa bir neça daqiqa içida Myunxenga qatorasiga ön birinçi çempionlikni taqdim etdi.
Bu — bavarlar ruhining ğalabasi. Bu omil jamoaga mantiq qonunlariga qarşi borib ham yuqorida qoliş imkonini berdi. Bu esa katta işlar uçun xomlik qilgan «Borussiya»da yöq edi.
Agar bölganida Zyulening qöşimça daqiqalarda urgan va hisobni tenglaştirgan goli ortidan yana birini urgan bölişardi. Ammo maydonda ilmiy fantastika emas, balki bundesligadagi real holat keçdi. «Bavariya»mojarolar girdobida qolgan va kuçsizlangan holatida ham birinçi.
Union – Verder 1:0
Gol: 1:0 – 81, Xedira
Ayntraxt F – Frayburg 2:1
Gollar: 0:1 – 44, Grifo – 1:1 – 83, Kolo Muani, 2:1 – 90+1, Dina Ebimbe J.
Tabiiyki, bundesligadagi çempionlik intrigasi qolgan intrigalarni soyada qoldirdi, ammo iş bu bilan tugab qolgani yöq. Hali Çempionlar ligasi uçun törtinçi yöllanma egasini aniqlaş kerak edi va bu yerda ham barçasi sönggi daqiqalarda hal böldi. 81-daqiqaga qadar «Frayburg»ga omad kulib boqib turdi, jamoa Frankfurtdagi öyinning birinçi bölimini turnirdagi 50-golini uriş bilan yakunladi.
Ammo oçkolar teng kelgan taqdirda töplar nisbatiga köra yuqorida böladigan «Union» baribir öyin oxirida «Volfsburg»ni taslim etdi. Xediraning goli jamoaga tarixiy ğalaba keltirdi va Urs Fişer jamoasi Germaniyaning asosiy yevrokubokda öynaydigan 15-jamoasiga aylandi. Bu — rekord, Ispaniya ikki punkt bilan ortda qoldirildi (13).
Berlindagi gol parallel uçraşuvdagi voqealar borişiga ta’sir körsatgani haqida aniq aytiş qiyin. Qisman şunday. «Ayntraxt»da bu mavsumda «Bayyer»ni quvib ötiş imkoni qolmagandi, ammo «burgutlar» keyingi dam oliş kunlari bölib ötadigan Germaniya Kubogi finaliga qadar tonusni uşlab turadigan böldi. Va yana Kolo Muani özini körsatdi, uning boş bilan bergan zarbasi kambekni boşlab berdi. Endi fransuz — çempionatning «gol + pas» tizimidagi eng yaxşi futbolçisi (15+11).
Yevropa Ligasi finali arafasida turgan «Sevilya» (jamoa öyini şuning uçun bir kun oldinga surildi, çempionatning qolgan öyinlari yakşanba kuni bir vaqtda ötkaziladi) şanba kungi öyinni berib yuborişi haqidagi gaplarda asos yöq edi. Ha, Xose Luis Mendilibar tarkibda rotatsiya amalga oşirdi, ammo bu öyin sifatiga ta’sir körsatmadi. Ilk hujumlardan biriyoq muvaffaqiyat keltirdi - Rafa Mir jarima maydoni içida töpni öziga böysundirib, uni yuqori burçakka aniq yönaltirdi.
«Real»ning oçiqçasiga omadi keldi. Lamela bir neça daqiqa içida avvaliga töpni darvoza ustuniga tekkizganida, keyin esa qulay pozitsiyada turib töpni darvoza burçagiga yönaltirib yubora olmaganida. Argentinalik futbolçi sermahsullik bobida Rodrigodan ortda, yoş futbolçi jarima zarbasi orqali barçani, jumladan Bununi hayron qoldirdi. Darvozabon töp «jonli devor» ustidan ötib kelişini kutgandi, ammo özi turgan burçakdan ötkazib yubordi.
Bu braziliyalik forvard benefisining boşlanişi edi. Ikkinçi bölimda madridliklar öziga xos qarşi hujum uyuştirişdi, Modriç va Kroos ikki pas bilan töpni öz jamoasi jarima maydonidan raqib jarima maydoniga yetkazib berişdi va bu yerda Rodrigo jahon çempioni Montielni bolalarça aldab ötib, jamoasini oldinga olib çiqdi. Ğalaba uçun şu golning özi yetarli böldi, ammo mehmon jamoa muxlislari kayfiyatini Valverde jarohat olişi buzib qöydi.
Öyinni mojarosiz yakunlaşning imkoni bölmadi. Avvaliga «Sevilya» fanatlari Vinisius Juniorning qizil kartoçkasi bekor qilinganiga norozilik aksiyasi ötkazişga qaror qilişdi, keyin esa Akunya ahmoqona podkati bilan mavsumdagi törtinçi qizil kartoçkasini olişidan keyin tribunadagilar hakamga va jabrlanuvçi Dani Sebalyosga haqorat yoğdirişdi. Muxlislar asli Sevilyadan bölgan futbolçini keçira olişmaydi, çunki u ötmişda andalusiyaliklarning yoşlar jamoasida öynagan, keyin professional futbolçilik faoliyatini jamoaning asosiy raqibi bölmiş «Betis» safida boşlagan. Sebalyosning asablari Vinisiusnikidan baquvvatroq çiqdi, ammo u provokatsion imo-işoralari bilan raqib fanatlarini izdan çiqardi.
«Roma» Florensiyadagi öyinni tetik boşladi, ammo yakunda Al-Şa’roviyning goli durang uçun ham yetarli bölib çiqmadi. Bu esa rimliklarda Çempionlar ligasiga çiqiş uçun faqat bir yöl qolganini anglatadi — Yevropa Ligasida ğolib böliş. Darvoqe, Joze Mourino ham e’tiborini aynan finalga qaratgani, «Fiorentina» bilan öyin esa uni unçalik taşvişlantirmayotganini aytgandi. Ammo portugaliyalik mutaxassis «Roma» öyin oxirida muvaffaqiyatsizlikka uçrab, ikki daqiqa içida ikki gol ötkazib yuborganidan mamnun bölmagani aniq. Mezbonlarning birinçi golidan keyin mehmonlarda sarosimalik paydo böldi va bundan foydalangan Ikone ikkinçi golni urdi.
«Inter» Italiya Kubogi finalidagi ğalabadan keyin böşaşmadi. Aksinça, Çempionlar ligasi finali arafasida neradzurrilar özini tonusda uşlab turibdi va ular ham debyutdayoq tom ma’noda «Atalanta» mudofaasini doğda qoldirişdi. Bergamoliklar 1-daqiqada ötkazib yuborilgan goldan öziga kelib ulgurmasdan (Lautaro Martines Lukaku yakkama-yakka vaziyatga çiqarib yuborgandi), Barella Dimarkoning zarbalarini qaytarganidan keyin töpni baribir darvoza töriga joyladi. Milanliklar A seriyada öyinni bu qadar kuçli boşlaşi sönggi bor 1941 yil yanvarida kuzatilgan.
Ammo bu baribir kuçli törtlikka kirişga urinayotgan jamoaga qarşi öyin edi va barçasi bu qadar osonlik bilan hal bölişi ilojsiz edi. Mehmonlar birinçi bölim örtalarida özlariga kelib olişdi va mezbonlarni muntazam hujumlar bilan bezovta qila boşladi. Kopmaynersning murakkab zarbasini Onana qaytara olgan bölsa-da, darvoza qarşisidan turib zarba bergan Paşaliçga qarşilik körsatişi imkonsiz edi. Öyin qiziqarli keçişda davom etdi, ammo birinçi bölimda «Atalanta»da hisobni tenglaştiriş imkoni bölmadi.
«Inter» öyinni nazoratiga qaytardi va kuçli pozitsiyalaridan foydalandi. Ikkinçi bölimda Lukaku taşkillaştirgan hujum amalda öyin taqdirini hal qildi. Maydon markazida raqib darvozasi tomon orqa ögirgan holda töpni qabul qilgan belgiyalik futbolçi tört raqib qurşovidan çiqib ketib, töpni raqib jarima maydoni tomon borayotgan Brozoviçga uzatib berdi. U esa şusiz ham çiroyli kombinatsiyani yanada çiroyli qilib, Martinesni böş darvoza qarşisiga çiqardi. Simone Indzagi jamoasi keyingi mavsumda ham Çempionlar ligasida iştirok etişini kafolatladi.
«Lans» «Ayaçço»ga qarşi öyinning birinçi tanaffusidayoq uç gol urib, ikkinçi örin va Çempionlar ligasining guruh bosqiçiga töğridan töğri yöllanmani kafolatlayotganida, parijliklar juda oddiy tarzda navbatdagi çempionlikni rasmiylaştirdi. Nazariy jihatdan ligani tark etiş xavfi ostida turgan «Strasbur»ga qarşi safar öyinidagi dastlabki 45 daqiqalikdan keyin tabloda nollar porlab turgandi.
Albatta, bu örinda Hakimining diskvalifikatsiyasini, şuningdek Markinos va sönggi vaqtlarda yaxşi öynay boşlagan Fabian Ruisning jarohatini sabab qilib keltiriş mumkin. Ammo baribir jamoa öyini çempionlarga xos emasdi. Alaloqibat, jamoaning yulduzli futbolçilari taşabbusni qöliga olişiga töğri keldi. Mbappe qanotda himoyaçilarni aldab ötdi va bir pas bilan Messini oldinga çiqardi, u esa ötkir burçakdan yöllagan zarbasi bilan darvozabonga imkoniyat qoldirmadi.
Şu tariqa, öyin yakunlanişiga bir daqiqa qolganida ikki murabbiy bir-birini quçoqlab nişonlagan durang bilan yakunlangan öyindan keyin ham jozibador sarlavhalar kafolatlangandi. Kristof Galtening öyindan oldingi sözlari, «Messi — bu futbolning özi» iborasiga yangi ranglar qöşildi. 577-öyindagi 496-gol argentinalikni «kuçli beşlik» çempionatlaridagi eng yaxşi töpurarga aylantirdi. Kriştianu Ronaldu yana abadiy raqibidan ortda qoldi (u 626 öyinda 495 bor töp kiritgandi), qolaversa, Messi faoliyatidagi 43-sovrinni yutib oldi. Endi u tarixdagi eng sovrindor futbolçilar röyxatida eski qadrdoni Dani Alvesga tenglaşib oldi.
Kun statistikasi
Yigirma yil içida 1-bor bundesligada töpurarlar poygasida ikki futbolçi bir xil natija körsatdi. Mavsumning eng yaxşi töpurari maqomi 16 tadan gol urgan Fyullkrug («Verder») va Nkunku («Leypsig») örtasida taqsimlanadi.
Germaniya çempionatida mavsumning ikkinçi yarmida tayinlanib, çempion bölgan Tomas Tuxel bu borada Frans Bekkenbauerdan keyingi 2-murabbiy böldi.
Bir öyinga örtaça 2,38 gol — «Benfika»ning 1984 yildan buyon eng yaxşi natijasi.
Top-5 ligalarda 4 nafar futbolçi sönggi ikki mavsumda gollari sonini 20 tadan oşirgan. Şanba kuni Levandovski, Holand va Mbappe safiga Lautaro Martines ham qöşildi.
«Lion» forvardi Barkola ampluadoşi Lyakazettga 7 ta golli uzatma bergan. Bu fransuz çempionatidagi eng samarali boğlam bölib, Messi va Mbappening natijasidan (5) ham yaxşiroq.
8 yildirki «Portu» futbolçilari Portugaliya ligasida eng yaxşi töpurar böla olmayotgandi. Pauzani bu mavsumda 22 gol urgan eronlik Torimiy töxtatdi.
«Bavariya» sönggi turda çempionlikka erişişi 23 yil oldin kuzatilgandi, öşanda jamoa turnir jadvalida «Bayyer»ni quvib ötgandi.
Italiya çempionatida «Torino» safar öyinlarida 31 oçko qölga kiritgan. Bu uşbu jamoaning uç oçkolik tizimga ötilganidan buyon qayd etgan eng yaxşi natijasi.
Portugaliya çempionatida ğolib çiqqan «Benfika»dagi rasmiy sovrinlar soni 84 taga yetdi va jamoa sovrinlari soni böyiça yana «Portu»dan özib ketdi.
