Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistorius 25 sentabr, dushanba kuni Boltiqbo‘yi mamlakatlariga uch kunlik safarga jo‘nab ketdi, bu safar davomida u Latviya va Estoniyaga tashrif buyuradi hamda Germaniya harbiylarining mintaqadagi mavjudligini muhokama qiladi. Boshqa narsalar qatorida, gap yagona havo mudofaasi tizimini yaratishga qaratilgan Berlinning «Yevropa osmon qalqoni» tashabbusi haqida boradi.
Rossiyaning Ukrainadagi harbiy harakatlari urushni Yevropa qit’asiga qaytardi hamda NATO va Yevropaning mudofaa qobiliyatiga yangicha qarashga majbur qildi. Ayni damda ittifoqqa a’zo davlatlar o‘z qurol-yarog‘larini mustahkamlamoqda, yangi mudofaa strategiyalari ishlab chiqilmoqda. Ular orasiga Ukrainada urush avj olgan taqdirda Rossiyaning ehtimoliy raketa hujumlaridan himoyalanish va NATOning Moskva bilan ehtimoliy qarama-qarshiligi kiradi.
ESSI’da 19 davlat ishtirok etadi
Yevropa uchun mavjud himoya «soyabonida» ma’lum bir bo‘shliqlar mavjud. O‘tgan yilning oktyabr oyida Germaniya tashabbusi bilan yaratilgan «Yevropa osmon qalqoni» (European Sky Shield Initiative, ESSI) tashabbusi ularni yo‘q qilishga qaratilgan. Bryusselda NATOga a’zo davlatlar vakillarining yig‘ilishi doirasida 15 davlat Yevropa havo hujumidan mudofaa tizimini yaratish niyati to‘g‘risidagi deklaratsiyani imzolagan. Germaniyadan tashqari, ular - Belgiya, Bolgariya, Buyuk Britaniya, Latviya, Litva, Niderlandiya, Norvegiya, Ruminiya, Finlandiya, Estoniya, shuningdek, Slovakiya, Sloveniya, Chexiya va Vengriya. Keyinchalik loyihaga Daniya, Shvetsiya, Avstriya va Shveytsariya qo‘shildi.
Germaniya kansleri Olaf Shols loyihani taqdim etar ekan, «butun Yevropa uchun xavfsizlik yutuqlari» haqida gapirdi va Yevropa havo mudofaasi har bir mamlakat o‘zining qimmat va murakkab havo mudofaa tizimini yaratganidan ko‘ra arzonroq va kengroq imkoniyatga ega bo‘lishini ta’kidladi. Biroq, Fransiya, Italiya va Polsha hali ESSI’ga qo‘shilmadi. Parij, o‘z navbatida, loyiha uchun Isroil va AQShdan texnologiya va qurol sotib olish rejalashtirilayotganini tanqid qildi.
ESSI’ning maqsadi har qanday havo tahdidlaridan himoyalanish uchun eng muvofiqlashtirilgan qisqa, o‘rta va uzoq masofali havo mudofaa tizimini yaratishdir. Germaniya Mudofaa vazirligi o‘z veb-saytida qisqa masofani yerdagi 15 km va 6 km balandlikkacha bo‘lgan masofa sifatida belgiladi. O‘rtacha masofa - mos ravishda 15 kmdan 50 kmgacha va 25 kmgacha. Uzoq masofa - 50 kmdan ortiq va balandligi 35 kmgacha.
