“Amerikaga qilingan umumiy eksportning yarmidan ko‘pi IT kesimiga to‘g‘ri keladi” – Sherzod Shermatov

Vazir soliqdan tashqari, kompaniyalar bilan ishlaydigan jamoa bo‘lishi kerakligini, IT parkda ingliz tili kabi xorijiy tillarda gaplasha oladigan odamlarni yig‘ib, ular bilan batafsil ishlanadigan tizim qilinganini qo‘shdi.

“Bundan tashqari, infratuzilma masalasi va targ‘ibot ishlarini olib boryapmiz va kadr tayyorlayapmiz. Ya’ni to‘liq ekotizim bu bo‘yicha ishlayapti. Bu jarayonda biz uchun katta bo‘lgan o‘zgarish, albatta, chet eldan ko‘proq kompaniya kelishni boshladi. Nega? Chunki dunyoda notinchlik bo‘lyapti, hamma chet elga eksport qiladigan kompaniyalar ham qayerda sharoit yaratishga yaxshi bo‘lsa, o‘sha yerga kelishga harakat qilishadi.

Oxirgi 2 yilning o‘zida 2023 yilni 2021 yil bilan solishtirsak, chet el kapitali ishtirokidagi kompaniyalarning soni 20 barobar oshdi. Eksport 7,5 barobar oshdi, bu bekorga emas, chunki O‘zbekiston chet el kompaniyalari kelishi uchun yaxshi, jozibador joyga aylandi. Biz hech kimni majburlayotganimiz yo‘q, boshqa joylardan O‘zbekistonga kelishyapti. Bu – katta tendensiya”,– dedi u.

Shermatovning qayd etishicha, IT xizmatlari bo‘yicha eng katta eksport AQShga bo‘lgan, 2023 yilning o‘zida 150 mln dollarga yetgan. Shuningdek, vazir Amerikaga qilingan umumiy eksportning yarmidan ko‘pi IT kesimiga to‘g‘ri kelishini ham qo‘shimcha qildi.

“2022 yilda AQShga bo‘lgan umumiy eksportning 63 foizi aynan IT bilan bog‘liq xizmatlar edi. Shuning hisobiga AQShga O‘zbekistondan bo‘layotgan eksportni 20-davlatdan 15-davlat darajasiga ko‘tardi, aynan bizning sohaning u yerga eksporti ko‘paygani hisobiga. Ya’ni rivojlangan, bizdan masofasi uzoq bo‘lgan davlatga aynan bizning IT eksportimiz orqali chiqish imkoniyatimiz bor va [buni] ko‘paytira olamiz”,– dedi mas’ul.

Vazirning aytishicha, IT xizmatlarini eksport qilishda katta hissador autsors kompaniyalardan biri bu – “EPAM System” hisoblanadi. Shermatov bu kabi kompaniyalar ko‘proq jalb qilinishi kerakligi hamda vazirlikning Dubay, Nyu Yorkka bo‘lgan tashrifida bir qanchasiga takliflar berilganini ma’lum qildi.

“Shu narsalarni ko‘rsatsak, bolalarimiz Amerikadagi “EPAM System”ga hujjat topshirib borgisi keladi. Shu yer [O‘zbekiston]ga kelsa ham shu yerda bor demoqchiman. Xuddi shunday yaxshi oylik, yaxshi sharoit borligini ko‘pchilik bilmaydi. Vazirlik shunday xorijiy yoki O‘zbekiston kompaniyasi bo‘ladimi, shuni shu yerda ofisini ochib, ishini qilib, ishini yuritishga hamma sharoitni qilib beradi. Endi ular qaysi mijozga qanday loyiha qilayotgani kompaniyaning o‘z xohishi. Xohlasa uni ochadi, xohlamasa tijoriy sir deb ochiqlamasa ham bo‘ladi.

Lekin bizga uning rasman eksporti bankdan hisobi tushadi, auditdan tekshiriladi va rasman bizga hujjati bilan keladi. Endi auditning hisobotini kimdir jamoatchilikka ko‘rsatadi, kimdir ko‘rsatmaydi”, – dedi u.

Qolaversa, Sherzod Shermatov eksport borasida IT yechimlarni ishlab chiqarish (Software development) hamda BPO (Business process outsourcing) yo‘nalishlarida ham ishlar olib borilayotganini, bu orqali qo‘shimcha ish o‘rinlari yaratilishi mumkinligini qayd etdi.