Shahar bosh rejasi e’lon qilinmagan bir sharoitda Toshkentda qurilish ishlari o‘ta tezlik bilan davom etyapti. Ayniqsa, ko‘p qavatli uylarni qurib-sotish katta foyda keltiradigan bizneslar ro‘yxatida oldinlab bormoqda. Biroq poytaxtda borgan sari bo‘sh yerni topish muammoga aylanyapti. Kun.uz shaharsozlik muammolari, qurilishlar, yangi uylar xususida navbatdagi suhbatni o‘tkazdi. Ishtirokchilarga ko‘ra, hozir nogiron shaharda yashayapmiz. Uy-joy qurilish bozori haliyam yovvoyi holatda.
Shahar bosh rejasi poytaxtning bundan keyingi bir necha o‘n yillik arxitekturasini tasdiqlaydi. Uni o‘zgartirish mumkin emas, yuzaga keladigan muammolar esa shu reja asosida yechilishi lozim. Biroq yillarki hujjat paysalga solinadi. Bugun Toshkentda rasman ro‘yxatdan o‘tib yashovchilar soni 3 milliondan oshadi. Talabalar va ro‘yxatdan o‘tmaganlar inobatga olinsa, 4 millionga yaqin. Bu ko‘rsatkich bilan Toshkent qo‘shni davlatlar poytaxtlaridan 1-2 million ko‘proq aholiga ega. Lekin hozirgi Toshkent aslida 2,5 million odam uchun qurilgan. Infratuzilma, kanalizatsiya, ijtimoiy obektlar – hammasi shunga moslangan edi. Demak, bor imkoniyat qo‘shimcha bosim bilan ishlatilyapti.
Shaharsoz Muradxan Usmanovga ko‘ra, shahar hududining kengaytirilishi – oqilona qaror emas. Lekin markazdan uzoqlashish, administrativ binolarning ko‘chirilishi bosimni biroz kamaytirishi mumkin. Yangi qurilayotgan binolarga kelsak, ular aholi talab va ijtimoiy holatiga nomunosib. Bundan tashqari, oilada odamlar soni, o‘zbekona mentalitetga ham hozirgi ko‘p qavatli uylar to‘g‘ri kelmaydi. Usmanovning fikricha, mahallalarni saqlab qolish muhimroq.
San’atshunos-arxitektor Shuhrat Abdullayev yangi qurilayotgan uylar talabga umuman javob bermaydi, degan fikrga qo‘shilmaydi. U tekshiruv komissiyasi haliyam halol ishlayotganiga ishonadi. Asosiy muammo yerni qazish bosqichida, deydi arxitektor.
Uy-joy savdosi bo‘yicha mutaxassis Abror Zohidovning gapiga ko‘ra, Toshkentda qurilishlar birdaniga ko‘payishiga sabab – davlatning aholi soni oshishiga mos ravishda uy qurmagani. Bir necha o‘n yillar biz qurilish qilmadik, aholi esa ko‘payib bordi. Masalan, Toshkentning uylar qurilishiga to‘yinishi uchun hali 5-10 yil bor, deydi Zohidov. Uning qo‘shimcha qilishicha, narx-navo tushishini kutish noo‘rin. Ayni paytda bozor yana o‘sishni boshlagan. Tabiiy ravishda yozda bozor sovigan, ya’ni narx o‘sishdan to‘xtagan edi.
Davlatda uy xaridorlari yo‘q bino, yo‘q obektga to‘lov qilishadi. Tadbirkorlar esa mijozlarning pulini yig‘ib, shu mablag‘ga uy qurishi sir emas. Ayni shu tizim bugun qurilish kompaniyalarining deyarli hammasida ishlaydi. Biroq firibgarlar ham yo‘q emas. Mutaxassis fikriga ko‘ra, O‘zbekistonda aldanishlar soni u qadar ko‘p emas, lekin bitta holat ham odamlarga juda yomon ta’sir qiladi.
