Gap inson matonatidan ketar ekan, ayrimlarning sabriga, o‘z yo‘lida sobitqadam yurib, aql bovar qilmas ishlarni amalga oshirishiga qoyil qolmaslikning iloji yo‘q.
Hindistonlik Dashrat Manji ham ana shunday insonlardan biri hisoblanadi. Uning matonati haqida filmlar ishlangan, kitoblar yozilgan. Xo‘sh, bu odam qanday qilib bunchalik mashhurlikka erishdi?
Barchasi 1959 yilda boshlanadi. O‘shanda 25 yoshli Dashratning xotini dardga chalinib, shifokorlar ko‘magiga muhtoj bo‘lib qoladi.
Boshqa bir ma’lumotga ko‘ra, Dashratning xotini u ishlayotgan joyga tushlik olib kelayotganda tog‘ so‘qmog‘idan yiqilib, jarohatlanadi.
Dashrat oilasi bilan Bihar shtatidagi Gaya shahri yaqinida, tog‘li hududda yashardi. Bihar shtati Nepal davlati bilan chegaradosh bo‘lib, uning bir qismini Himolay tog‘lari egallaydi.
Dashrat yashaydigan qishloq tog‘lar orasida joylashgandi. U yerdan yaqin atrofdagi shaharchaga borish uchun 70 kilometr masofada tog‘larni aylanib o‘tish kerak edi va bu uchun ancha vaqt sarflanardi.
Shundoqqina tog‘ning orqasida joylashgan qishloqqacha borish uchun ham 50 kilometrdan ko‘proq yo‘l bosish kerak bo‘lardi.
Yigit kasal xotinini uzoq yo‘l bosib shaharchaga olib borolmas, o‘zi borib shifokorni olib kelgunicha xotini jon berishi mumkin edi. Qolaversa, o‘zi borgani bilan shifokorni olib kelishga ulovi ham yo‘q edi.
Ana shunday og‘ir vaziyatda yigit chorasiz qoladi va hech narsa qila olmaydi. Ayoli jon beradi.
Dashrat yashaydigan qishloqdan shaharga yaqin yo‘l tortish uchun qoyali tog‘ni teshish kerak bo‘lardi. Xotini vafotidan so‘ng, 1960 yilda u shu ishni amalga oshirishga qaror qiladi va cho‘kich hamda yana bir nechta ish qurollari bilan tog‘ni yo‘na boshlaydi. U ishlayotgan joyda toshning tarkibi qattiq kvarsit mineralidan iborat bo‘lgani sababli ish juda qiyin kechadi.
Dashrat yo‘lni mashinalar ham sig‘adigan qilib ochishga qaror qiladi. U ochishni boshlagan yo‘lning eni qariyb 10 metr edi.
Qattiq toshni maydalash oson emasdi, biroq yigit ortga chekinmaydi va ishlashda davom etadi. Shu tariqa u 1960 yildan 1982 yilgacha, 22 yil davomida uzunligi 110 metr, eni 9,1 metr, chuqurligi 7,6 metr bo‘lgan joyni yo‘nib, yo‘l ochadi.
