Texnologik rivojlanish shunchalik shiddatli kechyaptiki, oyog‘ing ostidan yer ketib qolayotgandek bo‘lasan kishi. Bu yoqda G‘arb texnogigantlari o‘zlarining yangiliklari bilan: ba’zilari sun’iy intellektni o‘qitish uchun butunboshli atom elektr stansiyalar energiyasini sotib olishyapti – shunchalik katta energiya talab qiladi ularni o‘qitish. Boshqalari o‘z robotlari bilan butunboshli zavodlarni odamsiz qilishmoqchi.
Bu yoqda esa Xitoy o‘zining to‘xtovsiz texnologik o‘sishi bilan odamni qo‘rqitib yuboryapti: go‘yo yana ozroq vaqt o‘tadi-yu, hammamiz Xitoy kompartiyasining nazoratiga o‘tamiz: har birimiz haqimizda kattakon serverlarlar ichida kichkina joy ajratiladi.
“Ertaga nimalarga tayyor bo‘lishimiz kerak?” – bu savol hammamizni qiziqtirishi kerak. Biroz bo‘lsa-da texnodunyoda nima bo‘layotganidan xabardor bo‘lib turish uchun, Kun.uz'ning “Texnodayjest”ini ko‘rib boring.
Kvant kompyuteri chipi
Google, "Willow" nomli yangi kvant kompyuter chipini taqdim etdi. Kompaniya ta’kidlashicha, ushbu chip hozirda mavjud kompyuterlar 10 septillion yilda hal qiladigan masalalarni 5 daqiqada yechishi mumkin.
Septillion qanaqa raqam ekanini bilasizmi? Birdan keyin 24ta nol qo‘ysangiz septillion bo‘ladi. Taqqoslash uchun: Koinotni yuzaga keltirgan katta portlash 15 mlrd yil avval bo‘lgan deyishadi olimlar. Bu esa 1dan keyin atigi 9ta nol degani. Bu sayyoradan qochib ketgim kelyapti...
Kvant kompyuterlari an’anaviy kompyuterlardan farq qilib, kvant zarrachalari xususiyatini ishga soladi. Bu nima degani? Bu degani “svetni o‘chirib uxlang” degani!.. Nega? Chunki kvant dunyosini mo‘jizalar dunyosi deb bemalol atasak bo‘ladi. Masalan mazkur dunyoda bitta nuqtadan chiqqan ikkita zarrachaning bittasiga ta’sir qilsangiz, ikkinchisi ham ta’sirlanadi, birovi Koinotning bu chekasida, ikkinchisi u chekasida bo‘lsa ham. Ana shunday ajoyibotlarga to‘la dunyoni kompyuterga tiqishmoqchi!..
"Willow" chipi hali tajriba bosqichida bo‘lib, uni amaliy dasturlarda qo‘llash uchun hali ko‘p vaqt va mablag‘ talab etiladi. Google bu chipni, masalan, dori ishlab chiqish yoki yadroviy fuzion reaktorlarni loyihalash kabi murakkab jarayonlarni tezlashtirishda qo‘llashni rejalashtirmoqda. Natijada o‘nlab yil ketadigan tadqiqotlar sanoqli daqiqalarda o‘tadi, tushunyapsizmi?
