Isroil va Hamas 15 oylik urushdan keyin sulh tuzish, garovdagi isroilliklarni falastinlik mahbuslarga almashish hamda isroillik harbiylarni G‘azo sektoridan olib chiqish bo‘yicha kelishuvga erishdi. Kelishuv hali kuchga kirmagan bo‘lsa-da, bu urushning yakuni bo‘lmasa ham, hech bo‘lmaganda asosiy faza yakuni sifatida ko‘rilmoqda. «Meduza» jurnalist Marianna Belenkayadan kelishuv bo‘yicha dastlabki yakunlarni sarhisob qilishni so‘radi.
— Kim g‘olib?
— Murakkab savol, chunki urush hali yakunlanmadi. Va biz u qachon tugashini ham bilmaymiz. Ammo bu raundda, menimcha, Hamas g‘olib bo‘lmoqda. Kamida u asablar jangida g‘olib keldi. Aslida, Hamasning yo‘qotadigan narsasi yo‘q, Isroilda esa bor.
— Bu yerda asimmetriya bor: Isroil g‘alaba qilishi uchun urushning belgilangan maqsadlariga erishishi lozim, Hamasdan esa shunchaki omon qolishi talab etiladi.
— Ha deyish ham, yo‘q deyish ham mumkin. Hamas mavjudligini saqlab qolmoqda va istalgan pallada tiklanishi mumkin, ammo uning harbiy infratuzilmasi vayron qilingan. Gap u qanchalik ishlay olishi va G‘azo sektorini nazorat qila olishida.
Aftidan, hozircha unda buning uchun imkoniyat qolmoqda. Albatta, 7 oktyabrga qadar bo‘lgani kabi emas. Ammo hozircha Hamas G‘azo sektoridagi hokimiyat bo‘lib turibdi. Isroil esa sektordagi vaziyatni tubdan o‘zgartirmoqchi edi.
— Nega o‘xshamadi?
— Chunki Hamasning harbiy infratuzilmasini yakson etish va uni sektordagi siyosiy kuch sifatida tugatish bo‘yicha dastlabki qo‘yilgan vazifa urushning boshqa bir maqsadiga — garovdagilarni ozod etish maqsadiga ters kelardi.
Bir qo‘l bilan jang qilib, ikkinchisi bilan o‘z odamlaringni ozod etishga urinish imkonsiz. Ehtimol, bunga harbiy amaliyot o‘tkazish orqali erishishdan umid qilingandir. Chindan ham kimlarnidir olib chiqa olishdi, ammo sanoqli kishini.
Garovdagilardan ayrimlari Isroil harbiylarining xatolari tufayli halok bo‘lishdi. Qolaversa, Isroil qo‘shini yaqinlashgan hududlarda saqlangan mahbuslar o‘ldirilishi xavfi bo‘lardi. Bunday pretsedent ham qayd etilgan — garovdagilarning olti nafari halok bo‘lgan.
Bunday sharoitlarda harbiy harakatlar olib borish juda qiyin. Garovdagilar omili yo‘q bo‘lgan Livanda barchasi ancha tezroq va intensivroq kechdi — va u yerda ham Isroil «Hizbulloh»ni to‘liq yo‘q qila olmagan. Ammo bu yerda bunday maqsad qo‘yilmagandi ham.
