Toshkent shahrida jamoat transportida yo‘lkirani naqd pulda taqiqlangani ortidan 2025-yil 1-yanvardan transport kartalariga ehtiyoj ortib ketdi. Buning ortidan hatto transport kartalari olibsotarlari paydo bo‘ldi. To‘lovlarni elektronlashtirishning yangi bosqichiga o‘tishda yuzaga kelayotgan muammolarga avtomatlashtirilgan transport to‘lov tizimi operatori bo‘lgan ATTO kompaniyasi qanday yechimlarni ishlab chiqmoqda? Kompaniya ijrochi direktori Davron Shoyoqubov Kun.uz’ga bu haqida gapirib berdi.
Transport kartalariga talabning ortishiga mos ravishda kassalarni ta’minlash uchun tashkilot qanday tayyorgarlik ishlarini amalga oshirdi?
– Kartalarni yetkazib berish bo‘yicha yil boshiga belgilangan reja avvalgi davrga nisbatan 3 barobarga ko‘p edi. Biroq sotuvlar kutilganidan ziyodroq bo‘ldi. 2024 yilda jami 250 ming, dekabr va yanvar oyining birinchi 20 kunida esa 150 ming transport kartasi iste’molchilar tomonidan xarid qilindi. Avvallari oyiga 20-25 mingtadan sotilgan bo‘lsa, yanvarga kelib mazkur hajm kunlik sotuvlar ko‘rsatkichiga aylandi.
Oy boshidan beri 200 mingta karta muomalaga chiqarildi, yanvar oxiriga qadar yana 150 ming kartani yo‘lovchilarga yetkazib berish reja qilingan. Umumiy hisobda yanvar-fevral oylari uchun 350 ming dona transport kartalarini chiqarish ko‘zda tutilgan. Kartalar kassalarga doimiy ravishda taqdim etiladi, bunda ularning soni mavjud talabga muvofiq belgilanadi.
To‘lov kartalari kassalarga yetkazib berilayotganiga qaramay, tez tugab qolyapti. Bu borada ijtimoiy tarmoqlarda aholi tomonidan bildirilayotgan turli e’tirozlarni ham ko‘rish mumkin. Jarayon faqat talabning keskin o‘sishiga bog‘liqmi?
– Murojaat markazimizga "kartalarni topib bo‘lmayapti, ko‘chada esa ular qimmat narxlarda sotilyapti” degan shikoyatlar kelib tushyapti. Bu chayqovchilik mexanizmlari qo‘llanayotgani bilan bog‘liq. Bir iste’molchi 20 dan ortiq yoki kassadagi hamma kartani sotib olgan holatlar uchramoqda. Xususan, kartalarni o‘z narxida xarid qilib, kassada qolmaganidan keyin ko‘chada ularning narxini sun’iy oshirib, 30-50 mingdan taklif qilyapti.
Shu kabi holatlarning oldini olish uchun bir foydalanuvchiga ikki donadan ortiq karta sotilmasligi bo‘yicha tizim yo‘lga qo‘yilyapti. Bu chayqovchilik harakati va nofaol kartalar soni ko‘payishining oldini oladi. 15 yanvar holatiga 360 mingta karta tizimda ro‘yxatdan o‘tgan bo‘lsa, shundan 80 mingtasi faol holatda emas, ya’ni to‘lov jarayonida foydalanilmayapti.
