Ijtimoiy tarmoqlarda xabar va yangiliklar ostida bildirilayotgan fikrlar mediada trendlarni belgilab, xabarlar tasmasini yaratmoqda. Lekin bugun yozilayotgan har bir izoh va munosabatni ham haqiqiy, shaxsiy fikr deb bo‘lmaydi.
Kun.uz tarmoqlardagi soxta «kommentatorlar» va trollar haqida suhbat o‘tkazdi. Unda qatnashganlar fikricha, bir hovuch odamlarning yozgani butun O‘zbekiston jamoatchiligi qarashi deb talqin qilinishi — noto‘g‘ri. Trollar esa omma fikrini burish, boshqarishga xizmat qilmoqda.
Sotsial tarmoqlar, odamlararo muloqot platformalari borgan sari rivojlanib, jamiyatda odamlarning fikrini boshqaruvchi rolga ega bo‘lmoqda. Bugun O‘zbekistonda ijtimoiy tarmoqlarga yaxshi biznes makoni va jamoatchilik fikri namoyon bo‘ladigan joy deb qaraladi. Media ham, bloger va jurnalistlar ham kun xabarlari tasmasini albatta ko‘zdan kechiradi, trendlar bilan hisoblashadi. Material va postlar ostidagi izohlar esa shu blog yoki sahifaning faolligini oshirish vositasi. Bundan tashqari, izohlar bilan ham muallif, kontent yaratuvchi ma’lum ma’noda hisoblashadi.
Biroq ana shu «komment»lar bugun jamoatchilik fikri, deya baholanmoqda. Kun.uz bilan suhbatlashgan ikki ekspert fikricha, postlar ostidagi 2-3 ming fikrlar butun O‘zbekiston aholisi qarashini ifodalamaydi. Bundan tashqari, yozilgan izohlarning hammasini ham real tarmoq foydalanuvchilari yozayotgani yo‘q. Trollar va trolling guruhlarini deb izohlar borgan sari soxtalashib bormoqda.
O‘zJOKU rektori, professor Sherzodxon Qudratxo‘ja fikricha bu ko‘zga ko‘rinmas, lekin jiddiy xavf. Dunyoda mustaqil jurnalistika yo‘q, mikrofon ko‘targan kimki bor, manfaati uchun chiqadi, deydi u.
«Bizning shunday xavf kirib kelganini mensimaslikka, tan olmaslikka haqqimiz yo‘q. Odamlar material yoki postlarni ko‘rmaydi, lekin izoh yozadi. Chunki axborotni qabul qilishda muammolar bor. Biz boshlovchilarga ishonmaylik, dunyoda mustaqil jurnalistika yo‘q. Kimki chiqib mikrofonda gapiryaptimi, uning manfaati bor.
To‘g‘ri, har kim qanday bo‘lmasin fikrini bildirish huquqiga ega, absurd bo‘lsa ham. Lekin kimni eshitayotganimizga ham e’tibor beraylik. Muhokamada haqorat qilish, onasini so‘kish, uning oilasini gapirish – konstitutsiya, shaxs daxlsizligini buzish. Buning uchun jazolanishi kerak. Men rektor bo‘lib turib, OAV himoyachisi bo‘lsam ham, tuhmat qilgan boshlovchi-yu sharhlovchilarni jazolash tarafdoriman» – Sherzodxon Qudratxo‘ja, O‘zJOKU rektori, professor
