Fevral oyida «Yuksalish» harakati O‘zbekistondagi boshqaruvchi kompaniyalar faoliyatini o‘rgandi. Tadqiqotda 371 ta ko‘p qavatli uyning boshqaruv holati, 109 ta boshqaruvchi kompaniya faoliyati, shuningdek, iste’molchilarning fikr va baholarini aniqlash maqsadida 2340 respondent o‘rtasida ijtimoiy so‘rov o‘tkazildi.
Jumladan, 52 ta ko‘p qavatli uylarda 16 ta boshqaruv shirkati tegishli tartibda ta’mirlanmagan yoki yerto‘lalarga umuman xizmat ko‘rsatmagan, shu sababli ular chiqindidan tozalanmagan. 34 ta binoda 18 ta boshqaruv kompaniyasi tomonidan fasad qismlarini joriy ta’mirlash ishlari amalga oshirilmagani ularni ta’mirlash zaruriyatiga olib kelgan.
Monitoring davomida ko‘p qavatli uylarda yashovchilar bilan boshqaruvchi kompaniyalar faoliyati yuzasidan suhbatlar o‘tkazildi. Ma’lum bo‘lishicha, 112 ta ko‘p qavatli uy va unga tutash hududlarda obodonlashtirish ishlari amalga oshirilmagan. Respondentlarning 35,8 foizi boshqaruvchi kompaniyalar faoliyatini qoniqarsiz deb ta’kidlagan.
Bundan tashqari, ko‘p qavatli uylar egalariga binolarni boshqarish shaklini erkin tanlash imkoniyati berilmagan holatlar aniqlangan. Bir qator hollarda «Iste’molchilar huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida»gi qonunning 4-moddasida fuqarolarning tovar, ish yoki xizmatni erkin tanlash huquqini hamda tegishli sifat talabini kafolatlaydigan buzilish holatlari aniqlangan.
«Ushbu standartlarning buzilishi boshqaruv kompaniyalari va mulkdorlar o‘rtasida tizimli nizolarga olib kelishi mumkin. Odatiy muammolarga egalarining ikki tomonlama shartnomalar tuzishdan bosh tortishi, majburiy to‘lovlarni to‘lamaslik, xizmatlar sifati pastligi va amalda ko‘rsatilmagan xizmatlar uchun haq olish kiradi», – deyiladi hisobotda.
Bundan tashqari, bitta boshqaruv kompaniyasiga salohiyati va texnik imkoniyatlarini hisobga olmay 100 dan ortiq ko‘p qavatli uylarga xizmat ko‘rsatish ishonib topshirilgan holatlar mavjud. Masalan, Urganchda «Xorazm shinam uylar» MChJ 307 ta uyga xizmat ko‘rsatmoqda, Asaka tumanida «Bio Tex Servis» MChJ – 172 ta uy, Samarqanddagi «Samarqand Oltin Asr» MChJ – 167 ta uy, Kogonda «Baxshullo Kamoliddin» MChJ – 131 ta uy, Termizda 2 ta «Sarvar Termez Servis» MChJ – 1 ta uy.
Mulk egalari bilan suhbatda ma’lum bo‘ldiki, ularning ba’zilari o‘z binosini qaysi kompaniya boshqarayotganini ham bilmaydi, biroq ayni paytda ular haqiqatda olmagan xizmatlar uchun haq to‘lashga majbur.
Toshkent shahridagi ko‘p qavatli uylarni boshqarish bo‘yicha tajribaga ega mutaxassislar ishtirokida o‘tkazilgan onlayn yig‘ilishda ham mahalliy davlat hokimiyati organlari vakillarining xatti-harakatlari ayrim hollarda qonun hujjatlariga zid va sohada qo‘shimcha to‘siqlar yaratayotgani, aholi kayfiyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgani, ularni bartaraf etish bo‘yicha murojaatlar o‘z yechimini topmay qolayotgani ma’lum qilindi.
