Xatolar ulğaytirgan jamoa. Özbekistonning mundial sari uzoq yöli haqida
|20:27 / 07.06.202521 13713 min
Foto: Getty ImagesFoto: Getty Images
2026 yilgi jahon çempionatida iştirok etadigan 48 jamoadan hozirça faqat 10 tasining nomi ma’lum. Şundan uçtasi mezbonlar, biri esa Özbekiston.
Özbekiston milliy jamoasi nihoyat, sakkizinçi urinişda işonçli tarzda, muddatidan oldin yöllanmani naqd qildi. Bungaça esa har safar alamli tugagan yettita uriniş bölgandi.
Quyida öşa yillarni yodga olamiz.
JÇ-1998
Boş murabbiylar: Rustam Mirsodiqov/Ubirajara Veyga da Silva Natija: Ikkinçi bosqiç, guruhda 4-örin
1991 yilda mustaqillikka erişgan Özbekiston 1994 yil AQŞ maydonlarida ötkazilgan jahon çempionati saralaşida iştirok etişga ulgurmagan.
Şu tufayli birinçi uriniş 1998 yil Fransiya mezbonlik qilgan mundial saralaşiga töğri keladi. 1994 yilda Osiyo öyinlari ğolibi bölgan, safida Mirjalol Qosimov, Pavel Bugalo, Igor Şkvirin, Nikolay Şirşov, Şuhrat Maqsudov, Nö’mon Hasanov, Ravşan Bozorov, Oleg Şatskix, Sergey Lebedev, Andrey Fyodorov, Dilmurod Nazarov kabi futbolçilarni jamlagan milliy jamoa öşanda qit’a grandlaridan biri maqomiga da’vo qilardi. 1997 yil mayida boşlangan saralaş bosqiçi avvaliga Özbekiston uçun kötarinki ruhda ötadi. Birinçi bosqiçda Yaman, Indoneziya va Kamboja kabi raqiblarga heç qanday imkoniyat qoldirilmaydi, ayniqsa Kamboja bilan öyinlarning ikkisida ham yirik hisobdagi ğalabalar (6:0, 4:1) qayd etiladi.
Ammo ikkinçi bosqiçda jamoaning haqiqiy darajasi körinib qoladi: Yaponiyaga safarda (3:6), Janubiy Koreyaga uyda (1:5) yirik hisoblarda mağlub bölinadi, BAA ham Toşkentdan ğalaba (2:3) bilan qaytadi. Yakunda 3 öyinda durang öynagan va faqat Qozoğiston bilan uy öyinida ğalabaga erişgan jamoa guruhda törtinçi örinda qolib ketadi.
Holbuki, öşa vaqtlarda Osiyoga JÇ uçun 2,5 ta yöllanma taqdim etilgandi va guruhdagi ikkinçi örin ham yöllanmani kafolatlamasdi.
JÇ-2002
Boş murabbiylar: Vladimir Salkov, Leonid Ostrouşko Natija: Ikkinçi bosqiç, guruhda 3-örin
Mavzuga oid
Foto: TASS
Osiyo grandlari Yaponiya va Janubiy Koreya mezbonlik tufayli saralaş öyinlaridan ozod etilgan va bu qit’aning boşqa jamoalari uçun yaxşi imkoniyat hosil qilgandi.
Bu saralaş sikli Özbekiston fuqaroligi berilgan rossiyaliklar Vladimir Maminov, Oleg Paşinin, Aleksey Polyakov, Ruslan Agalarov, bolgarlar Aleksey Dionisiyev va Georgiy Georgiyev kabi futbolçilarning öyinlari, Maminovning Xitoy Taybey darvozasiga maydonning ikkinçi qismida turib çalqança uslubda urgan goli bilan yodda qolgan.
Ammo xorijliklarni naturallaştiriş ham iş bermaydi. 2001 yilda milliy jamoaga tayinlanib, şunday taşabbus muallifi bölgan rossiyalik mutaxassis Vladimir Salkov bilan ham maqsadga erişilmaydi.
Özbekiston birinçi bosqiçni kuçli ötkazadi, bu safar Kamboja örniga Xitoy Taybey jamoasi darvozasiga bearmon gol uriladi (7:0, 4:0), Turkmaniston va Iordaniya ham ortda qoldiriladi. Ammo yana ikkinçi bosqiçdagi raqiblar jiddiy muammo tuğdiradi. Agar mundial yöllanmasini qölga kirita olmasa, özini Buyuk Xitoy devoridan taşlaşini aytgan serbiyalik mutaxassis Bora Milutinoviç xitoyliklar bilan guruhda birinçi örinni egallaydi. BAAga qarşi safarda ham, uyda ham yutqazgan Özbekiston esa uçinçi örinda qolib ketadi.
JÇ-2006
Boş murabbiylar: Yurgen Gyode, Ravşan Haydarov, Robert Hafton
Natija: Ikkinçi bosqiç, guruhda 3-örin, pley-off
Uçinçi urinişda Özbekiston mundial yöllanmasiga juda yaqin kelgandi. Ammo tarkibda Jeparov, Geynrix, Nesterov, Bikmayev, Aşurmatov, Koşelev, Soliyev kabi yangi yetakçilar paydo bölgan jamoa ham Germaniya yaşil maydonlaridagi turnirga bora olmaydi.
Jamoa bu safar ham dastlabki bosqiçdan osonlik bilan ötadi – Iroq, Falastin va yana bir bor Xitoy Taybey ortda qoldiriladi.
Ammo yakuniy bosqiçdagi ikki töğridan töğri yöllanmani Saudiya Arabistoni va Janubiy Koreya öziniki qiladi. Özbekiston asosiy raqiblarga qarşi öyinlarda bittadan oçko oliş bilan kifoyalanadi va faqat sönggi turda Kuvaytga qarşi 2005 yil 17 avgustida Toşkentda keçgan tarixiy öyindagi ğalaba evaziga mundial yöllanmasi uçun kuraşni davom ettiradigan böladi. Angliyalik mutaxassis Bob Hafton boşqaruvi davriga töğri kelgan öşa öyinning birinçi bölimi davomida arablar ikkita gol urişgan, öyinning qolgan qismida esa jamoa iroda körsatib, ğalabani öz tomoniga oğdira olgandi.
Lekin Özbekistonni oldinda köz körib, quloq eşitmagan voqealar kutayotgandi.
Guruhda uçinçi örinni egallagan jamoani Bahraynga qarşi ötiş öyinlari kutayotgandi.
Toşkentda keçgan birinçi öyin startidayoq Mirjalol Qosimov hisobni oçadi. Barçasi köngildagidek ketayotgandi, ammo şundan keyin ğalati voqealar sodir böladi: 38-daqiqada Şatskix töpni böş darvoza tomon yöllaydi, raqib himoyaçisi esa uni qöli bilan tösib qoladi. Yaponiyalik boş hakam Tosimitsu Yoşida penalti belgilaydi, ammo arablar futbolçisiga qizil kartoçka körsatmaydi. Jeparov penaltini aniq ijro etadi, hakamlar esa navbatdagi xatoga yöl qöyadi. Töp tepilayotganida Özbekiston vakillaridan biri jarima maydoni içiga kirib ketgani qayd etiladi va bahraynliklar foydasiga erkin zarba beriladi. Holbuki, futbol qoidalariga köra, bunday holatda penalti takroran tepilişi kerak bölardi.
Öyinda hisob özgarmay qoladi, ya’ni Özbekiston minimal hisobda bölsa ham ğalabaga erişadi.
Ammo ÖFF FIFAga rasmiy şikoyat yuborib, birinçi bellaşuv uçun texnik mağlubiyat yoziş va javob uçraşuviga yevropalik hakamlarni tayinlaşni söraydi. Ammo FIFA texnik mağlubiyat yoziş emas, öyinni qaytadan ötkaziş töğrisida qaror çiqaradi. Yakunda Özbekiston Toşkentdagi takroriy öyinda 1:1, safarda 0:0 hisoblarida durang öynaydi va Bahrayn safardagi gol qoidasi böyiça ötiş öyinlaridagi iştirokini davom ettiradi (yakuniy bosqiçda Trinidad va Tobagoga yutqazadi).
JÇ-2010
Boş murabbiylar: Mirjalol Qosimov, Vadim Abramov
Natija: Ikkinçi bosqiç, guruhda 5-örin
Bu vaqtga kelib Osiyodan turnirga yöllanma oliş qiyinlaşgan, Yaponiya, Janubiy Koreya, Saudiya Arabistoni va Eron kabi doimiy favoritlar qatoriga Avstraliya ham qöşilgandi.
Özbekiston odatdagidek birinçi bosqiçni ajoyib ötkazadi, hatto Saudiya Arabistoni Toşkentda yirik hisobda mağlub etiladi (3:0).
Ammo yakuniy bosqiçda har qaçongidan köra muvaffaqiyatsiz iştirok etiladi hamda Avstraliya, Yaponiya, Bahrayn va Qatar jamoalari bilan bir guruhda sönggi örin egallanadi. Sakkiz öyindan faqat bittasida - Qatar bilan Toşkentdagi öyinda ğalaba qozoniladi (4:0), Yaponiya bilan safarda durang qayd etiladi (1:1), qolgan barça öyinlarda mağlubiyat alami totiladi, muxlislar uçun ayniqsa Bahraynga qarşi har ikki öyinda 13 raqamli futbolkadagi Mahmud Abdulrahmon jarima zarbalaridan urgan gollar alamli böladi.
JÇ-2014
Boş murabbiy: Mirjalol Qosimov Natija: ikkinçi bosqiç, guruhda 3-örin, pley-off
Özbekiston 2011 yilda Osiyo kubogida juda kuçli iştirok etib, Osiyoning grand jamolari qatoriga qaytgandi. Xuddi şu davrda boşlangan navbatdagi saralaşning birinçi bosqiçida esa Yaponiya bilan öyinlarda 4 oçko olinadi, öşanda Yaponiya bilan öyinlardagi yagona ğalabaga erişilgan, Tokiodagi öyinda Aleksandr Şadrin ğalaba golini urgandi.
Odil Ahmedov, Timur Kapadze, Server Jeparov, Aziz Haydarov, Aleksandr Geynrix, Jasur Hasanov, Sanjar Tursunov, Uluğbek Baqoyev kabi futbolçilar öz faoliyatining çöqqisida bölgan davrlar edi.
Mirjalol Qosimov boşçiligidagi jamoa ikkinçi bosqiçni ham munosib ötkazadi, Eron Tehronda mağlub etiladi, Janubiy Koreya bilan Toşkentda durang qayd etiladi va oxirgi turga qadar töğridan töğri yöllanma uçun imkoniyat saqlab turiladi.
Ammo Janubiy Koreyaga qarşi safar öyinida Akmal Şorahmedov urgan avtogol yakunda qimmatga tuşadi, sönggi turda Qatar 5:1 hisobida mağlub etilişi ham foyda bermaydi, Janubiy Koreya öz uyida Eronga yutqazib beradi va uşbu ikki jamoa Braziliyadagi mundialga yöl oladi, amalda Özbekistonga bitta gol yetmay qoladi.
Şundan keyin Özbekiston ötiş öyinlarida Iordaniyaga qarşi ikki öyin ötkazadi, ikki öyinda ham bir xilda 1:1 hisobi qayd etiladi, Toşkentda çiroq öçib qolgan öyinda penaltilar seriyasida arablarning qöli baland keladi (Iordaniya ham yakuniy bosqiçda Urugvay tösiğidan ötolmaydi - 0:0, 0:5).
JÇ-2018
Boş murabbiy: Samvel Babayan Natija: ikkinçi bosqiç, guruhda 4-örin
Ahmedov, Jeparov va Geynrix hali ham milliy jamoada öynayotgan, şu bilan birga, Raşidov, Sergeyev, Şomurodov kabi yangi nomlar paydo bölgan davr.
Kutilganidek, birinçi bosqiçdan osonlik bilan ötiladi: KXDR, Filippin, Bahrayn va Yaman kabi jamoalar bilan bir guruhda 21 oçko töplanadi.
Ikkinçi bosqiçda yana Eron va Janubiy Koreya bilan bir guruhdan joy olinadi. Özbekiston saralaşni Suriya va Qatar ustidan ğalabalar bilan boşlaydi, ammo Eronga ikki öyinda ham, Koreya, Xitoy va Suriyaga safar öyinlarida yutqazadi. Oxirgi tur arafasida uçinçi örinda turgan jamoa Koreya bilan Toşkentda durang qayd etadi, futbolçilar, jumladan, Anzur Ismoilov bu natijadan keyin pley-off bosqiçiga tayyorlanayotgandi. Ammo parallel uçraşuvda Eron Suriyadan qöşimça daqiqalarda gol ötkazib yuboradi va uşbu jamoani pley-offga olib ötadi (qöşimça yöllanma uçun öyinlarda Avstraliya Suriyadan ustun keladi).
JÇ-2022
Boş murabbiy: Ektor Kuper, Vadim Abramov Natija: birinçi bosqiç, guruhda 2-örin
Milliy jamoa tarixidagi eng muvaffaqiyatsiz saralaş bosqiçi. Bu safar jamoa birinçi bosqiçdan ham öta olmadi. Saudiya Arabistoni, Falastin, Singapur va Yaman jamoalari bilan bir guruhda 15 oçko bilan ikkinçi örin egallandi, ammo guruhlardan biridagi KXDR saralaş turnirini tark etişi köp narsani özgartirib yubordi.
FIFA barça guruhlardagi sönggi 5-örinni egallagan jamoalar bilan natijalar bekor qilinişi haqida qaror çiqaradi, natijada Özbekistonning Yaman bilan öyindagi natijalari (5:0, 1:0) bekor qilinadi va jamoa oçkolari soni 9 taga tuşib qoladi. Bu esa guruhlardagi ikkinçi örinlar örtasidagi eng yomon natijalardan biri böladi va Özbekiston öz tarixida ilk bor yakuniy bosqiçga çiqa olmaydi.
Bu saralaş bosqiçi birinçi turdayoq Falastinga qarşi safardagi mağlubiyatdan (0:2) keyin Ektor Kuper iste’foga çiqarib yuborilgani, futbolçilar öşa öyinni murabbiyni ketkaziş uçun sabotaj qilgani haqida miş-mişlar tarqalgani, saralaşlar tarixidagi eng yomon natijadan keyin jamoa yetakçisi Odil Ahmedov butsalarini mixga ilgani bilan yodda qolgan.
JÇ-2026
Boş murabbiylar: Sreçko Katanets, Timur Kapadze Natija: Muddatidan oldin yöllanma
Özbekiston bu inqirozdan kuçli bölib qaytdi. Oldingi saralaş erta tark etilgaç, darhol tajribali mutaxassis Sreçko Katanets jamoa boşqaruviga olib kelindi. U jamoada birinçi navbatda himoya çiziğini mustahkamladi, uning talabi bilan Şvetsiya, AQŞ, Meksika, Boliviya, Venesuela kabi nomdor raqiblarga qarşi örtoqlik uçraşuvlari taşkillaştirildi va yangi avlod futbolçilari katta tajriba töpladi.
Uşbu mutaxassis boşqaruvi davrida 20 uçraşuvdan iborat mağlubiyatsiz seriya qayd etildi. Xususan, JÇ-2026 saralaşida Eronga qarşi ketma-ket uç öyinda yutqazilmadi.
JÇ saralaşining birinçi bosqiçida Eron bilan bir xil oçko töplandi. Yakuniy bosqiçda yana Eron, şuningdek Osiyo kubogining amaldagi ğolibi Qatar hamda azaldan saralaş bosqiçlarida Özbekistonga jiddiy muammo tuğdirib keladigan BAA raqib böldi.
Özbekiston hal qiluvçi bosqiçda KXDR va Qirğiziston kabi guruh autsayderlaridan maksimal oçko (12) oldi, BAAga qarşi Toşkentdagi öyinda muhim ğalabaga erişdi.
Qatar bilan safardagi öyinda ham 0:2 hisobidan çiqib keta olişdi va ikki gol urişdi, yakunda ğalabaga erişiş ham mumkin edi, ammo omad yuz ögirib, sönggi daqiqalarda gol ötkazib yuborildi.
Sreçko Katanets salomatligidagi muammo tufayli işni davom ettira olmadi, uning örnini egallagan sobiq futbolçi Timur Kapadze esa işni oxiriga yetkazib qöydi.
Jamoa Ozmun, Torimiy kabi yulduzlarga ega Eronga qarşi ikki öyinda ham yutqazmadi, futbolçilar Tehrondagi durangdan xafa bölişdi, ular bu öyinda ğalabaga haqliroq ekanini his qilib turişgandi.
Şundan keyin BAAga qarşi safar öyinida durang qoniqtirardi va yakunda kerakli hisob bilan mundial yöllanmasi hal qilindi. Bu öyinda jamoa natijaga qarab ham öynay olişini namoyiş etdi. Bu esa kuçli jamoalarga xos sifatdir.
Şunday ekan, bu avloddan yanada kattaroq natijalar kutsa böladi, bu jamoaga işonsa böladi.
