O‘zbekiston prezidentining Ozarboyjonga davlat tashrifi Boku–Moskva munosabatlari ancha taranglashgan kunlarga to‘g‘ri kelib qolgani, garchi tasodif bo‘lsa-da, turkiy birlikni urg‘ulovchi yaxshi signal bo‘ldi, deydi siyosatshunos Kamoliddin Rabbimov. Iqtisodchi Shuhrat Rasul ikki davlat o‘rtasida iqtisodiy hamkorlik uchun juda katta potensial va xalqaro platformalar borligini qayd etdi.
Kun.uz'ning jonli efirdagi “Geosiyosat” dasturi 3 iyul kungi sonida, global maydondagi so‘nggi voqeliklar tahlil qilindi. Avvaliga ekspertlar prezident Shavkat Mirziyoyevning Ozarboyjonga davlat tashrifi asnosida Toshkent–Boku ittifoqchiligi haqida so‘z yuritdi.
Kamoliddin Rabbimov: Avvalo, rasmiy Toshkentning tashqi siyosiy va geosiyosiy munosabatlarida O‘zbekiston-Ozarboyjon aloqalarining o‘rnini aniqlashimiz kerak. O‘zbekiston mustaqil bo‘lgandan so‘ng, ya’ni o‘tgan 34 yil mobaynida bor-yo‘g‘i to‘rtta davlat bilan ittifoqchilik munosabatlarini shakllantirdi.
Birinchi ma’muriyat davrida faqat bitta davlat – Rossiya bilan, 2006 yilda ittifoqchilik munosabatlari o‘rnatildi. Shavkat Mirziyoyev hokimiyatga kelgach esa, biz bilan mintaqaviy yoki o‘zlik jihatdan tarixan bog‘liq bo‘lgan uchta davlat bilan qisqa muddatda ittifoqchilik munosabatlarini o‘rnatdi.
2022 yilning fevralida Rossiya Ukrainaga bostirib kirdi, shu yilning dekabriga borib O‘zbekiston va Qozog‘iston ittifoqchi davlatlar bo‘ldi. 2023 yilda biz ikkita davlat bilan ittifoqchilik munosabatlarini o‘rnatdik: bular Tojikiston va Ozarboyjon. Ya’ni Ozarboyjon – O‘zbekistonning to‘rtta ittifoqchisidan biri hisoblanadi.
O‘zbekistonning birinchi ittifoqchisi bo‘lgan Rossiya bilan imzolangan shartnoma – murakkab, ziddiyatli siyosiy va geosiyosiy kontekstda, majburan tuzilgan edi. Lekin qolgan uchta davlat O‘zbekistonning tabiiy ittifoqchilari: o‘zlik nuqtayi nazaridan, tarixiy birlik nuqtayi nazaridan, til birligi nuqtayi nazaridan. Ularning uchalasi ham – musulmon davlatlari, bevosita yoki bilvosita qo‘shni davlatlar.
Ozarboyjon bilan o‘zaro chegaramiz yo‘q, lekin tarixiy bog‘liqligimiz judayam kuchli. Alisher Navoiyning “Farhod va Shirin” dostonida, hozirgi zamonda talqin qilib sodda shaklda aytadigan bo‘lsak, o‘zbekistonlik yigit Farhod ozarboyjonlik qiz Shirinni yoqtirib qoladi. Shundan ham ikkita katta millatning tarixiy bog‘liqligini ko‘rish mumkin.
