O‘zbekistonda yirik AESning birinchi energobloki 2033 yilda, ikkinchisi 2035 yilda ishga tushiriladi

O‘zbekistonda yirik quvvatli atom elektr stansiyasini 2035 yilda to‘liq ishga tushirish ko‘zda tutilmoqda. Bu haqda 25 sentabr kuni Moskvada bo‘lib o‘tgan “Jahon atom haftaligi” xalqaro forumida Atom energiyasi agentligi (O‘zatom) direktori Azim Ahmadxo‘jayev ma’lum qildi, deya xabar bermoqda Spot nashri.

2029 yilda Jizzax viloyatida kichik AESning birinchi energobloki foydalanishga topshiriladi, yarim yildan keyin ikkinchisi ham ishga tushiriladi. Ahmadxo‘jayevning aytishicha, reaktor uskunalarini ishlab chiqarish allaqachon boshlangan va barcha ishlar jadval bo‘yicha olib borilmoqda.

Spot muxbirining yirik AES qurilishi muddati haqidagi savoliga javob berar ekan, O‘zatom rahbari birinchi energoblok 2033 yilda, ikkinchisi esa 2035 yilda ishga tushirilishini ta’kidladi.

“Hozircha reja shunday. Lekin baribir hammasi shartnoma doirasida muhokama qilinadigan amalga oshirish jadvaliga bog‘liq bo‘ladi (hujjat hali imzolanmagan). Aniq muddatlarni keyinroq bilamiz va qo‘shimcha ma’lumot beramiz”, - dedi O‘zatom rahbari.

20 iyun kuni Rosatom davlat korporatsiyasi hamda O‘zatom Sankt-Peterburg xalqaro iqtisodiy forumida O‘zbekistonda yirik quvvatli atom elektr stansiyasi qurilishi loyihasini amalga oshirish imkoniyatlarini o‘rganish bo‘yicha kelishuv imzolagan edi.

O‘tgan haftada O‘zatom va Rosatom O‘zbekistonda AES loyihasining yangi konfiguratsiyasi borasida kelishib oldi. Endi loyiha ikki yirik quvvatli energoblok va ikki kichik AES blokini o‘z ichiga oladi.

Yangi kelishuvga ko‘ra, AESlardan bittasi kichik, ikkinchisi an’anaviy katta stansiya bo‘ladi va ular birgalikda 525 gektarlik umumiy maydonda joylashadi. E’tiborlisi, katta va kichik AESlarni bitta maydonda integratsiya qilish – juda noyob hodisa. Bu loyiha O‘zbekistonni bunaqangi qo‘shaloq AESga ega dunyodagi birinchi davlatga aylantiradi.

Loyihaning bir nechta asosiy parametrlari haqida o‘zbekistonliklar birinchi bo‘lib Vladimir Putin ishtirokidagi yig‘ilishda xabar topdi. Gap Rossiya poytaxtida o‘tgan jahon atom haftaligining ochilish sessiyasi haqida ketyapti. Bu sessiyada qatnashgan O‘zbekiston bosh vaziri o‘rinbosari Jamshid Xo‘jayevning aytishicha, Jizzaxdagi katta AES har biri 1000 megavattlik ikkita energoblokdan iborat bo‘ladi. Kichik stansiyaga esa har biri 55 megavattlik ikkita reaktor o‘rnatiladi. Shu tariqa, qo‘shaloq stansiyaning umumiy quvvati 2,1 gigavattni tashkil etadi.

Eslatib o‘tamiz, 24 sentabr kuni qabul qilingan qonun bilan O‘zbekiston yadroviy zarar uchun fuqarolik javobgarligi to‘g‘risidagi Vena konvensiyasiga qo‘shildi. Ya’ni hukumat yadroviy falokat yuz bergan taqdirda, xalqqa tovon to‘lash majburiyatini oldi.

Shuningdek, 24 sentabr kuni O‘zbekiston va AQSh o‘rtasida yadroviy hamkorlik to‘g‘risida anglashuv memorandumi imzolandi. AQSh davlat kotibining o‘rinbosari Brent Kristensenga ko‘ra, bu hujjat ikki davlat o‘rtasida yadro energetikasi sohasidagi hamkorlikni kengaytirish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.