Yaqin vaqt ichida kuzatish kerak bo‘lgan top-11 yangi startap
|21:13 / 06.10.20258 98515 min
Toshkentdagi IT Park’da «The Art of the Pitch» dasturining Demo Day tadbiri o‘tkazildi. Startaplar asoschilari bir oy davomida investitsion taqdimotlar yig‘ishni o‘rganishdi, storitellingni mustahkamlashdi va investorlarning savollariga javob berishni mashq qilishdi. Dastur muallifi va treneri - konsultant, pitching bo‘yicha trener, Sug’urta Bozor hammuassisi sifatida xalqaro pitch-tanlovlar g‘olibi Azizbek Qurbonov.
Dastur venchur fondlar va ekspertlar oldida loyihalarning ochiq taqdimoti bilan yakunlandi. Jamoalar uchun bu taklif olish va salohiyatli investorlar oldida o‘zini ko‘rsatish, tomoshabinlar uchun esa bugungi kunda o‘zbek startap muhitida qanday g‘oyalar muhokama qilinayotganini ko‘rish imkoniyatini berdi.
Kun.uz Business ushbu tadbirni kuzatib bordi. Quyida tadbir haqida hikoya qilmoqchimiz: ertaga biznesga aylanishi mumkin bo‘lgan ilk g‘oyalar aynan shu yerda paydo bo‘ladi. Sahnada taqdim etilgan loyihalar bilan tanishing.
AISHA AI — biznes uchun raqamli yordamchi
Asoschilar: Elzodxon Sharafaddinov, Alisher Tojiyev
G‘oya: kompaniyalar uchun “aqlli yordamchi” ishlab chiqadigan loyiha. G‘oya – oddiy biznes vazifalarni turli sohalarda qo‘llaniladigan raqamli yechimlar yordamida avtomatlashtirish. Mahsulotlarimiz: Call metrics, Voice agent va Chatbot kompaniyalarga mijozlar bilan samarali ishlash, ichki jarayonlarni kuchaytirish va xodimlarga yuklamalarni pasaytirishga yordam beradi. ChatGPT kabi xalqaro servislar mavjud, lekin ular ko‘pincha mahalliy bozor xususiyatlarini hisobga olmaydi va O‘zbekistondagi biznes jarayonlarga integratsiya qilinmagan. AISHA AI aynan mana shu bo‘shliqni to‘ldirishni maqsad qilgan.
Qanday ishlaydi: tizim kompaniyalar ma’lumotlariga ulanadi va bir nechta funksiyalarni bajaradi:
Call metrics – qo‘ng‘iroqlar tahlili, statistika tuzish, xizmat sifatini baholash;
Voice agent – mijozlar qo‘ng‘iroqlariga avtomatik javob berish, zarur ma’lumotlarni taqdim etish yoki zarurat bo‘lganida operatorga ulash;
Chat-bot – chatda mijozlarning tez-tez beriladigan savollariga javob berish, hujjatlarni (shartnomalar, hisob-fakturalar, xatlar) avtomatik tarzda tayyorlash, xodimlarga kerakli fayl va hisobotlarni topishda yordam beradi.
Bosqich: ayni paytda AISHA AI prototipi kompaniyalarda sinovdan o‘tkazilmoqda.
Nurjahon Qandahorov, Ravshan Jumanazarov, Mirkamol Ilhomov
G‘oya: borgan sari ko‘plab odamlar axborotni Google emas, ChatGPT yoki Gemini orqali izlashmoqda. Ammo kompaniyalar bu yangi qidiruv tizimlariga qanday kirishni hozircha tushungani yo‘q. Aixposure kichik va o‘rta biznesga sun’iy intellekt javoblarida tilga olinishga yordam beradigan servisni ishlab chiqmoqda.
Qanday ishlaydi: tadbirkor o‘z saytini platformaga ulaydi. Servis kompaniya nomi ChatGPT yoki boshqa sun’iy intellekt platformalarida tilga olinishini tekshiradi. Agarda ma’lumot yo‘q bo‘lsa yoki to‘liq bo‘lmasa, tizim nimalarni to‘g‘rilash kerakligini ko‘rsatadi: ma’lumotlar qo‘shish, ta’rifni tizimlash, faktlarni yangilash, texnik xatolarni to‘g‘rilash. Obuna — oyiga $29.
Bosqich: MVP va dastlabki sinovchi mijozlar. Startap uchun $100 ming so‘ralmoqda.
Izoh: Aixposure kofaunderi Nurjahon 1 oylik o‘qish davomida eng yuqori natijani ko‘rsatdi, uning dasturdagi birinchi va eng oxirgi pitchlari bir-biridan keskin farq qiladi, ustoz sifatida bu meni juda xursand qildi. Loyihaning o‘zi dijital-marketing uchun havodek zarur, zero foydalanuvchilarning odatlari o‘zgarib turadi, xizmat/mahsulotlarga so‘rovlar borgan sari ChatGPT va boshqa GPT modellar orqali berilmoqda. Loyiha biznesga LLM modellarda ko‘rinib turish imkonini beradi. (Azizbek Qurbonov)
1Way — yo‘lovchilar bilan safarlar
Asoschi: Jasur Xolmatov
G‘oya: Toshkentda ko‘pchilik shaxsiy mashinasida ishga boradi va ularning o‘rindiqlari ko‘pincha bo‘sh bo‘ladi. Shu bilan birga odamlar taksilarga pul sarflashadi. 1Way ularni birlashtirishni taklif qiladi: yo‘lovchi o‘zi bilan yo‘li bir bo‘lgan haydovchining mashinasiga o‘tiradi.
Qanday ishlaydi: haydovchi ilovada yo‘nalishini ko‘rsatadi, yo‘lovchi o‘zi ketadigan yo‘nalishdagi mashinani topadi. To‘lov platforma orqali o‘tadi. Bu yo‘lovchi uchun taksiga nisbatan arzonroqqa tushadi, haydovchiga esa yonilg‘i xarajatini qoplashga yordam bo‘ladi.
Bosqich: 8 mingga yaqin safar sinovdan o‘tkazildi, baza – 3 ming haydovchi va 8 ming yo‘lovchi. $100 ming investitsiya jalb etish rejalashtirilmoqda.
Izoh: Aksariyat agregatorlar “sadoqatli” haydovchilarni, ya’ni asosiy ishi taksichilik bo‘lganlarni ma’qul ko‘radi. Lekin e’tibordan chetda qolayotgan, o‘z ishini bajarish asnosida yo‘lovchi tashishi mumkin bo‘lgan insonlar bor. Bozor juda katta va faunderga omad tilayman. Bozor harakatlanishni talab qiladi, shuning uchun Jasur uni tezroq egallashi kerak bo‘ladi.
Genix — chat orqali korporativ tizim
Asoschilar: Tolib Rahmonov, Navro‘zbek Noraliyev
G‘oya: yirik kompaniyalar hisob-kitob va boshqaruv uchun tizimlardan (ERP) foydalanadi. Odatda ularni sozlash qimmat turadi va bir necha oy vaqtni oladi. Genix bunday tizimni soddalashtirmoqchi: uni chatda ta’riflash, sun’iy intellekt esa kerakli funksiyalarni sozlashi uchun.
Qanday ishlaydi: rahbar «bizda ombor va uchta filial bor, hududlar bo‘yicha savdolarni ko‘rish kerak» deb yozadi. Tizim modullarni tanlaydi va hisobot tuzadi. Buyog‘iga xodimlar ham dastur bilan chat orqali suhbatlashadi: «bir oylik daromadni ko‘rsat» yoki «kelishuv jarayonini o‘zgartir».
Bosqich: prototip va piloti mahalliy kompaniyalarda. Startap rivojlanish uchun $200 ming izlamoqda.
Izoh: Genix sun’iy intellekt barcha sohalarga kirib kelayotgani va barcha qarorlar chatlar foydasiga o‘zgarayotganini yaqqol namunasidir. 1C davrida ma’lum bir jadvalni tuzish uchun 10ta harakatni bajarish kerak edi, hozir esa nima va qanday shaklda kerakligini yozish kifoya. Va, tayyor natija qo‘lingizda bo‘ladi.
Tolibni (faunder) anchadan beri bilaman, o‘sha paytlarda u boshqa loyiha ustida ishlardi. Tolib o‘z loyihasini pitch qilishi 30 kunda aniq bo‘ldi. (Azizbek Qurbonov)
SAPI — kreatorlar uchun platforma
Asoschi: Sohibjamol Xudaybergenova
G‘oya: O‘zbekistonda bloger va mualliflar o‘z kontentini monetizatsiya qilishi qiyin. Patreon yoki Boosty kabi platformalar 30% gacha komissiya oladi, to‘lovni esa haftalab kutishga to‘g‘ri keladi. SAPI kreatorlar o‘z obunachilaridan to‘lovni tezda olishi mumkin bo‘lgan mahalliy platformani taqdim etmoqchi.
Qanday ishlaydi: muallif ilovada ro‘yxatdan o‘tadi, Multibank’da hisobraqamini ulaydi, o‘zini o‘zi band qilgan maqomini oladi. Keyin esa kontentni yuklashi va auditoriyadan obuna yoki donat ko‘rinishida qo‘llov olishi mumkin. To‘lovlar bir daqiqada tushadi, komissiya — 10% (raqobatchilarda 20–30%).
Bosqich: umumiy auditoriyasi 1 mlndan ortiq bo‘lgan 50 muallif jalb etildi. Hamkorlar — Multibank va MOC Hub.
Moliya: jamoa birinchi yil uchuvn $150 ming dollar izlamoqda.
Izoh: SAPI kreativ bozor uchun kerak, hozirda kreatorlar faqat reklama orqali pul ishlamoqda va buni o‘zgartirish vaqti keldi.
Sohibjamol kurs davomida pitching bo‘yicha muhim bilimlarga ega bo‘ldi va eng muhimi, hamjamiyatning bir qismiga aylandi. Kurs faunderlarga o‘zlari kabi faunderlardan iborat “ekspertlar kengashi”ga kirishga yo‘l ochdi, bu o‘z navbatida ularga fidbeklar olish va hamjamiyat bilan birgalikda o‘sish imkoniyatini beradi. (Azizbek Qurbonov)
Mulk Protocol — raqamli ko‘rinishdagi islomiy moliya
Asoschi: Hayotjon Azimov
G‘oya: islomiy obligatsiyalar (suquq) juda uzoq va qimmat chiqariladi. Mulk Protocol ularni raqamli shaklga – blokcheynga o‘tkazishni taklif qiladi. Kompaniyalar bu bilan obligatsiyalarini tezroq chiqarishi, investorlar esa kichik ulushlarni ham onlayn sotib olishlari mumkin bo‘ladi.
Qanday ishlaydi: emitent shariatga muvofiqlik bo‘yicha tekshiruvdan o‘tadi, so‘ngra aktiv bilan (masalan, ko‘chmas mulk) ta’minlangan raqamli tokenlarini chiqaradi. Investor tokenni sotib oladi, to‘lovlar va so‘ndirish smart-shartnomalar orqali avtomatik ravishda amalga oshadi.
Bosqich: beta-versiya, pilot loyihalar o‘tkazildi. Hamkor va investorlar izlanmoqda.
Izoh: Mulk Protocol alohida e’tiborga loyiq, asoschilar o‘z sohalarida 15 yildan ortiq tajribaga ega. Mahsuloti bo‘lmay turib yirik shartnomalar uchun yumshoq kommitmentlar olishgan.
Loyiha har qanday obektni (samolyot, otel, zavod va boshqalar) tokenlashtirish va investitsiya jalb etish, obektlarni fuqarolik huquqlari mavjud mamlakatlarda islomiy moliya qoidalari bo‘yicha sotish imkonini beradi.
Sessiyalarga qatnashguniga qadar Hayotjon tajribaga ega edi, ammo ishlovchi freymvorklar orqali u o‘z mahoratini sayqalladi.
G‘oya: restoranlar ko‘pincha sekin xizmat ko‘rsatishi va qayta aloqa yo‘qligi sababli mijozlarini yo‘qotishadi. Smart Menu barchasini: menyu, buyurtmalar, to‘lov va izohlarni bir servisda birlashtirishni taklif qiladi.
Qanday ishlaydi: mijoz stoldagi QR-kodni skanerlaydi, telefonida menyuni ochadi va buyurtma beradi. Onlayn to‘lov qilish ham mumkin bo‘ladi. Xizmatdan keyin mijoz izoh qoldiradi, tizim bu izohni saqlab qoladi va tahlil qiladi. Restoran egalari hisobotlarni olishadi va o‘z kamchiliklarini ko‘rishlari mumkin bo‘ladi.
Bosqich: 8 restoran, 3,3 mingga yaqin buyurtma. Startap rivojlanishi uchun $50 ming izlamoqda.
Asoschilar: Sabina Sayfullayeva, Perizat Nizamatdinova, Muqaddas Mo‘minova
G‘oya: O‘zbekistondagi aksariyat gul do‘konlari oflayn ishlaydi va mavsumga bog‘liq. Gulzor do‘konlar gullarni onlayn sotishi mumkin bo‘lgan marketpleysni taklif qilmoqda.
Qanday ishlaydi: sotuvchilar gullar surati va narxini joylaydi, xaridorlar ularni yetkazib berish bilan buyurtma qilishadi. Rejada gullarni parvarishlash servisini ham yo‘lga qo‘yish mavjud: gulning rasmi joylanadi va tizim unga qanday parvarish lozimligini aytadi. Shuningdek, gulchi yoki bog‘bonni uyga chaqirish ham mumkin bo‘ladi.
Bosqich: 8ta do‘kon ulangan, dastlabki buyurtmalar qilingan. Jamoa akseleratorlarda qatnashdi va grantlar oldi.
Maskan — onlayn motam xizmatlari
Asoschilar: Komronbek Ochilov, Muqaddas Husniddinova
Yo‘lga qo‘yilishi: 2025
G‘oya: motam marosimlari ko‘plab qo‘ng‘iroqlar va yugur-yugurlarni talab qiladi. Funeral Washer barcha xizmatlar: g‘assol, tobut, go‘rkov, domla xizmatlarini bir servis orqali taklif qiladi.
Qanday ishlaydi: marhumning qarindoshlari saytda buyurtma qoldiradi, menejer bajaruvchilarni tanlaydi. To‘lov servis orqali bo‘ladi.
Bosqich: sayt ko‘rinishidagi MVP.
AVEUM — xizmatlarni distributsiya qilish uchun fintex-tizim
Asoschi: Timur Burhonov
Yo‘lga qo‘yilishi: 2025
G‘oya: O‘zbekistondagi an’anaviy moliya va sug‘urta servislari ommaviy iste’molchilar uchun murakkab bo‘lib qolmoqda. AVEUM ularni oddiy pre-paid karta ko‘rinishida osonlashtirmorqchi.
Qanday ishlaydi: mijoz kartani oladi va uni onlayn aktivlashtiradi. U gift card’ga o‘xshaydi, lekin moliyaviy xizmatlarga kirish imkoni bo‘ladi. Konsepsiya fintex va chakana distributsiyani birlashtirib, odamlarga xizmatni aksessuar yoki vaucher singari osongina olish imkonini beradi.
Bosqich: aktivatsiya uchun IT-platforma ishlab chiqilmoqda, hamkor kompaniyalar bilan muzokara olib borilmoqda.
G‘oya: kichik biznes reklamaga mablag‘ sarflamoqda, lekin menejerlar mijozlarga javob berishga ulgurishmayapti. Business Robots AI bu ishni o‘z zimmasiga oladigan chat-botlarni taklif etmoqda.
Qanday ishlaydi: bot mijozga darhol javob yozadi, savollarga javob beradi va menejer bilan uchrashuv vaqtini belgilaydi. Barchasi 24/7 rejimida ishlaydi.
Bosqich: dastlabki mijozlar, $4,7 ming atrofida oylik tushum. Startap Aloqa Ventures’dan $100 ming oldi.
Azizbek Qurbonov fikri: Pitching bu natija emas, bu doimiy ravishda o‘zi va loyihasi ustida ishlashni talab qiladigan jarayon.
Startap pitchi mahsulot rivoji, bozor va investitsiyalar jalb etish voqeligiga qarab o‘zgaradi. Faqat bitta narsa o‘zgarmaydi, bozorni aniq tushunish, asoschilarning bekgraundi va qimmatli taklif har qanday pitchning asosini tashkil qiladi.
IT Park’da o‘tkazilgan Demo Day O‘zbekistondagi startap-sahna turli-tuman bo‘lib borayotganini ko‘rsatdi. Jamoalar o‘zlarini global mavzularda (AI-qidiruv, blokcheyn, korporativ tizimlar) va kundalik hayotdagi ishlarda (restoranlar, gullar) sinab ko‘rmoqda.
Hozircha barcha loyihalar dastlabki bosqichda. Ularning aksariyati uchun bu faqat taxminlar tekshiruvidek: talab bo‘ladimi, ular o‘z biznes-modelini topa oladimi? Lekin ekotizim aynan mana shunday qadamlar orqali shakllanadi.
2025 yilda bu g‘oyalar ular tatbiq etishga tayyorligi uchun emas, balki o‘zbek startaplarining rivojlanish yo‘nalishlarini ko‘rsatib berayotgani uchun kuzatishga loyiq.
