«Lukoyl» xorijdagi aktivlarini sotyapti. Kompaniya O‘zbekistonda nimalarga egalik qiladi?

Rossiyalik mutaxassislarning baholashicha, «Lukoyl» xorijdagi aktivlari umumiy qiymati 10 mlrd dollarni tashkil etadi. Biroq ularni 50-70 foizgacha chegirma bilan, 3 milliard dollar atrofidagi narxga sotish mumkin. Kasatkin Consulting kompaniyasi rahbari Dmitriy Kasatkinga ko‘ra, barcha bitimlarni 21 noyabrgacha yakunlash imkonsiz. Bunday jarayonlar odatda 6–12 oy talab qiladi.

Umuman olganda, joriy sanksiyalarsiz ham Rossiyaning neft kompaniyalari og‘ir davrni boshidan kechirayotgandi. 2025 yilning birinchi yarmida mamlakatda neft ishlab chiqarishning uchdan bir qismini nazorat qiluvchi «Rosneft»ning sof foydasi 3 barobardan ko‘proqqa, «Lukoyl» va «Gazprom Neft»ning sof foydasi 2 barobardan ko‘proqqa, «Tatneft»niki esa qariyb 3 barobarga qisqarib ketgan.

«Lukoyl» va O‘zbekiston

«Lukoyl»ning O‘zbekistondagi faoliyatiga to‘xtaladigan bo‘lsak, kompaniya yigirma yil ichida neft va gaz sanoatiga 10 milliard dollardan ortiq sarmoya kiritib, respublikadagi eng yirik investorlaridan biriga aylangan.

Hukumat 2004 yilda mazkur kompaniya bilan Buxoro viloyatidagi «Qandim-Hauzak-Shodi» va Qashqadaryodagi «Janubi-G‘arbiy Hisor» loyihalari bo‘yicha mahsulot taqsimoti to‘g‘risidagi bitim imzolagan. «Qandim-Hauzak-Shodi» bo‘yicha kelishuv dastlab 35 yil muddatga tuzilgan va 2014 yilda yana 7 yilga – 2046 yilgacha uzaytirilgan. «Janubi-G‘arbiy Hisor» loyihasi bo‘yicha shartnoma 2007 yilda kuchga kirgan va 36 yilga, 2043 yilgacha amal qiladi.

«Lukoyl»ning O‘zbekistondagi eng yirik loyihasi yiliga 8,1 milliard metr kub gazni qayta ishlash quvvatiga ega Qandim gazni qayta ishlash majmuasi bo‘lib, uning umumiy sarmoyasi 3,5 milliard dollarni tashkil etadi. Kompaniya O‘zbekistonda «O‘zbekneftgaz»dan keyin ikkinchi yirik gaz ishlab chiqaruvchi hisoblanib, 13 ta yirik konga egalik qiladi. Energetika vaziri Jo‘rabek Mirzamahmudovga ko‘ra, konlarda qazib olingan gazning 55 foizi O‘zbekiston, 45 foizi esa «Lukoyl»ga tegadi.

Ayni paytda O‘zbekneftgaz «Lukoyl» bilan qo‘shma loyihalarga ta’sir etuvchi AQSh sanksiyalari bo‘yicha muzokaralar olib borayotganini ma’lum qildi. Kompaniya boshqaruv raisi Bahodir Sidiqov Gazeta.uzʼga bergan intervyusida hozirda O‘zbekiston tomonidan Rossiya aktivlarini sotib olish masalasi ko‘tarilmayotganini aytib o‘tdi.

Bundan oldinroq Markaziy bank rahbari Timur Ishmetov AQShning «Lukoyl» va «Rosneft»ga qarshi sanksiyalariga izoh berib, bu O‘zbekistonga ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi, ammo uzoq muddatli shartnomalar va diplomatik mexanizmlar ehtimoliy oqibatlarni kamaytirishga imkon berishini aytgandi. U mamlakat sanksiyalar rejimiga rioya qilish bo‘yicha qat’iy pozitsiyaga egaligini ta’kidlagan.