Yevropa Ittifoqi va Xitoy har biri taxminan 140 million tonnadan buğdoy yetiştirib, birinçi örinni bölişdi va uşbu yönalişda jahon yetakçilari maqomini mustahkamladi.
USDA’ning yangilangan hisoboti dunyodagi buğdoyning asosiy qismi qayerdan kelişi böyiça tasavvur beradi.
Quyida eng katta önta yetiştiruvçi (million tonnada):
Yevropa Ittifoqi — 140;
Xitoy — 140;
Hindiston — 117,5;
Rossiya — 85;
AQŞ — 52,4;
Kanada — 36;
Avstraliya — 34,5;
Pokiston — 28,9;
Ukraina — 23;
Argentina — 19,5.
Jami uşbu mamlakatlar dunyodagi buğdoy yetiştirişning 90 foizidan ortiq qismini ta’minlaydi. Bu esa global hajmlar hanuz çeklangan sonidagi hududlarda jamlanganini körsatadi.
Buğdoy insoniyat iste’mol qiladigan kaloriyalarning taxminan 20 foizini beruvçi, sayyoradagi eng muhim oziq-ovqat ekinlaridan biri bölib qolmoqda.
Biroq 2025 yilga kelib uning ahamiyati faqat oziq-ovqat vazifasi bilan çeklanib qolmayapti — buğdoy global oziq-ovqat xavfsizligi, iqlim özgarişiga bardoşlilik va jahon savdosi barqarorligi haqidagi munozaralarning markazida turibdi.
Sönggi yillardagi dunyo voqealari — Şarqiy Yevropadagi mojarolardan tortib iqlim özgarişi tufayli kelib çiqqan qahatçilik va toşqinlargaça — buğdoyni doimiy ravişda e’tibor markazida uşlab turibdi.
YeI va Xitoy peşqadam bölsa-da, Hindiston tez sur’atlarda oraliqni qisqartirmoqda. Mamlakat yuqori hosildor navlar va suğoriş tizimlariga faol sarmoya kiritmoqda. Şunga qaramay, aholi soni ösişi va içki talab yuqoriligi sabab hind buğdoyining asosiy qismi içki bozorda qolmoqda va eksportga çiqarilmayapti.
Rossiya va AQŞ Afrika va Yaqin Şarq bozorlariga buğdoy yetkazib beruvçi yirik eksportçi sifatida hal qiluvçi rolni saqlab qolmoqda. Kanada va Avstraliya esa kuçayib borayotgan iqlim xavflariga qaramay, sifat va barqaror yetiştiriş böyiça standartlarni belgilaşda davom etmoqda.
