Avstraliya bolalarning onlayn xavfsizligi sohasida keskin qadam taşlaşga qaror qilgan dunyodagi birinçi davlat böldi. 2025 yil 10 dekabrdan boşlab 16 yoşga tölmagan şaxslarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanişini butunlay taqiqlovçi qonun kuçga kiradi.
Qabul qilingan qonun - Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act 2024 - ijtimoiy tarmoqlarda röyxatdan ötiş uçun minimal yoşni belgilaydi. Endi platformalar 16 yoşgaça bölgan foydalanuvçilar tomonidan akkauntni röyxatdan ötkaziş va undan foydalanişga yöl qöymaslikka majbur böladi.
Qonun dunyodagi eng yirik platformalarni qamrab oladi: Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat, X (Twitter), YouTube, Reddit, Discord, Kick va boşqa xizmatlar «yoşga qarab çeklangan ijtimoiy tarmoqlar» sifatida tasniflanadi.
Bunda kontentni töliq bloklaş haqida gap ketmayapti - ösmirlar ommaviy sahifalarni akkaunt oçmasdan ham körişi mumkin. Talablarga rioya qiliş mas’uliyati foydalanuvçilar yoki ularning ota-onalariga emas, balki platforma egalariga yuklatiladi.
Avstraliya rasmiylariga köra, yangi çoradan maqsad ösmirlarning ruhiy salomatligi va farovonligini himoya qiliş, algoritmlar va onlayn bosim ta’sirini kamaytiriş, şuningdek, kiberhujum va raqamli qaramlikning oldini olişdir.
Hukumat ösmirlar ijtimoiy tarmoqlarda faol iştirok etişdan oldin tanqidiy fikrlaş va raqamli savodxonlikni rivojlantiriş uçun köproq vaqtga ega bölişi kerakligini ta’kidlaydi.
Bir qator ekspertlar va inson huquqlari taşkilotlari qonunning amalda qançalik samarali bölişiga şubha bildirmoqda. Asosiy savol - platformalar qanday qilib foydalanuvçilarning yoşini tekşirişi va VPN, soxta akkauntlar yoki ota-onalar ma’lumotlari orqali çeklovlarni çetlab ötişning oldini olişi mumkinligida.
Bundan taşqari, tanqidçilarning fikriça, töliq taqiq ösmirlarning özini ifoda etiş va raqamli jamiyatda iştirok etiş huquqlarini çeklaşi mumkin.
Şunga qaramay, Avstraliya hukumati qonun bolalar uçun xavfsizroq raqamli muhit yaratiş yölida muhim qadam va ehtimol boşqa mamlakatlar uçun namuna bölişiga işonçi komil.
