“Biroz kattaroq olaylik, uzoqroq xizmat qiladi”: bola oyoq kiyimi qanday tanlanishi kerak?

Bola qadam tashlashni o‘rganayotgan ilk kunlarida ham, maktabga borib erkin harakatlangan paytlarida ham oyoq kiyim uning suyaklari qanday shakllanishini belgilab beradigan eng muhim vosita hisoblanadi. Mutaxassislar o‘smirlarning oyoq suyaklari 14-16 yoshgacha faol rivojlanishini, noto‘g‘ri tanlangan poyabzal esa yassi oyoqlik, qomat buzilishi, umurtqa og‘riqlari kabi muammolarga sabab bo‘lishini ta’kidlaydi.

Noqulay oyoq kiyim bola ulg‘ayganda uning tanasida sezilarli salbiy ta’sir qoldirishi mumkin. Quyida xarid vaqtida aynan qaysi jihatlarga ko‘ra tanlovni amalga oshirish zarurligi bilan tanishtiramiz:

Hajm

Bolalarning oyog‘i juda tez o‘sadi: ayniqsa, 1–3 yosh oralig‘ida yiliga 2 santimetrgacha kattalashish kuzatiladi. Mazkur davrda poyabzal tanlashda hajm masalasiga alohida e’tibor berish kerak. Oyoqqa juda qattiq yopishib turadigan, panjalarni siqib qo‘yadigan poyabzal to‘g‘ri tanlov emas. Bu noqulaylik tug‘dirishi bilan bir qatorda oyoq kaftining to‘g‘ri shakllanishiga ham xalaqit qiladi. Panja qismida kamida 0,5–1 santimetr bo‘sh joy bo‘lishi zarur, bola yurganda barmoqlar erkin harakatlanishi lozim. Poyabzalning eni ham mos kelishi muhim: tor poyabzal barmoqlarni siqadi, qon aylanishini cheklaydi. Juda keng poyabzal esa yurishni noqulaylashtiradi.

Material

Sun’iy, havo o‘tkazmaydigan materiallardan tayyorlangan poyabzallar oyoqni “nafas ololmaydigan” muhitga tushiradi va bir necha noxush holatga sabab bo‘ladi. Birinchidan, havo o‘tkazmaydigan poyabzal oyoqni tez terlatadi. Mazkur holat terining yumshab, sezgir bo‘lib qolishiga olib keladi. Bundan tashqari, bola terisi qizarishi va achishiga sabab bo‘lishi ham mumkin. Uchinchi xavf esa yanada jiddiy: zamburug‘ (gribok) rivojlanishi. Namlik va issiq muhit zamburug‘lar uchun ideal sharoit yaratadi. Bola poyabzalni uzoq vaqt kiyib yuradigan bo‘lsa, e’tiborsiz qoldirilgan terlash va achishish infeksiyalarga yo‘l ochib beradi.

Shu sababli tabiiy charm, to‘qimachilik matolari yoki mesh (to‘r) materiallaridan tayyorlangan modellarga ustunlik berish lozim. Mazkur materiallar havo almashinuvini ta’minlaydi, oyoqni quruq ushlab turadi va terining sog‘lom bo‘lishiga yordam beradi.

Poshna va tag qism

Bolaga poyabzal tanlashda e’tibor beriladigan eng asosiy joylardan biri uning tag qismidir. Chunki aynan poshna va tag qism tuzilishi yurish shakllanishi, muvozanati va hatto umurtqa pog‘onasining to‘g‘ri rivojlanishiga bevosita ta’sir qiladi. Poyabzalning tagi faqat barmoq qismidan egiladigan bo‘lishi zarur. Bu bola qadam tashlaganda oyoqning tabiiy harakatini takrorlaydi va yurishni o‘rganish jarayonini osonlashtiradi. To‘liq bukilib ketadigan yoki juda qattiq poyabzal oyoq kaftining normal rivojlanishiga to‘sqinlik qiladi.

Ikkinchi muhim jihat – orqa qismning mustahkamligi. Poshna qismi tovonga mahkam turishi kerak, negaki bu oyoqning ichkari yoki tashqariga og‘ib ketishi oldini oladi. Shuningdek, oyoq kiyimning tag qismi sirpanmaydigan materialdan bo‘lishi juda muhim. Negaki bolalar faol yuguradi, sakraydi, ko‘p harakat qiladi. Sirpanmaydigan tag qism esa yiqilish oldini oladi va bolaning o‘zini xavfsiz his qilishiga yordam beradi.

Ichki qismdagi tayanch

Bolalarda yassi oyoq muammosi yuzaga kelmasligi uchun poyabzalning tovon osti qismi biroz ko‘tarilgan bo‘lishi lozim. Bu kichik ko‘tarilish oyoqning tabiiy yoyini shakllantirishga yordam beradi va yurishda to‘g‘ri qadam tashlashni qo‘llab-quvvatlaydi. Bundan tashqari, ichki tomonida yengil tayanch bo‘lgan (0,5–1 sm atrofida baland, yumshoq ko‘tarilmali) poyabzallar bola uchun qulayroq. Bu tayanch oyoqning ichkariga botib ketishi oldini oladi va bola oyoq strukturasi to‘g‘ri rivojlanishiga ko‘maklashadi.

Qanday tanlagan ma’qul?

§ Do‘konda bola oyoq kiyimni kiyib, yurib ko‘rsin;

• Eng yaxshi vaqt – kunning kechi, oyoq biroz shishgan payt;
• Poyabzal ichida barmoq bilan old tomonni bosib ko‘ring: 1 sm bo‘sh joy bo‘lishi kerak;
• Tovon “o‘ynamasin”;
• Ichki astari tekis va tikuvlar qattiq bo‘lmasin;
• Kichik yoshda yengil, yumshoq va havo o‘tkazuvchi modellarni tanlashga harakat qiling.