Yevropa Ittifoqi Kengaşi va Yevropa Parlamenti 2027 yilgaça Rossiya tabiiy gazi importidan bosqiçma-bosqiç voz keçiş töğrisidagi reglament böyiça oldindan kelişuvga erişdi. Bu REPowerEU rejasi doirasida amalga oşirilmoqda. Bu haqdagi xabar çorşanba kuni, 3 dekabr kuni YeI Kengaşining rasmiy saytida e’lon qilindi.
«Bu biz uçun va butun Yevropa uçun katta yutuq. Biz YeIning Rossiya gaziga boğliqligini tugatişimiz kerak, va uni YeI hududida doimiy ravişda taqiqlaş — töğri yönalişdagi muhim qadam», — dedi Daniyaning iqlim, energetika va kommunal xizmatlar vaziri Lars Ogard, u şu bilan birga Yevropa Ittifoqi Kengaşi raisi bölgan mamlakat vaziridir.
Rejaga köra, amaldagi şartnomalar uçun ötiş davri saqlanadi. Jumladan, 2025 yil 17 iyungaça tuzilgan qisqa muddatli şartnomalar böyiça importga qöyiladigan taqiq suyultirilgan tabiiy gaz (STG) uçun 2026 yil 25 aprelidan, quvur gazi uçun esa 2026 yil 17 iyunidan kuçga kiradi.
Uzoq muddatli STG yetkazib beriş şartnomalari uçun taqiq 2027 yil 1 yanvardan amal qila boşlaydi — YeIning 19-paket sanksiyalari doirasida. Quvur orqali gaz yetkazib beriş böyiça uzoq muddatli şartnomalar esa 2027 yil 30 sentabrdan boşlab, gaz zaxiralari böyiça belgilangan maqsadli körsatkiçlarga erişilgan taqdirda, bosqiçma-bosqiç töxtatiladi, lekin 2027 yil 1 noyabrga qadar töliq bekor qilinadi, deyiladi press-relizda.
Taqiqqa rioya etilişini ta’minlaş uçun YeI gaz import qiliş böyiça oldindan ruxsat beriş tizimini joriy etadi. Rossiya gazi böyiça ma’lumotni yetkazib berişdan kamida bir oy oldin taqdim etiş talab qilinadi.
Oldindan ruxsat beriş tartibi 2024 yilda YeIga 5 mlrd kub metrdan ortiq tabiiy gaz eksport qilgan işlab çiqaruvçi davlatlardan importga, Rossiya gazini import qilişni taqiqlagan yoki çeklagan davlatlardan importga, şuningdek import infratuzilmasiga ega bölmagan mamlakatlardan gaz olişga nisbatan qöllanmaydi.
Rossiya Ukrainaga keng kölamli hujumni boşlaganidan keyin YeI davlatlari Rossiya gazi importidan qisqa muddatlarda voz keçiş zarurligiga kelişib olgan edi, ammo amalda buni tezda bajara olmadi. 2025 yil oktyabr oyi holatiga köra, Rossiya gazi YeI umumiy gaz importining hali ham 12 foizini taşkil etmoqda. 2022 yilda esa YeIda Rossiya gazi importi uluşi 45 foizni taşkil etgan.
