O‘tgan hafta Vashingtonda Tinchlik kengashining birinchi yig‘ilishi o‘tkazilarkan, Kun.uz ushbu xalqaro tuzilmadan dunyo nima kutayotgani xususida bilish uchun siyosatshunoslarga quloq tutdi. Tahlilchi Aziz Karimov fikricha, a’zolik O‘zbekistonni global siyosatning old qatoriga olib chiqadi. Siyosatshunos Muxtor Nazirovning aytishicha esa, bu ko‘proq klubga o‘xshaydi va Tramp prezidentlikdan ketgach, uning tinchlik dasturi qancha ishlashi noma’lum.
19 fevral kungi Tinchlik kengashi yig‘ilishida 40 ga yaqin davlatlardan prezident, bosh vazir hamda tashqi ishlar vazirlari qatnashgan. Markaziy Osiyoda O‘zbekiston va Qozog‘iston kengashning to‘laqonli a’zolari hamda ikkala davlatdan ham prezidentlarning o‘zi Vashingtonga bordi. Ba’zi mamlakatlar tashqi ishlar vazirlarini jo‘natish bilan kifoyalandi. Kengash birinchi yig‘ilishining asosiy xulosalaridan biri – 9 davlatning G‘azoga 7 mlrd dollar ajratish va’dasi. Tramp o‘z chiqishida bu va’dalashuvni e’lon qildi.
Biroq xalqaro hamjamiyat, xususan, ushbu kengashga a’zolikni rad etgan yetakchi Yevropa davlatlari va shu o‘rinda AQShning uzoq yillik geosiyosiy ittifoqchilari tuzilmaning BMTga muqobil bo‘lishidan xavotirda. Masalan, Norvegiya tashqi ishlar vaziri ayni sabab bilan davlati a’zolikka shoshilmaganini ochiqcha aytdi. Bundan tashqari, Trampning Grenlandiyaga da’vosi va bojlar siyosati, bundan tashqari Yevropadagi so‘l kuchlar bilan g‘oyaviy qarama-qarshiligi sabab ittifoqdagilar kengashni e’tiborga olmayapti.
Xo‘sh, O‘zbekiston-chi? Ushbu kengashga a’zolik AQShning asosiy siyosiy ittifoqchilari ro‘yxatida bo‘lmagan O‘zbekiston uchun nimani anglatadi? Kun.uz bilan suhbatlashgan Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti xodimi, siyosatshunos Aziz Karimov fikricha, bu O‘zbekistonni global siyosatning old qatoriga olib chiqadi.
“Falastinga tegishli bo‘lgan G‘azoda, umuman Yaqin Sharqda tinchlik, barqarorlikning bo‘lishi bevosita va bilvosita O‘zbekiston manfaatlariga mos keladi”, - deydi Aziz Karimov.
Uning qo‘shimcha qilishicha, ushbu kengashda AQSh yoki Isroil gegemonligi kuzatilmayapti, chunki aksariyat davlatlarning aholisi musulmon.
Biroq siyosatshunos Muxtor Nazirov ushbu kengash taqdim qilayotgan tinchlik dasturining umri uzoq bo‘lmasligidan xavotirda. Chunki Donald Tramp 2028 yilda prezidentlikni tark etadi va shu yilning o‘zidayoq kongressga saylovda uning partiyasi yutqazsa, jiddiy ichki qarshilikka ham duch kelishi tayin.
