Saudiya Arabistonida Haj mavsumiga tayyorgarlik boshlandi. Nimalarni bilish kerak?

Ushbu jazo choralari 18 apreldan boshlab, 31 may – Haj-2026 mavsumi yakunlanguniga qadar qo‘llanadi:

1. Ruxsatnomasiz Haj qilish: Haj ruxsatnomasisiz Haj amallarini bajarayotgan yoki bajarishga urinayotgan shaxslarga taqriban 5300 dollar (20 ming Saudiya riyali) miqdorida jarima solinadi. Ushbu jazo 18 apreldan Makka shahri va muqaddas qadamjolarga kirgan, kirishga uringan yoki u yerda qolgan barcha turdagi tashrif vizalari egalariga qo‘llanadi.

2. Noqonuniy ziyoratchilarga ko‘maklashish: Ruxsatnomasiz Haj qilgan yoki bunga uringan, Makka shahrida qolgan shaxslar uchun tashrif vizasiga murojaat qilgan shaxslarga taqriban 26 ming dollar (100 ming SAR) miqdorida jarima qo‘llaniladi. Jarima miqdori har bir qoidabuzar uchun ko‘paytirib hisoblanadi.

3. Belgilangan muddatda tashrif vizasi egalarini Makka shahri va muqaddas qadamjolarga tashigan yoki tashishga uringanlarga, shuningdek, ularni mehmonxona, turar joy yoki boshqa binolarda yashirincha saqlaganlarga ham 26 ming dollar (100 ming SAR) jarima solinadi.

4. Noqonuniy tashrif buyuruvchilarning yashirgan yoki ularning Makkada qolishiga ko‘maklashganlarga ham xuddi shunday jazo beriladi. Jarima har bir yashirilgan shaxs uchun alohida hisoblanadi.

5. Deportatsiya va kirish taqiqi: Ruxsatnomasiz Haj qilish uchun Makkaga yashirincha kirganlar o‘z mamlakatlariga deportatsiya qilinadi va Saudiya Arabistoniga kirishlari 10 yil muddatga taqiqlanadi.

6. Shuningdek, tashrif vizasi egalarini Makkadagi noqonuniy ziyoratchilarga ko‘maklashgan transport vositalari, agar u tashuvchi tegishli bo‘lsa musodara qilish uchun sudga yuboriladi.

Saudiya ichki ishlar vazirligining ma’lum qilishicha, jazo chorasi qo‘llanilgan har qanday shaxs qaror bo‘yicha 30 kun ichida vakolatli qo‘mitaga e’tiroz bildirish yoki 60 kun ichida Ma’muriy sudga apellyatsiya berish huquqi ega.

O‘tgan yili Qirollik rasmiylari «Ruxsatsiz hajga yo‘l qo‘ymaslik» kampaniyasi doirasida Haj qoidalarini buzgan 75 mingdan ortiq kishi hibsga olinganini ma’lum qilgandi.

Ka’bada ta’mirlash ishlari

Joriy yil Ramazon oyi tugagach Ka’bai mukarramani Haj mavsumiga tayyorlash maqsadida rejali texnik xizmat va ta’mirlash ishlari boshlandi. Ushbu ishlar doirasida:

- Ka’baning metall qismlari, g‘isht va burchaklari tekshirilib, tozalanadi;

- Ka’ba kisvasi (yopinchig‘i) tekshirilib, mustahkamlanadi;

- Ka’ba poydevori qismi ham tozalab, ta’mirlanmoqda.

Ikki Haram Diniy ishlar boshqarmasi raisi shayx Abdulrahmon as-Sudays Ka’batullohda olib boriladigan muntazam texnik xizmat ko‘rsatish ishlariga izoh berib, bu Baytullohga bo‘lgan yuksak ehtirom va uning daxlsizligini asrab-avaylashning ko‘rinishi ekanini ta’kidladi.

«Bunday harakatlar ushbu muqaddas maskan muqaddasligini saqlashga hamda ziyoratchilar uchun xavfsiz muhit yaratishga xizmat qiladi», dedi As-Sudays.

Aytish joiz, bu – Ka’baning kisvasini almashtirish jarayoni emas. 2022 yildan boshlab, Saudiya hukumati qaroriga ko‘ra, kisva Muharram oyining birinchi kuni — yangi hijriy yilning ilk kunida almashtiriladigan bo‘lgan. Bu Haj tugaganidan keyin, taxminan 15-16 iyun kunlariga to‘g‘ri keladi.

O‘zbekistonda ham Hajga tayyorgarlik boshlangan

O‘zbekistonda Umradan farqli o‘laroq Haj ziyorati to‘liq davlat nazoratida qolgan. Xususan, O‘zbekistonga ajratilgan 15 minglik Haj kvotasi Musulmonlar idorasi va Din ishlari bo‘yicha qo‘mita tomonidan amalga oshiriladi.

Xususan, joriy yil 13 aprel kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasida muftiy raisligida Haj mavsumida hojilarga boshchilik qiluvchi guruh rahbarlarining yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.

Ma’lum qilinishicha, yig‘ilishda «300 nafardan ziyod ellikboshi saralab olingan, o‘quv-seminar mashg‘ulotlari o‘tkazilgan, ziyoratchilar bilan uchrashuvlarda e’tibor qilinishi zarur bo‘lgan masalalarga» e’tibor qilingan.

Shuningdek, diniy idora o‘zbekistonliklarga Haj safariga borishda firibgarlarga aldanib qolmaslik bo‘yicha tavsiyalar berib kelmoqda.

Ma’lumot uchun, 2025 yil noyabr oyida Din ishlari bo‘yicha qo‘mita O‘zbekiston fuqarolari endi Haj va Umraga onlayn ro‘yxatdan o‘tishi mumkinligini e’lon qilgandi. Unga ko‘ra, elektron navbatga ro‘yxatdan o‘tish ikki usulda amalga oshiriladi — Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali va www.haj-umra.gov.uz sayti orqali.