Hamas rasmiylari guruh ba’zi qurollarini topshirishga tayyorligini bildirdi

Falastindagi qurolli qarshilik guruhi – Hamas G‘azodagi politsiya kuchlari va boshqa ichki xavfsizlik xizmatlariga tegishli minglab avtomat miltiqlar va boshqa qurollardan voz kechishga tayyor. Bu haqda New York Times savollariga javob bergan Hamas siyosiy rahbariyatining G‘azodagi ikki mulozimi ma’lum qildi. Ularning izohlari o‘tgan hafta Qohirada Hamas va «Tinchlik kengashi» rasmiylari o‘rtasida muzokaralar ketayotgan bir vaqtda yangradi.

2023 yil oktyabrda G‘azoda boshlangan 2 yillik urush davomida ham, undan keyin ham Hamas rasmiylari xalqaro OAV bilan kamdan kam muloqot qiladi. Bu qisman – Isroil aloqalarni tutib olishi, bu ma’lumotlardan ularni nishonga olish uchun foydalanishi xavotiri bilan bog‘liq.

Buning o‘rniga, odatda Qatar, Turkiya va Livandagi Hamas yetakchilari guruh nomidan gapiradi. Shunga qaramay, G‘azodagi harbiy va siyosiy yetakchilar doimiy sulh yoki Hamasning kelajakdagi roli bo‘yicha qaror qabul qilishda kuchli ta’sirga ega.

Qurollarni qisman topshirishga oid bu qadam – hozirgacha o‘z qurollaridan voz kechishga qarshilik qilib kelgan Hamas uchun juda katta yon berish bo‘ladi. Mulozimlarning aytishicha, Hamas ushbu qurollarni – «Tinchlik kengashi» tomonidan G‘azoni boshqarish uchun tashkil etilgan Falastin ma’muriy qo‘mitasiga topshirishga moyil. Qo‘mita Hamasning harbiy qanotiga tegishli qurollarni ham musodara qila oladimi, degan savolga guruh mulozimlari aniq javob bermadi.

Kimda qanday qurollar bor?

G‘azoda Hamas boshqaruvidagi hukumat politsiya va ichki xavfsizlik xizmatlarini nazorat qiladi. Hamasning taklifida politsiyadan tashqari qaysi xizmatlar qurollarini topshirishi aniq ko‘rsatilmagan, ammo bu ichki razvedka agentligini nazarda tutgan bo‘lishi mumkin.

Tahlilchilar hisob-kitoblariga ko‘ra, Hamasning harbiy qanoti politsiya kuchlariga qaraganda ancha ko‘p qurolga ega. Jumladan, ularda o‘n minglab avtomatlar va tankka qarshi raketalar kabi og‘ir qurollar mavjud.

Hamas avvalroq G‘azoda davlat xizmatlarini ko‘rsatish mas’uliyatini ham AQSh qo‘llab-quvvatlaydigan qo‘mitaga topshirishga tayyorligini aytgan edi. Biroq guruh o‘zining qurolli batalonlarini tarqatib yubormagan. Nashrning yozishicha bu – Isroil va Amerikaning qarshiligiga qaramay, Hamas hududda o‘z ta’sirini saqlab qolishni istayotganidan dalolat beradi.

«Tinchlik kengashi» esa Isroil qo‘shinlarini G‘azodan olib chiqish va urushda vayron bo‘lgan keng hududlarni qayta qurish evaziga Hamasdan barcha qurollarini topshirishni talab qilmoqda.

Isroilga qarshi qurolli kurash uzoq vaqtdan beri Hamas mafkurasining markazi bo‘lib kelgan. Guruhning ko‘plab a’zolar qurollardan voz kechishni ko‘zda tutuvchi har qanday kelishuvni taslim bo‘lish bilan barobar deb biladi.

Hamasning G‘azo kelajagidagi o‘rni

Rasmiylarning aytishicha, guruh vakillari hudud boshqaruvini yangi ma’muriy qo‘mitaga o‘tkazishga tayyorlanish maqsadida – G‘azodagi boshqa qurolli guruhlar va hukumat mulozimlari bilan allaqachon uch marta uchrashgan.

Mulozimlar guruhning kelajakda boshqaruvdagi Hamasning vakili bo‘lishini talab qilmagan. Biroq ular Hamas hali ham Falastin siyosatida ishtirok etishni va mustaqil Falastin davlati tuzilguniga qadar Isroilga qarshilik ko‘rsatishini bildirdi.

Hamas «hokimiyatni to‘liq topshirish uchun barcha tayyorgarliklarni yakunladi», deb yozadi mulozimlar. Ularning so‘zlariga ko‘ra, yagona to‘siq — G‘azo hududida yangi ma’muriyatning yo‘qligidir. Yangi Tinchlik kengashining yangi boshqaruv qo‘mitasi hozircha Qohiradan vaqtinchalik faoliyat yuritmoqda.

Nashrning yozishicha, «Tinchlik kengashi» ham Hamas boshqaruvidagi hukumat xodimlarining yangi qo‘mitada ba’zi lavozimlarni, masalan, politsiyadagi o‘rinlarni egallashiga xayrixohdek ko‘rinmoqda.

Tahlilchilarning aytishicha, Hamas mulozimlarning bayonoti — guruhda qurolsizlanish borasidagi pozitsiya o‘zgarganini anglatadi. Bu ko‘proq yon berishlarga olib keladigan dastlabki qadam yoki shunchaki xalqaro bosimni chalg‘itishga urinish ham bo‘lishi mumkin.

Ikki mulozimning takliflari G‘azoni to‘liq qurolsizlantirish va demilitarizatsiya qilishni xohlayotgan Isroilning asosiy talabiga javob bermaydi. Shuningdek, bu Trampning G‘azo bo‘yicha tinchlik rejasi ustuvor yo‘nalishidan ancha yiroqdir.

Ushbu reja, shuningdek, Hamasni hokimiyatdan chetlashtirishni va uning har qanday boshqaruv rolini taqiqlashni ko‘zda tutadi. Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu Hamasni kerak bo‘lsa kuch bilan qurolsizlantirishga va’da berayotgan bir paytda G‘azodagi ko‘pchilik yangi urush to‘lqini boshlanishidan xavotirda.