Qoʻshimcha funksionallar
-
Tungi ko‘rinish
Infografika: dunyoda eng ko‘p sun’iy yo‘ldoshga kim egalik qiladi?
Sun’iy yo‘ldoshlar zamonaviy kosmik iqtisodiyotning asosiy qismiga aylanmoqda. Keng polosali internetdan tortib Yerni kuzatish tizimlarigacha bo‘lgan sohalarda orbital infratuzilma endi faqat aerokosmik tarmoq emas, balki boshqa ko‘plab yo‘nalishlarni ham qo‘llab-quvvatlamoqda.
Visual Capitalist tayyorlagan infografikada AEI Space Data Navigator ma’lumotlari asosida orbitada eng ko‘p sun’iy yo‘ldoshga ega kompaniya va tashkilotlar ko‘rsatilgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, SpaceX dunyo reytingida mutlaq yetakchilik qilmoqda. Kompaniya hozirda 10 262 ta faol sun’iy yo‘ldoshga ega. Bu ko‘rsatkich ikkinchi o‘rindagi OneWeb kompaniyasining 632 ta yo‘ldoshidan 16 baravardan ham ko‘p.
Reyting xususiy kosmik tarmoqlar so‘nggi yillarda qanday tez o‘sganini yaqqol namoyon qilmoqda. Ilgari asosiy ustunlik davlat tashkilotlari qo‘lida bo‘lgan bo‘lsa, hozir xususiy biznes orbitada yetakchi kuchga aylanmoqda.
Masalan, NASA va turli davlatlarning harbiy idoralari birgalikda ma’lumotlar bazasidagi nomlangan operatorlar orasida jami 894 ta sun’iy yo‘ldoshga egalik qiladi.
SpaceX esa Starlink tarmog‘ini boshqaradi. Bu insoniyat tarixidagi eng yirik sun’iy yo‘ldosh floti hisoblanadi. Starlink’ning o‘zi AEI ma’lumotlarida qayd etilgan 15 447 ta sun’iy yo‘ldoshning qariyb uchdan ikki qismini tashkil etadi.
Kompaniya an’anaviy yondashuvdan farqli ravishda kam sonli, ammo juda qimmat sun’iy yo‘ldoshlar o‘rniga ommaviy masshtabga tayanmoqda. Shu sababli Starlink tijorat orbital infratuzilmasining asosiy namunasiga aylangan.
Mutaxassislar fikricha, SpaceX bilan an’anaviy operatorlar o‘rtasidagi ulkan farq kosmik sohadagi muhim o‘zgarishni anglatadi. Endi xususiy biznes avval faqat davlatlar nazoratida bo‘lgan masshtabdagi sun’iy yo‘ldosh tarmoqlariga egalik qilmoqda va ularni boshqarmoqda.
Bu jarayon sun’iy yo‘ldoshlar endi faqat davlat tadqiqot loyihalari emas, balki aloqa, ma’lumot uzatish va milliy barqarorlik uchun muhim infratuzilmaga aylanayotganini ko‘rsatadi.
