Visual Capitalist tayyorlagan infografikada AEI Space Data Navigator ma’lumotlari asosida orbitada eng köp sun’iy yöldoşga ega kompaniya va taşkilotlar körsatilgan.
Ma’lumotlarga köra, SpaceX dunyo reytingida mutlaq yetakçilik qilmoqda. Kompaniya hozirda 10 262 ta faol sun’iy yöldoşga ega. Bu körsatkiç ikkinçi örindagi OneWeb kompaniyasining 632 ta yöldoşidan 16 baravardan ham köp.
Reyting xususiy kosmik tarmoqlar sönggi yillarda qanday tez ösganini yaqqol namoyon qilmoqda. Ilgari asosiy ustunlik davlat taşkilotlari qölida bölgan bölsa, hozir xususiy biznes orbitada yetakçi kuçga aylanmoqda.
Masalan, NASA va turli davlatlarning harbiy idoralari birgalikda ma’lumotlar bazasidagi nomlangan operatorlar orasida jami 894 ta sun’iy yöldoşga egalik qiladi.
SpaceX esa Starlink tarmoğini boşqaradi. Bu insoniyat tarixidagi eng yirik sun’iy yöldoş floti hisoblanadi. Starlink’ning özi AEI ma’lumotlarida qayd etilgan 15 447 ta sun’iy yöldoşning qariyb uçdan ikki qismini taşkil etadi.
Kompaniya an’anaviy yondaşuvdan farqli ravişda kam sonli, ammo juda qimmat sun’iy yöldoşlar örniga ommaviy masştabga tayanmoqda. Şu sababli Starlink tijorat orbital infratuzilmasining asosiy namunasiga aylangan.
Mutaxassislar fikriça, SpaceX bilan an’anaviy operatorlar örtasidagi ulkan farq kosmik sohadagi muhim özgarişni anglatadi. Endi xususiy biznes avval faqat davlatlar nazoratida bölgan masştabdagi sun’iy yöldoş tarmoqlariga egalik qilmoqda va ularni boşqarmoqda.
Bu jarayon sun’iy yöldoşlar endi faqat davlat tadqiqot loyihalari emas, balki aloqa, ma’lumot uzatiş va milliy barqarorlik uçun muhim infratuzilmaga aylanayotganini körsatadi.
