Bugun global axborot maydonida kun tartibini urushlar belgilab beryapti. Eng yirik ikki urush – dunyo hamjamiyati diqqat markazida.
2022 yil fevralida Rossiya Federatsiyasi Ukrainaga bostirib kirdi. Bir qancha G‘arb davlatlari razvedka xizmatlarining ogohlantirishiga qaramasdan, Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishiga hatto prezident Zelenskiy ham ishonmagan edi. Mana, oradan to‘rt yildan oshib, beshinchi yil ketmoqdaki, Rossiya Ukrainani bosib ololmadi. Aksincha, RFning o‘zi o‘zini mudofaa qilayotgan davlatga aylandi: Ukraina bu urushni Rossiya hududiga, uning neft va strategik harbiy obektlari sohasiga ham olib kirishga muvaffaq bo‘ldi.
2026 yilning fevralida AQSh va Isroil birgalikda kutilmaganda Eronga qaqshatqich hujumlar qildi, Eron oliy rahbariyatini hamda ko‘plab siyosatchilar va harbiy qumondonlarni o‘ldirdi. Tramp va Netanyahu umid qilgan ediki, Eron oliy rahbariyatining o‘ldirilishi Eronda siyosiy o‘zgarishlarni boshlab beradi. Biroq bunday bo‘lib chiqmadi. Eron siyosiy tizimi yiqilmadi, aksincha, o‘z legitimligini mustahkamlagani ma’lum bo‘ldi.
Rossiya Ukrainaga o‘zining imperiyachilik loyihalarini amalga oshirish maqsadida bostirib kirdi. Xuddi shunday, AQSh ham Eronga o‘zining gegemonligini ko‘rsatib qo‘yish uchun, Yaqin Sharqda amerikacha tartibotni kuchaytirish maqsadida urush boshladi. Ya’ni bu ikkala urushning ham zamirida – imperiyachilik kayfiyati, imperiyachilik loyihalari turadi.
Ikkala urush ham xalqaro huquqqa ko‘ra, RF va AQSh ichki qonunlariga ko‘ra, noqonuniy, nolegitim urush hisoblanadi. Chunki na Rossiya Federatsiyasi, va na AQSh Ukraina yoki Eronga urush qilish uchun BMT Xavfsizlik Kengashining roziligini olishga mutlaq harakat ham qilmadi, o‘z milliy parlamentlaridan rozilik olmadi. Ikkala urush ham kutilmaganda, butun dunyoni aldagan holda, “biz hech qanday urush qilish niyatida emasmiz” degan manipulyatsiya va yolg‘onlar fonida boshlandi.
Ikkala urushda ham bosqinchi tomon, ya’ni Rossiya Federatsiyasi va AQSh Ukraina va Eronda qisqa muddatli va o‘ta muvaffaqiyatli harbiy operatsiya o‘tkazish niyatida edi. Putin Ukrainani 3–5 kunda egallab olishni ko‘zlagandi. Tramp ham Eronda qisqa vaqt ichida rejimni o‘zgartirish rejasida edi.
Putin va Trampni birlashtiradigan yana bir omil – ularning ikkisi ham katta urushni boshlashdan oldin kichik muvaffaqiyatli harbiy amaliyotdan ruhlangan edi.
Vladimir Putin uchun bu – 2014 yilgi Qrim operatsiyasi. Ma’lumki, 2014 yilda RF Qrim yarimorolini ikki kun ichida maxsus operatsiya orqali Ukrainadan tortib olishga erishgandi. Bu, tabiyki, “Ukraina – o‘ta zaif davlat” degan tasavvurlarni kuchaytiradi.
