Qoʻshimcha funksionallar
-
Tungi ko‘rinish
Top-10: dunyo savdosida eng katta ulushga ega davlatlar
Jahon savdo tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, 2025 yilda Xitoy va AQSh global savdodagi yetakchilikni saqlab qoldi. AQSh dunyoning eng yirik importchisi bo‘lgan bo‘lsa, Xitoy eksport hajmi bo‘yicha birinchi o‘rinni egalladi.
Foto: REUTERS
Visual Capitalist tomonidan Jahon savdo tashkiloti ma’lumotlari asosida tayyorlangan infografikada 2025 yilda tovar ayirboshlash hajmi bo‘yicha dunyoning eng yirik importyor va eksportyor davlatlari ko‘rsatildi.
Tadqiqot zamonaviy ta’minot zanjirlari qay darajada o‘zaro bog‘langanini ham namoyon etdi. Bugungi kunda ko‘plab davlatlar xomashyo va butlovchi qismlarni import qilib, ulardan tayyor mahsulot ishlab chiqaradi va jahon bozorlariga eksport qiladi.
2025 yilda AQSh eng yirik importchi maqomini saqlab qoldi. Mamlakatga import qilingan tovarlar hajmi 3,5 trillion dollarni tashkil etdi. AQSh elektronika, avtomobillar, sanoat uskunalari, kiyim-kechak va boshqa mahsulotlarning eng yirik xaridorlaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Import hajmi bo‘yicha ikkinchi o‘rinni 2,6 trillion dollar bilan Xitoy egalladi. Germaniya esa 1,5 trillion dollarlik import ko‘rsatkichi bilan uchinchi o‘rindan joy oldi.
Eksport yo‘nalishida esa Xitoy yana dunyo yetakchisi bo‘ldi. Mamlakat 2025 yilda jahon bozorlariga 3,8 trillion dollarlik mahsulot yetkazib bergan. Bu ko‘rsatkich mamlakatning ulkan sanoat bazasi va yuqori ishlab chiqarish quvvatlari bilan izohlanadi.
AQSh 2,2 trillion dollarlik eksport bilan ikkinchi, Germaniya esa 1,8 trillion dollar bilan uchinchi o‘rinni egalladi.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, eng yirik eksportchilar odatda eng yirik importchilar qatoriga ham kiradi. Chunki zamonaviy ishlab chiqarish tizimi xomashyo va komponentlarni import qilish, so‘ngra tayyor mahsulotni eksport qilish tamoyiliga asoslangan.
Reytingda nisbatan kichik iqtisodiyotga ega davlatlar ham yuqori o‘rinlarni qayd etdi. Xususan, Niderlandiya Yevropaga kirishdagi asosiy savdo darvozalaridan biri sifatida rivojlangan port va logistika infratuzilmasi hisobiga yuqori natija ko‘rsatgan.
Hongkong ham xalqaro savdoda muhim o‘rinni saqlab qolmoqda. Uning eksport mahsulotlarining 40 foizdan ortig‘i materik Xitoyga yo‘naltiriladi.
Birlashgan Arab Amirliklari ham eng yirik eksportyorlar o‘ntaligiga kirdi. Mamlakat 707 milliard dollarlik eksport hajmi bilan to‘qqizinchi o‘rinni egalladi. Mutaxassislar bu natijani BAAning nafaqat yirik energiya eksportchisi, balki Osiyo, Yevropa va Afrikani bog‘lovchi muhim savdo markazi sifatidagi o‘rni bilan izohlamoqda.