Qaşqadaryolik eşak göşti savdogari: u uç oyda ikki bor sudlandi

Holat yuzasidan qözğatilgan jinoyat işi JIB Qarşi tuman sudida körib çiqilgan. Uşbu sudning 2026 yil 13 maydagi hukmi bilan I.X.ga Jinoyat kodeksining 186-moddasi 2-qismi “v” bandi böyiça 3 yil ozodlikni çeklaş jazosi tayinlangan. Fevral oyidagi sud hukmi bilan tayinlangan jazoning ötalmay qolgan qismini qisman qöşiş orqali jazo muddati 3 yil 25 kunga keltirilgan.

Mazkur jinoyat işi böyiça Yu.A. ham sudlangan bölib, u Jinoyat kodeksining 186-moddasi 1-qismi bilan 1,5 yil muddatga ozodlikni çeklaş jazosiga tortilgan. 

“Xotinim kasal”

I.X. sudda aybiga qisman iqror bölgan va xasta turmuş örtoğini davolatiş uçun şu işga qöl urganini aytgan.

“2025 yil avgust oyida hovlimning töridan molxona qurdim. Söng Surxondaryoga borib, bir kişidan pulini bölib tölaş şarti bilan 75 mln sömga Ford maşinasini sotib oldim.

Uşbu maşinada Koson va Qamaşi tumanlaridagi mol bozorlariga borib, har safar 6-7 ta eşak olib keldim. Keyin ularni söyib, göştini Toşkent şahriga qatnovçi haydovçilar bilan kelişgan holda Çorsu bozoriga olib borib, it boquvçi şaxslarga sotib keldim.

Ford maşinasini 2025 yil oxirida sotib yubordim. Söyilgan eşaklarning teri va içaklarini Toşkent yölida joylaşgan Qönğirtoğ atrofidagi çiqindixonaga olib borib taşladim.

Turmuş örtoğim miya saratoni kasalligiga çalingan. Uni har oy davolatiş uçun köp pul kerak böldi. Şu sababli bu işlarni qilganman”, degan I.X. körsatmasida.

U qilmişidan çin köngildan puşaymonligini aytib, suddan yengillik söragan. 

“Qozoğistonniki dedi” 

Yu.A. Qarşi tumanidagi molbozorda kalla-poça va göşt sotib kelgan. U sudda tezkor tadbirda topilgan eşak göştini I.X.dan sotib olganini bildirgan.

“Öşa kuni mol bozoriga çiqqanimda oldindan taniş bölmagan şaxs kelib, “bu göşt Qozoğistonniki, halol göşt, 60 ming sömdan sotaman”, dedi. Undan avval ham 20-30 kg göşt sotib olganim sababli bu safar yangi yil oldi sotişni maqsad qilib, yiğib qöygan pulimga kilosini 60 ming sömdan 100 kg göşt sotib oldim”, degan ayol öz körsatmasida.

U I.X. bilan oldindan jinoiy til biriktirmaganini aytgan. 

“Haftada 2 marta Toşkentda sotib kelardi”

Sudda guvoh sifatida I.X.ning turmuş örtoği ham söralgan. U öz körsatmasida şunday degan:

“2023 yilda miya saratoni kasalligiga çalinib qoldim. Bundan taşqari, Qarşi şahrida yaşovçi qaynotamning ham yurak kasalligi bor. 2024 yil Qarşi tumani Ğubdin mahallasiga köçib keldik. Turmuş örtoğim meni va qaynotamni davolatiş uçun hovliga molxona qurdi. Söngra viloyatning turli tumanlaridan eşak olib kelib, şu molxonada söygan holda göştini haftada 2 marta Toşkent şahriga olib borib, sotib kela boşladi. Ularni kimlarga sotayotganini söramaganman”.

Jazo bahsli

JIB Qarşi tuman sudining I.X.ga nisbatan tayinlagan jazosi biroz bahsli.

I.X.ning qilmişi takror sodir etilgani sababli Jinoyat kodeksining 186-moddasi 2-qismi “v” bandi bilan malakalangan. Sud unga uşbu modda böyiça 3 yil ozodlikni çeklaş jazosi qöllagan.

Jinoyat kodeksiga köra, uşbu modda uçun BHMning 200 baravaridan 400 baravarigaça miqdorda jarima yoki 3 yildan 5 yilgaça ozodlikni çeklaş yoxud 3 yildan 5 yilgaça ozodlikdan mahrum qiliş jazosi berilişi nazarda tutilgan. Ammo fevral oyida ayni şunday qilmişi uçun jazoga tortilganiga qaramay, oradan 3 oy ötib yana jinoyatga qöl urgan sudlanuvçi bu safar ham oçiqda qoldirilgan.

Hukmda keltirilişiça, sud I.X.ga jazo turi va miqdorini belgilaşda uning “aybiga iqror va qilmişidan çin köngildan puşaymonligini, turmuş örtoği oğir kasallikka çalingani, oilaviy ahvolini” jazoni yengillaştiruvçi holatlar deb topgan. Jazoni oğirlaştiruvçi holatlar esa e’tirof etilmagan, ya’ni topilmagan.

I.X. 3 oy avval ham eşak göşti sabab sudlanganida “aybiga iqror va qilmişidan çin köngildan puşaymon” bölgan. 

Şuningdek, I.X. turmuş örtoğini davolatiş maqsadida pul zarurligi sabab şu işga qöl urganini aytgan. Lekin uning suddagi körsatmasida “2025 yil 28 dekabr kuni soat 7:00 larda öziga tegişli bölgan Malibu maşinasida Qarşi tumanidagi mol bozoriga yangi yil bayramida söyib yeyiş uçun qöziçoq olgani çiqqani” haqida gap bor. Bu I.X. ayolini davolatiş uçun Malibu maşinasini sotib işlatişdek iqtisodiy imkoniyatga ega bölganini anglatadi.

Biroq u Malibu’sini emas, iste’molga yaroqsiz eşak göştini aldab sotişni afzal bilgan hamda bu orqali odamlar soğliği va hayotini xavf ostiga qöygan. 

Hukmning muhim nuqtasi yaşirilgan

I.X.ga nisbatan çiqarilgan sud hukmi Oliy sudning interaktiv xizmatlari portalida e’lon qilingan. Ammo uning asosiy qismi negadir yaşirib qöyilgan.

Eşak söyib sotiş bilan boğliq jinoyat işlari oldin ham bölgan. Masalan, ötgan yili 47 yoşli erkak Toşkent viloyatining Piskent va Örta Çirçiq tumanlari hududida mahalliy aholidan 100-200 ming sömga eşak sotib olib, göştini Parkentdagi somsapazning öğliga pullab kelgani uçun sudlangandi. U Jinoyat kodeksining 186-moddasi 2-qismi “b, v” bandlari böyiça aybli deb topilgan. 3 nafar voyaga yetmagan farzandi bölgan, muqaddam sudlanmagan erkakka Jinoyat kodeksining 57-moddasi qöllangan holatda 2 yil ozodlikdan mahrum qiliş jazosi tayinlangandi.