“Asosiy stavka ta’sirchanligini oshirish choralarini ko‘ramiz” – Ishmetov

Senatning 13 iyun kungi yalpi majlisida senator Sodiqjon Turdiyev Markaziy bank raisi Timur Ishmetovga bank sektorida davlat ishtirokining yuqoriligicha qolayotgani haqida savol berdi. Turdiyevga ko‘ra, davlat ishtirokining yuqoriligi bozor mexanizmlari va raqobat muhitiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

“Shundan kelib chiqib, mening savolim shundan iboratki, davlat banklari ulushining yuqoriligi pul-kredit siyosati transmissiyasini qanchalik cheklamoqda? Markaziy bank tomonidan ushbu masalani ijobiy hal etish bo‘yicha qanday aniq chora-tadbirlar belgilanyapti?” – deya so‘radi senator.

Ishmetovning so‘zlariga ko‘ra, bank sektorida davlat ulushining yuqoriligi – Markaziy bank asosiy stavkasining iqtisodiyotga to‘liq va tez o‘tishiga ma’lum bir darajada ta’sir qilishi tabiiy.

“Ayniqsa, ayrim davlat dasturlari doirasida ajratilgan resurslar. Bozor stavkalariga nisbatan ularga kamroq ta’sir bo‘ladi. Umuman, men ma’ruzada aytib o‘tgan Xalqaro valuta jamg‘armasi va Jahon banki tomonidan 2024–2025 yillarda o‘tkazilgan moliyaviy sektorni baholash dasturi natijalarida ham shu masalalar aks etgan. Moliya sektorini biz yanada bozor tamoyillari asosida rivojlantirishga o‘tishimiz kerak”, – dedi regulyator rahbari.

Timur Ishmetov 2020–2025 yillarda bank tizimini rivojlantirish strategiyasida belgilangan maqsadlarning hammasiga erishilmagan bo‘lsa ham, lekin davlat ulushi o‘sha paytdagi 85 foizdan bugungi paytga kelib 63 foizgacha tushirilganini ta’kidladi.

“Uchta bank xususiylashtirildi. Keyingi 2030 yilgacha mo‘ljallangan strategiyada ham biz bu ishni davom ettiramiz. Shu bilan birga, davlat banklarini yanada transformatsiya qilishni oshirib boramiz va pul-kredit siyosati transmissiyasini faqat bu davlat banklarining ulushiga qarab o‘tirmasdan, umuman, o‘zimizning instrumentlarimizni [kiritamiz]. Mana, o‘tgan yili ham keskin yangi instrumentlar kiritdik. Ta’sirchanligini oshirish uchun bu yil ham pul-kredit siyosati instrumentlarini takomillashtirib boramiz va monetar siyosat instrumentlarining, Markaziy bankning asosiy stavkasi ta’sirchanligi darajasini oshirib borishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshiramiz”, – dedi u.

Avvalroq Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki O‘zbekiston iqtisodiyoti 2026 yilda 6,5 foizga, 2027 yilda esa 6 foizga o‘sishini prognoz qilgani ma’lum qilingandi. Bank hisobotida xususiylashtirish jarayonlari kutilgandan tezroq kechsa, o‘sish sur’atlari yuqoriroq bo‘lishi mumkinligi ta’kidlangan.