Mas’ullar suyultirilgan gazni grafik asosida yetkazib berishni eplolmayapti. Kun.uz muammoni Quva tumani Mo‘ydin Hasanov mahallasi misolida ko‘rib chiqdi. Avvallari uzog‘i 45 kunda kelgan suyultirilgan gaz 100 kundan oshibdiki, yo‘q bo‘lib qolgan. Odamlar qora bozordan qimmat narxda propan sotib olishga o‘tgan (yaqinda Zangiotada bo‘lgan portlashni eslang). Ayrimlar esa o‘tin va tappi yoqib ovqat pishirishga majbur bo‘lyapti.
Ravshan Madrahimovning aytishicha, avvallari bir oyda bir marta 43 ming so‘m evaziga 20 kg suyultirilgan gaz tashlab ketilgan.
“Shu paytgacha har bir xonadonga 20 kg gaz berardi. U ham bo‘lsa hech qanchaga yetmay tugab qolardi. Endi bo‘lsa shu ham yo‘q. 100 kundan beri kelmayapti. Sababini hech kim bilmaydi.
Bo‘sh gaz ballonni og‘irligi 20 kg bo‘lsa, ichiga 20 kg suyultirilgan gaz quysa, gaz ballonning umumiy og‘irligi 40 kg bo‘lishi kerak. Aksariyat holatlarda gaz ballonni tortib berishmaydi. Ichida qancha borligini aniq bilmaymiz. Balki 15 kg dir, balki undan ham kamroq. Chunki bergan gazi 20 kunga ham yetmaydi. Ikki kelinim bor; bola-chaqa, nevaralar bilan jami 12 kishi yashaymiz. Gaz tugab qolganda o‘choqda tappi, o‘tin qilib ovqat pishiramiz.
Endi esa suyultirilgan gaz 100 kundan beri kelgani yo‘q. Telefon qilsangiz, olishmaydi. “Ana boramiz, mana boramiz” deyaverishadi, lekin kelishmaydi.
Zapravkadan olib keladigan bo‘lsak, 7 200 so‘mdan quyib beradi. 2 ta ballon olib borsam, 40 litr bo‘ladi. 40 litringizga 280 ming so‘m bo‘ladimi? Oddiy odamlarga og‘irlik qiladi-da”, deydi Ravshan Madrahimov.
Yodingizda bo‘lsa, ikki hafta oldin Toshkent shahri yaqinida, Quyoshli bozori tarafdagi propan shoxobchasi portlab, uch kishi jarohat olgan edi. Sanoat xavfsizligi qo‘mitasiga ko‘ra, shoxobcha faqat avtomobillarga gaz to‘ldirish uchun ruxsatnomaga ega bo‘lgani holda, maishiy gazballonlarga ham propan quyish bilan shug‘ullangan va buning uchun qo‘lbola o‘tkazgichdan foydalanilgan. Bu esa xonadonlarga propan o‘z vaqtida yetkazib berilmayotgani xavfsizlik bilan bog‘liq jiddiy muammolarni yuzaga keltirishini ham anglatadi.
Odamlar qiynalyapti...
Navbatdagi suhbatdoshimiz Jamilaxon Teshaboyeva bo‘ldi.
“Agar adashmayotgan bo‘lsam, avvallari 45 kunda bir kelishib tashlab ketishardi. Endi hozir uch oy bo‘ldi, kelmayapti. Hadeganda kelavermagach, o‘g‘illarim bir yoqlarga borib ballonimizni to‘ldirishib keldi. U ham tugadi.
Xo‘jaligimda ikkita ballon turardi, kelishganida to‘lasiga almashtirib olardik, keyingi safar gaz kelgunicha yetardi. Qishloq odamlariga suyultirilgan gazni o‘z vaqtida yetkazib berish kerak-da. Odamlar qiynalyapti.
Kecha mahallada ishlaydigan odam: “Ertaga oltita ballon olib boringlar, bir amallab to‘ldirib beraman”, deganiga ishonib aytilgan joyga borgan edik. Borgunimzcha tugab qolibdi”, deydi u.
Ishlab chiqaruvchi yetkazib berolmayapti
Quva tumangaz bo‘limi xodimiga ko‘ra, viloyat miqyosida 509 145 nafar iste’molchiga 2026 yilning yanvar oyida 8480,5 tonna, fevralda 7438,1 tonna, mart oyida 6388,4 tonna, aprel oyida 5745,6 tonna, may oyida 4038,8 tonna, iyun oyida esa 4883,0 tonna suyultirilgan gaz yetkazib berilgan.
Farg‘ona viloyatidagi 509 145 nafar imte’molchining ehtiyojini qondirish uchun bir oyda o‘rtacha 10 182,9 tonna suyultirilgan gaz fondi talab etiladi. Biroq iyul oyida ishlab chiqaruvchi tomonidan ajratilgan 4919,3 tonna fond amaldagi ehtiyojning bor-yo‘g‘i 48,3 foizini tashkil etgan. Ajratilgan limitning ehtiyojga nisbatan ancha kamligi iste’molchilar noroziligini keltirib chiqaryapti.
Yaqinda prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida yoqilg‘i-energetika tarmog‘ida kelgusidagi ustuvor vazifalar yuzasidan o‘tkazilgan yig‘ilishda suyultirilgan gaz yetkazib berishga xususiy sektorni jalb etish va buni Andijon viloyatidan boshlash taklifi ma’qullandi. Bu orqali tadbirkorlar o‘zi import qilgan yoki birjadan xarid qilgan suyultirilgan gazni aholi va biznes sub’yektlariga yetkazib berishi mumkin bo‘ladi.
Yig‘ilishdan oldin energetika vaziri almashtirilib, bu lavozimga Sherzod Xo‘jayev tayinlangan. Yangi vazir suyultirilgan gaz ta’minotidagi uzoq yillik beqarorliklarga barham berishni o‘z oldiga vazifa qilib olishi maqsadga muvofiq.
