Oʻzbekistonda mehnat migratsiyasi tizimida katta tergov boshlangani xabar qilindi. Rasmiy axborotda aytilishicha, qonuniy toʻlovlardan tashqari Koreyaga ketuvchi har bir nomzoddan 7-12 ming dollardan pul olingan va qariyb 90 mln dollar mablagʻ oʻzlashtirilgan.

Koʻp oʻtmay agentlikning Koreyadagi vakolatxonasi sobiq rahbari Aziz Toshtemirov firibgarlikda gumonlanib xalqaro qidiruvga berilgani maʼlum boʻldi.

Joriy yilning 11-iyunidan boshlab Toshtemirov Koreyaga doir kundalik yangiliklar va “EPS Topik”ga oid xabarlarni berib boradigan “Koreya 24 soat” Telegram-kanali orqali Migratsiya agentligining sobiq va amaldagi rahbarlariga nisbatan “kompramat”larni eʼlon qila boshladi. Ular orasida qimmatbaho buyumlar talab qilish, imtihonlarni soxtalashtirish, firibgarlik hamda davlat mablagʻlarini oʻzlashtirishga urinishga doir jiddiy ayblovlar, oʻzaro yozishmalar, audioyozuvlar, qator rasmiy hujjatlar va xatlar bor.

Behzod Musayevga nisbatan ayblovlar

Aziz Toshtemirovning asosiy nishoni Migratsiya agentligining amaldagi rahbari Behzod Musayev boʻldi. Unga aloqador postlarda asosiy eʼtibor oʻzaro yozishmalar va qimmatbaho buyurtmalarga qaratildi.

Toshtemirovning iddao qilishicha, agentlikning amaldagi rahbari undan premium toifadagi “marmar goʻsht”, qimmat kosmetika mahsulotlari, tish pastalari hamda brend tovarlar yuborishni muntazam ravishda talab qilib kelgan. U topshiriq berilgani aks etgan qator skrinshotlarni eʼlon qildi.

Mojaroning yana bir shov-shuvli qismi Hyundai Palisade avtomobili bilan bogʻliq iddaolardir. Toshtemirovning yozishicha, Musayev unga Koreyadan ichiga maxsus divan oʻrnatilgan qimmatbaho Hyundai Palisade avtomobilini sotib olishni buyuradi.

“Talablar borgan sari oshib bordi. Bir kuni Musayev mashinada oʻtirsa beli ogʻrib qolayotganini aytib, Koreyadan maxsus yotib ketishga moʻljallangan divanga ega Hyundai Palisade mashinasini yuborishimni buyurdi. Mashinani izladik, topdik, ammo toʻlovga kelganda «oʻzing amalla» degan javobni oldim. Xullas 1 ta yangi Hyundai Palisade avtomashinasini sotib olish, uni Koreyada ichlarini tyuning qilib, yotib ketishi uchun maxsus divan oʻrnatish va “rastamojka” xarajatlari bilan taxminan 150 ming dollar boʻlar ekan. Menda buncha pul yoʻqligini aytganimda, vakolatxona uchun mablagʻ soʻrab rasmiy xat yozishimni buyurdi. “Byudjetda 150 ming dollar pul bor, senga yuboraman, yechib olib, mashinani menga yuborasan”, deya aytdi. Oxiri pichoq borib suyakka taqaldi. Prezident administratsiyasiga doklad qilishga majbur boʻldim”, deya yozgan Toshtemirov oʻzining Telegram-kanalida.

“Bu administratsiyaning topshirigʻi”

Toshtemirovning soʻzlariga koʻra, Behzod Musayev unga koʻplab fuqarolarni EPS testlaridan oʻtkazish boʻyicha topshiriqlar bergan. Uning taʼkidlashicha, Musayevga “yoʻq” deb boʻlmasdi, shu sababli u tashqi tomondan topshiriqlarni bajarishga rozilik bildirib, amalda esa ularga qarshilik qilishga harakat qilgan.

“Koʻp oʻtmay Musayev aloqaga chiqib, “topshiriq Administratsiyadan kelyapti, nimaga qarshilik qilyapsan? Bajarmasang, na Koreyaga keta olasan, na Oʻzbekistonda qolasan”, deb tazyiq oʻtkazar edi”, - deb yozadi Toshtemirov. U bunga dalil sifatida audioxabarni ilova qilgan.

Ovoz Behzod Musayevga tegishli yoki yoʻqligi nomaʼlum.

Migratsiya agentligi nima deydi?

Muhokamalar markazida qolgan Migratsiya agentligi Aziz Toshtemirov tomonidan tizim rahbariyati va xodimlariga nisbatan ilgari surilayotgan ayblovlarni asossiz deya baholadi.

Agentlikka koʻra, mazkur holatlar yuzasidan vakolatli huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan tekshiruv va tergov harakatlari olib borilmoqda. Tekshiruvlar yakunlari boʻyicha barcha holatlarga huquqiy baho beriladi.

Shuningdek, shaxsiy maʼlumotlarni tarqatish, shaʼn va qadr-qimmatga putur yetkazuvchi maʼlumotlarni eʼlon qilish hamda jamoatchilikni chalgʻitishga qaratilgan harakatlar boʻyicha qonunchilikda belgilangan choralar koʻrilishi maʼlum qilingan.

Shaxsiy xizmatchilarga byudjetdan toʻlovlar

Yana bitta jiddiy ayblov Migratsiya agentligida amalda ishlamagan xodimlar uchun oylik toʻlab kelingani bilan bogʻliq. Toshtemirovga koʻra, Behzod Musayev rahbar boʻlib kelgach, Ataxanov Nabi Agzamovich va Djabarov Baxrom Saidaxmedovich 2024-yilning noyabr oyida Migratsiya agentligiga haydovchi sifatida ishga qabul qilingan. Ushbu xodimlardan biriga mart oyida 44,4 mln soʻm, ikkinchisiga esa 46,5 mln soʻm ish haqi hisoblangani keltiriladi.

Toshtemirov ushbu maʼlumotlarni yozganidan koʻp oʻtmay, Bosh prokuratura huzuridagi Departament Migratsiya agentligida 1 mlrd soʻmdan ortiq talon-torojliklar fosh etilganini maʼlum qildi.

Departamentning Toshkent shahri boshqarmasi oʻtkazgan tergovga qadar tekshiruvda Migratsiya agentligining masʼul shaxslari agentlik xodimlari B.D. va N.A.ning amalda ishlamagan davri uchun 931,6 mln soʻmni ish haqi sifatida toʻlab berib, byudjet mablagʻlarini rastrata yoʻli bilan talon-toroj qilganini aniqlagan. Bundan tashqari, intizomiy jazo chorasi qoʻllangan va jazo amal qilgan davrda Mehnat kodeksining talablariga zid ravishda 8 nafar xodimga 88,5 mln soʻm toʻlab berilgan.

Ayni keys yuzasidan hozircha Migratsiya agentligi rasmiy izoh bermadi.

Toshtemirovning boyliklari

Behzod Musayev va uning rahbarligidagi tashkilotga nisbatan Aziz Toshtemirov ilgari surib kelayotgan ayblovlarga shu hafta agentlik oʻz rasmiy saytida munosabat eʼlon qildi. Unda Toshtemirov agentlikda ishlagan davrida qarindoshlarining nomiga umumiy qiymati 1,5 mln dollarlik 7 ta koʻchmas mulk sotib olgani aytilgan va u davlat xizmatchisi sifatida buncha pulni qayerdan olgani soʻroq ostiga olingan.

Aziz Toshtemirov 2020–2025-yillarda Migratsiya agentligi tizimida turli lavozimlarda mehnat faoliyatini olib borgan va bu davrda uning oylik ish haqi, jami 1 mlrd 833 mln soʻm (yoki 153 ming AQSH dollari)ni tashkil qilgan. Korrupsiyaga qarshi kurash doirasida oʻtkazilgan tekshiruvlarda Toshtemirovning qonuniy daromadlari hamda ochiq manbalardagi maʼlumotlarga koʻra, oʻzi va yaqinlari nomiga rasmiylashtirilgan mol-mulklar qiymati oʻrtasida sezilarli tafovut mavjudligi aniqlangan.

2023-2025 yillar davomida Aziz Toshtemirov oʻzi va yaqin qarindoshlari nomiga kamida 7 ta yirik koʻchmas mulk obyektini xarid qilgan. Masalan, Toshkent shahri Yakkasaroy tumanidagi eng qimmat obyektlardan biri boʻlgan “Piramit Tower” turar joy majmuasidan 2025-yilda bir emas, 2 ta, bittasi 110 kvadrat metr va ikkinchisi 50 kvadrat metr boʻlgan xonadonlar sotib olingan. Shuningdek, 2024-yilda yer maydoni 1200 kvadrat metr boʻlgan Andijon viloyatining Ulugʻnor tumani, Obod mahallasidagi hovli-joy, qolaversa, 2023-yilning oʻzida birgina Toshkent shahrining Chilonzor tumanida 4 ta kvartirani rasmiylashtirgan. Yuqorida sanab oʻtilgan koʻchmas mulk obyektlarining umumiy qiymati kamida 1 mln 500 ming AQSH dollari (yoki 19 mlrd soʻm)ni tashkil etadi”, deyiladi agentlik bayonotida. 

Qoʻshimcha qilinishicha, 2022–2025-yillar davomida Koreyaga ishga yuborish jarayonlaridagi ehtimoliy qonunbuzilishlar va noxolisliklar yuzasidan Migratsiya agentligiga mingga yaqin murojaat kelib tushgan. Ularning maʼlum qismida bevosita Aziz Toshtemirov faoliyatiga oid holatlar bayon etilgan.

Bunga javoban, Toshtemirov agentlik matbuot kotibiga bir oyda 126 mln soʻmgacha, bosh buxgalter va kadrlar boʻlimi boshligʻiga esa 100 mln soʻmgacha oylik toʻlangani haqidagi iddaolar bilan chiqish qildi.

Eslatib oʻtamiz, Aziz Toshtemirov ismi Kun.uz’ning 2023-yilgi surishtiruvlaridan birida tilga olingan edi. Videotasvirlarda koʻrinishicha, u Koreyaga ishlash uchun borish istagidagi oʻzbekistonliklarni saralab olish jarayonida oʻz tanishlarini boshqalarning oʻrniga imtihonga kiritgan boʻlishi mumkin.

Maʼlumot uchun, Behzod Musayev 2022-yil dekabrdan 2024-yilning sentabrigacha Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vaziri boʻlgan. 

2024-yilning sentabrida Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi rahbari etib tayinlanadi. Shu yilning oktabr oyida Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi tugatilib, uning oʻrnida Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Migratsiya agentligi tashkil etilgandi. Musayev tugatilgan agentlik rahbari lavozimidan yangi tashkil etilgan tashkilot rahbarligiga oʻtkazilgandi.

“Koreya ishi” boʻyicha sud

29-iyul kuni jinoyat ishlari boʻyicha Bektemir tumani sudida Oʻzbekiston fuqarolarini Janubiy Koreyaga ishga yuborishni tashkil etishdagi ehtimoliy qonunbuzilishlar bilan bogʻliq jinoyat ishini koʻrib chiqish boshlandi. Ish boʻyicha 4 nafar sobiq davlat amaldorlari Jinoyat kodeksining 210-moddasi 3-qismi “a” va “b” bandlari (pora olish), 243-moddasi (jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish), shuningdek, 301-moddasi 1-qismi (hokimiyatni suiisteʼmol qilish, hokimiyat vakolatidan tashqariga chiqish yoki hokimiyat harakatsizligi) bilan sudlanmoqda.