Rossiya Markaziy saylov komissiyasi (MSK) raisi Ella Pamfilova mamlakatni tark etgan rossiyaliklarning saylovlarda ovoz berish huquqini cheklash kerak, degan fikrni bildirdi. Bu haqda u «Komsomolskaya pravda» radiosiga bergan intervyusida gapirgan. Suhbatdan parchalar 17-avgust kuni nashr saytida e’lon qilindi.
«Mening fikrimcha, mamlakatdan ketding, xiyonat qilding - yo‘qol. Ammo bu mening shaxsiy pozitsiyam», - degan Pamfilova.
U Rossiyada «xorijiy agent» deb tan olingan shaxslar kelgusida saylovlarda ovoz bera oladimi va Rossiya hukumati «nodo‘st» deb hisoblaydigan mamlakatlarda ovoz berish jarayoni qanday tashkil etilishi kerak, degan masalalarga ham to‘xtalgan.
Pamfilovaning fikricha, bu masalalarni Davlat dumasining kelgusi chaqiriq deputatlari ko‘rib chiqib, zarur bo‘lsa, amaldagi qonunchilikni o‘zgartirishi mumkin.
«Yangi qonun chiqaruvchilar keladi, qonunchilikni o‘zgartirishsin», - degan MSK raisi.
«Do‘st bo‘lmagan» mamlakatlardagi saylovlar
Pamfilova Rossiya MSK mamlakatning «do‘st bo‘lmagan» deb belgilangan davlatlardagi elchilariga mahalliy hukumatlar bilan saylov paytida xavfsizlikni ta’minlash masalasini muhokama qilishni tavsiya etganini ham aytgan.
Uning so‘zlariga ko‘ra, MSK bu borada Rossiya Tashqi ishlar vazirligi va diplomatik vakolatxonalar bilan hamkorlik qilmoqda.
Pamfilova chet elga chiqib ketgan rossiyaliklarni nazarda tutib, saylovlar paytida ularning faolligi oshishi mumkinligini aytgan. Shu bois, uning ta’kidlashicha, ehtimoliy xavflarni minimallashtirish uchun bir qator choralar ko‘zda tutilgan.
Xorijda yashayotgan Rossiya fuqarolarining huquqlarini cheklash faqat «chet el agenti» maqomi bilan bog‘lanishi kerakmi, degan savolga javoban Pamfilova bu masalani kengroq ko‘rib chiqish mumkinligini bildirgan.
Uning fikricha, Rossiya huquqni muhofaza qiluvchi organlari kelgusida «Rossiya taqdirini belgilash huquqidan, jumladan, ovoz berish orqali mahrum qilinishi mumkin bo‘lgan» shaxslar toifasini aniqlash uchun yetarli imkoniyat va malakaga ega.
Shu bilan birga, hozircha gap Pamfilovaning pozitsiyasi haqida ketmoqda. Matnda bunday cheklov kuchga kirgani yoki tegishli qonun qabul qilingani haqida ma’lumot yo‘q.
Rossiyada «chet el agentlari» huquqlariga cheklovlar
Rossiyada «chet el agentlari» reyestri 2012-yildan buyon mavjud. Dastlab unga xorijdan mablag‘ olgan notijorat tashkilotlari kiritilgan.
2017-yildan boshlab ro‘yxatga ommaviy axborot vositalari, 2020-yildan esa jismoniy shaxslar ham kiritila boshlangan.
«Chet el agenti» maqomini olish tashkilotlar va shaxslar faoliyatiga qator cheklovlar qo‘yadi. Jumladan, ular davlat organlariga muntazam hisobot taqdim etishi, o‘z materiallarida maxsus belgidan foydalanishi va «chet el agenti» maqomi borligini ko‘rsatishi shart.
Shuningdek, bunday shaxslar va tashkilotlar uchun muayyan daromadlarni olish hamda ayrim lavozimlarni egallash bo‘yicha cheklovlar mavjud.
Belgilash va hisobot berish talablarini buzganlik uchun yirik jarimalar, ayrim holatlarda esa jinoiy javobgarlik nazarda tutilgan.
Rossiyadagi qator jamoatchilik va fuqarolik jamiyati vakillari esa «chet el agenti» maqomini fuqarolik jamiyati institutlariga bosim vositasi sifatida tanqid qilib keladi.
